Περίπου 2.000 πολεμικά καταφύγια θεωρούνται ακόμη ενεργά στην Αττική σύμφωνα με τις επίσημες καταγραφές, ωστόσο τα περισσότερα βρίσκονται σήμερα εγκαταλελειμμένα ή είναι δύσκολα προσβάσιμα. Τα καταφύγια αυτά κατασκευάστηκαν κυρίως την περίοδο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και αποτελούσαν μέρος του συστήματος παθητικής αεράμυνας της εποχής.
Σύμφωνα με τον συγγραφέα και ερευνητή Κωνσταντίνο Κυρίμη, ακόμη και αν συντηρούνταν πλήρως, η χωρητικότητά τους θα ήταν πολύ μικρότερη από τον πληθυσμό της Αθήνας. Το μεγαλύτερο από αυτά, στον Λόφο Αρδηττού, μπορεί να φιλοξενήσει περίπου 1.300 άτομα.
Η σημερινή εικόνα πολλών καταφυγίων είναι εικόνα εγκατάλειψης. Σε ορισμένα, όπως σε καταφύγιο κοντά στο Μικρολίμανο στον Πειραιά, η πρόσβαση είναι κλειστή με σκουριασμένες πόρτες, ενώ στο εσωτερικό υπάρχουν σκουπίδια και φθορές. Παρότι κατασκευάστηκαν με ισχυρές προδιαγραφές και σε βάθος έως και 15 μέτρων κάτω από τη γη, αρκετές από τις εξόδους διαφυγής έχουν κλείσει λόγω της σύγχρονης δόμησης.
Τα περισσότερα καταφύγια δημιουργήθηκαν από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής μεταξύ 1943 και 1944. Κατά την αποχώρησή τους προσπάθησαν να τα ανατινάξουν, όμως η κατασκευή τους ήταν τόσο ισχυρή που πολλά διατηρήθηκαν και αργότερα εντάχθηκαν στο ελληνικό σύστημα παθητικής αεράμυνας.
Ωστόσο, σύμφωνα με τους ειδικούς, η χρησιμότητά τους σήμερα είναι περιορισμένη, καθώς η φύση των σύγχρονων πολέμων έχει αλλάξει. Τα σημερινά όπλα διαθέτουν πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια και στοχεύουν συγκεκριμένα κτίρια, σε αντίθεση με τους μαζικούς βομβαρδισμούς του παρελθόντος.
Παράλληλα, ακόμη και η χρήση του μετρό ως καταφυγίου θεωρείται δύσκολη, κυρίως λόγω του πανικού που θα μπορούσε να δημιουργηθεί σε περίπτωση μαζικής εισόδου πολιτών στους σταθμούς.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι πέρα από τις υποδομές, καθοριστικό ρόλο παίζει και η εκπαίδευση του πληθυσμού για την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων. Στο πλαίσιο αυτό διοργανώνονται βιωματικές δράσεις και ξεναγήσεις σε καταφύγια της Αττικής, ώστε το κοινό να γνωρίσει την ιστορία και τη λειτουργία αυτών των χώρων.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
