Στον απόηχο των αμερικανικών και ισραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν, η στάση της Ευρώπης προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, καθώς πολλοί εκτιμούν ότι η ρητορική περί «διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες» υποχώρησε μπροστά σε πολιτικούς και στρατηγικούς υπολογισμούς.
Η κοινή ανακοίνωση των Ε3 – Γαλλίας, Γερμανίας και Ηνωμένου Βασιλείου – απέφυγε να καταδικάσει ρητά τα πλήγματα, τονίζοντας ότι δεν συμμετείχαν σε αυτά, αλλά διατηρούν στενή επικοινωνία με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Στο ίδιο κείμενο γίνεται αναφορά στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, στους βαλλιστικούς πυραύλους και στην περιφερειακή του δράση, χωρίς όμως να υπάρχει σαφής επίκληση του διεθνούς δικαίου περί απαγόρευσης της επιθετικότητας.
Κριτικές φωνές επισημαίνουν ότι η ευρωπαϊκή στάση μοιάζει να μεταθέτει την ευθύνη στην Τεχεράνη, παρουσιάζοντας την κρίση ως συνέπεια της άρνησής της να υποχωρήσει. Παράλληλα, τονίζεται η αντίφαση μεταξύ των εκκλήσεων για διαπραγματεύσεις και των αναφορών ότι ιρανική πλευρά είχε ήδη επιδιώξει διπλωματικές επαφές στη Γενεύη.
Οι λόγοι πίσω από τη στάση της Ευρώπης
Αναλυτές εκτιμούν ότι η προτεραιότητα της ευρωπαϊκής ηγεσίας παραμένει ο πόλεμος στην Ουκρανία και η διατήρηση της στενής σχέσης με την Ουάσινγκτον. Σε αυτό το πλαίσιο, η αποφυγή ανοιχτής ρήξης με τις ΗΠΑ θεωρείται στρατηγική επιλογή.
Παράλληλα, δεν λείπει η δυσπιστία απέναντι στην ιρανική ηγεσία, λόγω της εσωτερικής καταστολής, της εξωτερικής της πολιτικής και της εμπλοκής της σε περιφερειακές συγκρούσεις. Ωστόσο, επικριτές επισημαίνουν ότι η αντίθεση σε ένα καθεστώς δεν αναιρεί τις αρχές του διεθνούς δικαίου.
Η συζήτηση επαναφέρει μνήμες προηγούμενων δυτικών παρεμβάσεων, όπως στο Ιράκ ή στη Σερβία, όπου η ηθική επιχειρηματολογία συνδέθηκε με μακροπρόθεσμες γεωπολιτικές συνέπειες.
Εξαιρέσεις και εσωτερικές διαφοροποιήσεις
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ καταδίκασε τη μονομερή στρατιωτική δράση, κάνοντας λόγο για επιδείνωση της διεθνούς αστάθειας. Αντίστοιχα, ο υπουργός Εξωτερικών της Νορβηγίας Έσπεν Μπαρθ Άιντε υπενθύμισε ότι τα προληπτικά πλήγματα παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο, εκτός εάν υπάρχει άμεση απειλή.
Παρά ταύτα, η κυρίαρχη γραμμή εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης επικεντρώνεται στη διαχείριση της κλιμάκωσης. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, συγκάλεσε ειδική συνεδρίαση για θέματα ασφάλειας, εστιάζοντας κυρίως στις εξελίξεις μετά τα πλήγματα.
Η συζήτηση γύρω από τη στάση της Ευρώπης αναδεικνύει βαθύτερα ερωτήματα για τη συνοχή της εξωτερικής της πολιτικής και για το κατά πόσο μπορεί να διατηρήσει ρόλο ρυθμιστή σε μια περίοδο έντονης διεθνούς αστάθειας.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
