Σήμερα το VoiceNews θα αναδειξει άλλη μια υπόθεση αγοράς, το οποίο είναι ζήτημα θεσμικής ισονομίας και πραγματικής δημοσιονομικής θωράκισης. Όσο η Πολιτεία απαιτεί λεπτομερή καταγραφή εισροών και εκροών στο τελευταίο τροχό της αμάξης, δηλαδή στα πρατήρια, αλλά η πραγματική ιχνηλασιμότητα δεν κλειδώνει με τον ίδιο τρόπο και στα σημεία μεγάλου όγκου, τότε η παραβατικότητα δεν εξαφανίζεται. Μετακινείται εκεί όπου το ρίσκο είναι μικρότερο και το κέρδος μεγαλύτερο.
Και μέσα στο διεθνές περιβάλλον, το πρόβλημα γίνεται πιο έντονο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει περιγράψει ευθέως την κλιμάκωση των μέτρων κατά του ρωσικού σκιώδους στόλου και την προσθήκη δεκάδων πλοίων σε κυρώσεις, ακριβώς επειδή αυτά τα δίκτυα αξιοποιούνται για την παράκαμψη περιορισμών και λειτουργού ως θόλωμα της προέλευσης των φορτίων. Όταν η αλυσίδα προμήθειας διεθνώς γίνεται πιο… γκρίζα, η εσωτερική αλυσίδα ελέγχου οφείλει να γίνεται πιο καθαρή.
Τι ισχύει σήμερα για πρατήρια
Η υποχρέωση εγκατάστασης ολοκληρωμένου συστήματος ελέγχου εισροών & εκροών στα πρατήρια προβλέφθηκε ρητά ήδη από τον ν. 3784/2009, στο άρθρο 31 παρ. 7, με σύνδεση σε φορολογικό ηλεκτρονικό μηχανισμό και εξουσιοδότηση για ρύθμιση προδιαγραφών μέσω κοινών υπουργικών αποφάσεων.
Αυτό το πλαίσιο, στην πράξη επικαιροποιήθηκε και εξειδικεύθηκε με νεότερες αποφάσεις, όπως η ΚΥΑ Α.1176/2024 που ορίζει διαδικασίες, τεχνικές προδιαγραφές και ηλεκτρονική μετάδοση δεδομένων, και η ΚΥΑ Α1197/2025 που τροποποίησε μεταβατικές προθεσμίες εφαρμογής, προβλέποντας ενδεικτικά καταληκτικές ημερομηνίες έως 31.3.2026 για Αττική και Θεσσαλονίκη και έως 30.6.2026 για την υπόλοιπη Ελλάδα, για συγκεκριμένες κατηγορίες εγκαταστάσεων. Παράλληλα, η ΑΑΔΕ έχει αναλάβει το κομμάτι των δεξαμενών και της απογραφής, ειδικά για πρατήρια ιδιωτικής χρήσης, μέσω ψηφιακού μητρώου και σαφών χρονοδιαγραμμάτων απογραφής και εγκατάστασης. Με άλλα λόγια, στο επίπεδο πρατηρίου, ο κανόνας υπάρχει, η τεχνική υποδομή υπάρχει, και η συμμόρφωση έχει ήδη μετατραπεί σε καθημερινή υποχρέωση.
Στην κορυφή της… πυραμίδας
Εδώ είναι το κομβικό νομικό δεδομένο που συχνά χάνεται στη δημόσια συζήτηση. Με τον νέο Εθνικό Τελωνειακό Κώδικα (ν. 5222/2025), στο πλαίσιο του καθεστώτος αναστολής και της λειτουργίας φορολογικών αποθηκών, προβλέπεται ρητά ότι στις φορολογικές αποθήκες ενεργειακών προϊόντων εγκαθίστανται ολοκληρωμένα συστήματα παρακολούθησης και ηλεκτρονικής αποστολής δεδομένων εισροών εκροών.
Επιπλέον, το ίδιο νομοθέτημα περιλαμβάνει ειδικό άρθρο κυρώσεων (άρθρο 133) για παραβάσεις σχετικές με την εγκατάσταση, λειτουργία και ακεραιότητα αυτών των συστημάτων στις φορολογικές αποθήκες και στις αποθήκες τελωνειακής αποταμίευσης ενεργειακών προϊόντων, με πολύ υψηλά διοικητικά πρόστιμα, ανάκληση αδειών και ποινικές προβλέψεις για αλλοιώσεις ή παρακάμψεις του συστήματος.
Όμως υπάρχει μια λεπτομέρεια που στην πράξη μπορεί να εξηγεί γιατί η κοινή γνώμη εξακολουθεί να μιλά για την ανισότητα των ελέγχων. Το άρθρο 133 συνδέει την επιβολή κυρώσεων με την έναρξη παραγωγικής λειτουργίας των συστημάτων, όπως αυτή θα τρέξει βάσει κανονιστικών αποφάσεων. Το νομοθετικό θεμέλιο υπάρχει, αλλά η πραγματική ισχύς του εξαρτάται από το πότε και πώς ενεργοποιείται πλήρως το επιχειρησιακό σκέλος, με τεχνικούς κανόνες, διασυνδέσεις και έλεγχο σε πραγματικό χρόνο.
Ακριβώς επειδή, στην πράξη, το ζήτημα στα διυλιστήρια είναι χωρίς εφαρμογή ανάλογου μηχανισμού, θέμα που οφείλει να απαντηθεί θεσμικά στη Βουλη… το γιατί «εξαιρούνται» τα διυλιστήρια από τον έλεγχο εισροών εκροών.
Σήμερα η τελωνειακή εποπτεία και οι κινήσεις προϊόντων ειδικού φόρου κατανάλωσης στηρίζονται και σε ψηφιακά συστήματα παρακολούθησης διακινήσεων, όπως το EMCS, που στην ΕΕ χρησιμοποιείται για διακινήσεις προϊόντων ΕΦΚ υπό καθεστώς αναστολής και σε άλλες προβλεπόμενες περιπτώσεις.
Το EMCS όμως είναι εργαλείο διακίνησης και τεκμηρίωσης. Το «σύστημα εισροών εκροών» είναι εργαλείο φυσικού ισοζυγίου, μετρά τι μπαίνει και τι βγαίνει από δεξαμενές, αγωγούς, μετρητές και αντλίες, και στέλνει δεδομένα ώστε να ανιχνεύεται απόκλιση, «φύρα» πέραν του επιτρεπτού ή εκροή που δεν αντιστοιχεί σε νόμιμο παραστατικό. Το ίδιο το θεσμικό πλαίσιο του ν. 5222/2025 αναγνωρίζει αυτή τη λογική, αφού προβλέπει και ειδικές κυρώσεις για υπέρβαση της νομίμως καθορισμένης φυσικής απομείωσης (φύρας) ενεργειακών προϊόντων.
Γιατί είναι κρίσιμο να επιβληθεί πλήρης καταγραφή εισροών και εκροών
Αν το κράτος θέλει να σπάσει το οικονομικό κίνητρο του λαθρεμπορίου, πρέπει να κλείσει τη διαδρομή νομιμοποίησης του παράνομου καυσίμου. Το πρατήριο είναι το τελευταίο στάδιο.
Γι’ αυτό και η ορθολογική λύση δεν είναι περισσότερα πρόστιμα στους μικρούς επιχειρηματίες. Είναι ενιαίο, διαλειτουργικό ίχνος δεδομένων από το σημείο εισόδου μέχρι το σημείο λιανικής, με πρόσβαση των ελεγκτικών αρχών, και με επιχειρησιακό συντονισμό. Το ΣΕΚ έχει θεσμικό ρόλο ακριβώς για τον συντονισμό δράσεων κατά του λαθρεμπορίου προϊόντων ΕΦΚ. Και σε διατάξεις δημόσιας διαβούλευσης του ΥΠΟΙΚ έχει προβλεφθεί υποχρέωση αποστολής ηλεκτρονικών καταστάσεων συναλλαγών προς το ΣΕΚ σε τακτική βάση για υπόχρεους φορείς.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
