Η πρόσφατη κοινή παρέμβαση του προέδρου της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, και του πρωθυπουργού της Αλβανίας, Έντι Ράμα, μέσω της γερμανικής Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ), φέρνει στο προσκήνιο μια εξαιρετικά επικίνδυνη και επιπόλαια θεωρία ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η πρότασή τους για μια σταδιακή ένταξη «light» των Δυτικών Βαλκανίων στην ενιαία αγορά και τη ζώνη Σένγκεν, με αντάλλαγμα την οικειοθελή παραίτησή τους από το δικαίωμα βέτο και την εκπροσώπηση στην Κομισιόν, παρουσιάζεται ως ένας ρεαλιστικός δρόμος. Στην πραγματικότητα όμως, αποτελεί τον Δούρειο Ίππο για την αλλοίωση της θεσμικής ισορροπίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η δημιουργία κρατών-μελών δύο ταχυτήτων, χωρίς φωνή στις κρίσιμες αποφάσεις, δεν λύνει το πολυετές αδιέξοδο διεύρυνσης που μαστίζει την περιοχή από το 2022 λόγω της διαφθοράς, της έλλειψης κράτους δικαίου και των αμφιλεγόμενων γεωπολιτικών δεσμών (όπως η άρνηση του Βελιγραδίου να επιβάλει κυρώσεις στη Μόσχα). Αντιθέτως, νομιμοποιεί μια Ευρώπη όπου η ισχύς θα μετριέται αποκλειστικά με πληθυσμιακά και οικονομικά μεγέθη.
Το Βέτο Είναι Ασπίδα των Μικρών Κρατών
Η πρόταση των ηγετών Σερβίας και Αλβανίας παραβλέπει, ή εσκεμμένα υπονομεύει, τον ίδιο τον λόγο ύπαρξης του δικαιώματος αρνησικυρίας (βέτο) στις ευρωπαϊκές συνθήκες. Το βέτο δεν θεσπίστηκε ως εργαλείο κωλυσιεργίας, αλλά ως ο θεμέλιος λίθος προστασίας των μικρών και μεσαίων χωρών απέναντι στις μεγαλύτερες, σε πληθυσμό και ισχύ, χώρες της Ένωσης. Σε ένα σύστημα όπου η πλειοψηφία καθορίζεται από τον δημογραφικό όγκο (όπως συμβαίνει με την ειδική πλειοψηφία που ευνοεί τον γαλλογερμανικό άξονα), η αρχή της ομοφωνίας σε ζωτικά ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας διασφαλίζει ότι καμία κυρίαρχη χώρα δεν θα υποστεί εκβιασμούς. Η αποδοχή μιας ρητορικής που δαιμονοποιεί το βέτο, ακόμα και αν αυτή αφορά σε πρώτη φάση τις υπό ένταξη χώρες, ανοίγει τον ασκό του Αιόλου.
Για την Ελλάδα, αυτή η εξέλιξη είναι υπαρξιακής σημασίας. Η αφαίρεση ή η σταδιακή απαξίωση του βέτο αφαιρεί κάθε δυνατότητα από την Αθήνα να προστατέψει εσχάτως τα εθνικά της συμφέροντα, όταν και εφόσον τα διευθυντήρια των Βρυξελλών αποφασίσουν να επιβάλουν αυθαίρετα αποφάσεις που θίγουν την εθνική κυριαρχία ή την ασφάλειά της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Δύο Μέτρα και Δύο Σταθμά στην ΕΕ
Η αναγκαιότητα αυτού του θεσμικού “όπλου” γίνεται απολύτως κατανοητή αν εξετάσει κανείς την υποκρισία που συχνά διακρίνει τις αντιδράσεις της Ένωσης ανάλογα με το ποιο γεωγραφικό διαμέρισμα αντιμετωπίζει κρίση. Οι ανησυχίες δεν αξιολογούνται με το ίδιο βάρος.
Η Βόρεια Ευρώπη
Όταν παραβιάζεται ο εναέριος χώρος των Βαλτικών χωρών ή της Δανίας, είτε πρόκειται για ρωσικά μαχητικά που δοκιμάζουν τα αντανακλαστικά του ΝΑΤΟ, είτε ακόμα και για αποδεδειγμένα φουσκωτά που μεταφέρουν λαθραία τσιγάρα και παραβιάζουν τα χωρικά ύδατα, η ευρωπαϊκή αντίδραση είναι ακαριαία. Ενεργοποιούνται άμεσα μηχανισμοί αλληλεγγύης, εκδίδονται αυστηρά ανακοινωθέντα και επιβάλλονται κυρώσεις.
Η Νοτιοανατολική Μεσόγειος
Αντιθέτως, η Κύπρος (και κατ’ επέκταση η Ελλάδα) δεν απολαμβάνει την ίδια αντιμετώπιση. Απέναντι σε κατάφωρες παραβιάσεις της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού και ευθείες απειλές κατά της εδαφικής ακεραιότητας, η Ένωση συχνά εξαντλείται σε χλιαρές συστάσεις και επιτροπές διαλόγου, σταθμίζοντας τα οικονομικά της συμφέροντα.
Όταν η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη είναι τόσο ασύμμετρη, η μόνη εγγύηση που έχει ένα κράτος-μέλος στην ταραγμένη γειτονιά των Βαλκανίων και της Μεσογείου για να αναγκάσει την Ένωση να σεβαστεί τις κόκκινες γραμμές του, είναι η δυνατότητα να μπλοκάρει αποφάσεις.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
