Στα πρόθυρα σύγκρουσης; Το Ιράν κλείνει το Ορμούζ την ώρα που διαπραγματεύεται με τις ΗΠΑ στη Γενεύη

Η έναρξη των έμμεσων επαφών στη Γενεύη ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν συνοδεύτηκε από μια κίνηση-μήνυμα: το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο Fars News Agency μετέδωσε ότι τμήματα των Στενών του Ορμούζ θα κλείσουν προσωρινά για λόγους «ασφαλείας», καθώς οι Φρουροί της Επανάστασης πραγματοποιούν ασκήσεις με πραγματικά πυρά. Δεν μιλάμε για μια τυχαία θαλάσσια λωρίδα, αλλά για το πιο κομβικό πέρασμα πετρελαίου παγκοσμίως – μια πιθανή διακοπή εκεί θα μπορούσε να τινάξει τις αγορές στον αέρα.

Την ίδια ώρα, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, υιοθέτησε επιθετική ρητορική, ξεκαθαρίζοντας ότι κάθε απόπειρα ανατροπής της ιρανικής κυβέρνησης είναι καταδικασμένη. Οι δηλώσεις του ήρθαν σχεδόν ταυτόχρονα με την έναρξη των συνομιλιών, σε ένα φόντο έντονης αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή.

Από την άλλη πλευρά, ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο «αλλαγής καθεστώτος», λέγοντας πως ίσως να είναι «το καλύτερο που θα μπορούσε να συμβεί» στο Ιράν. Παράλληλα, υποστήριξε ότι μια συμφωνία θα ήταν προτιμότερη από τη στρατιωτική επιλογή, υπενθυμίζοντας τη χρήση βομβαρδιστικών B-2 εναντίον ιρανικών πυρηνικών στόχων στο παρελθόν.

Στο διπλωματικό τραπέζι, με διαμεσολαβητή το Ομάν, βρίσκονται ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ, ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί. Οι συνομιλίες διεξάγονται σε αυστηρά ελεγχόμενο περιβάλλον, στην κατοικία του πρέσβη του Ομάν στη Γενεύη, με ισχυρή παρουσία δυνάμεων ασφαλείας.

Ο Χαμενεΐ δεν περιορίστηκε σε πολιτικές αιχμές. Με ωμό τρόπο δήλωσε ότι ο «ισχυρότερος στρατός στον κόσμο» μπορεί να δεχτεί τέτοιο πλήγμα που να μη σηκωθεί, υπονοώντας πως το Ιράν διαθέτει οπλικά συστήματα ικανά να πλήξουν ακόμη και αμερικανικό αεροπλανοφόρο. Μάλιστα, άφησε να εννοηθεί ότι οποιαδήποτε πίεση για προκαθορισμένο αποτέλεσμα στις διαπραγματεύσεις είναι «ανόητη».

Η ιρανική πλευρά ξεκαθαρίζει πως το κλειδί για πρόοδο είναι η άρση των εξουθενωτικών κυρώσεων και η αποφυγή «μη ρεαλιστικών απαιτήσεων». Παρά το γεγονός ότι οι προηγούμενοι γύροι επαφών εκτροχιάστηκαν μετά τους ισραηλινούς και αμερικανικούς βομβαρδισμούς, η Τεχεράνη εμφανίζεται διατεθειμένη να παραμείνει στη Γενεύη «όσο χρειαστεί» για να κλειδώσει μια συμφωνία.

Στρατιωτικά, το μήνυμα είναι διπλό. Το Ιράν προβάλλει πυραυλικά αποθέματα, drones και ναυτικές δυνάμεις στο Ορμούζ, επιδιώκοντας να καταστήσει σαφές ότι το κόστος μιας σύγκρουσης θα είναι βαρύ. Σύμφωνα με τον ανταποκριτή του Al Jazeera, Resul Serdar Atas, η στρατηγική αποτροπής της Τεχεράνης βασίζεται σε δύο άξονες: υψηλό τίμημα για τις ΗΠΑ και περιφερειακή επέκταση της σύγκρουσης, με πιθανή στόχευση αμερικανικών και ενεργειακών υποδομών.

Με άλλα λόγια, ενώ στη Γενεύη μιλούν για συμφωνία, στην περιοχή στήνεται ένα σκηνικό που θυμίζει προετοιμασία για το ακριβώς αντίθετο. Και κάπου εκεί, το Ορμούζ γίνεται για άλλη μια φορά το απόλυτο γεωπολιτικό choke point.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ

Ιράν: Ο Χαμενεΐ «απειλεί» με βύθιση του αμερικανικού αεροπλανοφόρου