Στα πρόθυρα μιας «πύρινης» χερσαίας σύγκρουσης: Το αμερικανικό στρατιωτικό «build-up» και η ιρανική γραμμή άμυνας

Η αμερικανική στρατιωτική «συσσώρευση» στην περιοχή αναζωπυρώνει τον φόβο για μια χερσαία εισβολή στο Ιράν, ένα ενδεχόμενο που ο Ντόναλντ Τραμπ απέφευγε συστηματικά στο παρελθόν λόγω του τρόμου ενός αέναου πολέμου. Ωστόσο, με τις διαπραγματεύσεις να βρίσκονται σε οριακό σημείο και την εκεχειρία να πλησιάζει στο τέλος της, η ανάπτυξη άνω των 10.000 επιπλέον αμερικανών στρατιωτών, μαζί με τις ειδικές δυνάμεις Πεζοναυτών και την ομάδα ετοιμότητας «Boxer», στέλνει ένα δυσοίωνο μήνυμα. Αναλυτές όπως ο Άλι Βάεζ του International Crisis Group τονίζουν πως αυτή η κίνηση ξεφεύγει από τα πλαίσια της απλής επίδειξης ισχύος, υποδηλώνοντας προετοιμασία για μια πραγματική, χερσαία επέμβαση με ορατό τον κίνδυνο κλιμάκωσης.

Από την πλευρά της, η Τεχεράνη κάθε άλλο παρά αιφνιδιάζεται. Η ιρανική ηγεσία, με στελέχη όπως ο Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ να προειδοποιούν για νέα στρατηγικά σχέδια, εμφανίζεται απολύτως προετοιμασμένη. Ο υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, δηλώνει με έμφαση πως το Ιράν δεν φοβάται και πως μια χερσαία σύγκρουση θα οδηγούσε τις ΗΠΑ σε καταστροφική πανωλεθρία. Σύμφωνα με ακαδημαϊκή ανάλυση από την Οξφόρδη, το Ιράν έχει προετοιμαστεί εδώ και χρόνια για να αντισταθμίσει την αμερικανική αεροπορική και ναυτική υπεροχή μεταφέροντας τη μάχη στο έδαφος, όπου θεωρεί ότι διαθέτει το συγκριτικό πλεονέκτημα.

Η ιστορική μνήμη του αιματηρού πολέμου Ιράν-Ιράκ στη δεκαετία του ’80 αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της τρέχουσας ιρανικής στρατηγικής. Οι ηγέτες της χώρας αντιμετωπίζουν την παρούσα πίεση ως μια συνεχή προσπάθεια της Δύσης να ανατρέψει την Ισλαμική Επανάσταση, προετοιμάζοντας τη χώρα για έναν παρατεταμένο πόλεμο φθοράς. Το αμυντικό δόγμα του Ιράν είναι πλέον ασύμμετρο και αποκεντρωμένο, με το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης να έχει διαιρεθεί σε 31 αυτόνομες επαρχιακές μονάδες, ικανές να επιχειρούν ακόμη και αν αποκοπεί η κεντρική διοίκηση. Αυτή η «αποκεντρωμένη άμυνα» καθιστά τη χώρα ένα μωσαϊκό αντιστάσεων, δυσκολεύοντας κάθε προσπάθεια γρήγορης κατάληψης.

Ενδεχόμενη αμερικανική εμπλοκή, ακόμα και περιορισμένη, όπως η κατάληψη στρατηγικών νησιών στον Περσικό Κόλπο, εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους. Οι αμερικανικές δυνάμεις θα ήταν άμεσα εκτεθειμένες σε ασύμμετρα πλήγματα από drones και πυραύλους, ενώ το Ιράν θα μπορούσε να πυροδοτήσει παγκόσμια ενεργειακή κρίση μπλοκάροντας τις θαλάσσιες οδούς μέσω των συμμάχων του στην Υεμένη. Μια τέτοια εξέλιξη θα προκαλούσε αλυσιδωτές αντιδράσεις στην παγκόσμια οικονομία, μετατρέποντας μια τοπική σύρραξη σε μια γεωπολιτική κρίση άνευ προηγουμένου.