Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας: Υποκρισία χωρίς δασκάλους

Η 9η Φεβρουαρίου ανακηρύχθηκε Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας και το κράτος σπεύδει κάθε χρόνο να υμνήσει τη «διαχρονική αξία» και την «οικουμενικότητα» της ελληνικής. Δηλώσεις, εγκύκλιοι και εκδηλώσεις αφθονούν. Εκεί όμως όπου η γλώσσα διδάσκεται –ή θα έπρεπε να διδάσκεται– η πραγματικότητα είναι αμείλικτη: σχολεία χωρίς δασκάλους, τμήματα που κλείνουν, παιδιά της ομογένειας που μένουν χωρίς μάθημα.

Η ελληνόγλωσση εκπαίδευση στο εξωτερικό βρίσκεται σε κατάσταση διάλυσης. Σε δεκάδες χώρες της Ευρώπης καταγράφονται ελλείψεις εκπαιδευτικών, ασυνέχεια στη διδασκαλία, προγράμματα που λειτουργούν αποσπασματικά ή καταργούνται σιωπηλά. Οι οικογένειες παλεύουν μόνες τους να κρατήσουν ζωντανή τη γλώσσα, την ώρα που η ελληνική πολιτεία περιορίζεται σε συμβολικές κινήσεις και επικοινωνιακές φιέστες.

Η υποστελέχωση δεν είναι τυχαία ούτε προσωρινή. Είναι αποτέλεσμα συνειδητής πολιτικής επιλογής. Η γλώσσα αντιμετωπίζεται ως κόστος. Οι αποσπάσεις εκπαιδευτικών μειώνονται, καθυστερούν ή ακυρώνονται, οι αμοιβές παραμένουν χαμηλές και η επαγγελματική ανασφάλεια κυριαρχεί. Το μήνυμα είναι σαφές: η ελληνόγλωσση εκπαίδευση δεν αποτελεί προτεραιότητα.

Όπου αποσύρεται το κράτος, έρχεται η ιδιωτικοποίηση. Δίδακτρα, φροντιστήρια, εθελοντισμός ανάγκης. Έτσι, η ελληνική γλώσσα παύει να είναι δικαίωμα και μετατρέπεται σε προνόμιο. Όσα παιδιά δεν μπορούν να πληρώσουν, απλώς αποκόπτονται. Και μαζί με τη γλώσσα χάνεται η ιστορική μνήμη, ο πολιτισμικός δεσμός, η ζωντανή σχέση με τη σύγχρονη Ελλάδα.

Την ίδια στιγμή, κανείς δεν μιλά σοβαρά για τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς: επισφάλεια, καθυστερήσεις πληρωμών, έλλειψη θεσμικής στήριξης. Ποιος νέος δάσκαλος θα επιλέξει να φύγει στο εξωτερικό χωρίς σταθερότητα, χωρίς σχέδιο, χωρίς προοπτική;

Τι αξία έχει, λοιπόν, μια Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας όταν η γλώσσα εγκαταλείπεται εκεί όπου πρέπει να διδάσκεται; Τι νόημα έχουν οι πανηγυρικές δηλώσεις όταν τα παιδιά της ομογένειας μεγαλώνουν χωρίς τάξη και χωρίς δάσκαλο;

Οι γονείς δεν ζητούν εορτασμούς.
Απαιτούν το αυτονόητο: εκπαιδευτικούς, σταθερή διδασκαλία, κρατική ευθύνη.

Η γλώσσα δεν σώζεται με ανακηρύξεις.
Σώζεται στην πράξη.
Και σήμερα, η πράξη απουσιάζει.