«ΜΠΑΓΙΑΤΙΚΑ» ΝΤΕΛΙΚΑΤΕΣΕΝ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ – Η ΝΕΑ ΜΟΔΑ ΤΩΝ ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ ΜΕ ΤΑ ΛΗΓΜΕΝΑ, ΜΗΠΩΣ ΠΑΙΡΝΟΥΜΕ ΚΙ ΕΜΕΙΣ ΣΕΙΡΑ;

Την ώρα που οι κυβερνήσεις αναλώνονται σε επικοινωνιακά τεχνάσματα για την καταπολέμηση της ακρίβειας, η αγορά, με τον κυνισμό φυσικά που την διακρίνει, βρίσκει τις δικές της λύσεις… Στην Τουρκία, όπου ο πληθωρισμός καλπάζει χρόνια τώρα, η νέα «καινοτομία» τους, δεν αφορά κάποια τεχνολογική επανάσταση, αλλά την ίδια την επιβίωση. Τα Σούπερ μάρκετ  πωλούν τρόφιμα τα οποία βρίσκονται στο όριο ή έχουν ξεπεράσει την ημερομηνία καταλληλότητας προς κατανάλωση (best before).

Και πριν βιαστείτε να πείτε…«μακριά από εμάς!», καλό είναι να κοιτάξουμε τα ράφια των δικών μας σούπερ μάρκετ και τις τιμές που ζαλίζουν. Μήπως το τουρκικό μοντέλο είναι μια προείδηση του δικού μας μέλλοντος;

Η «Yenir», η φτώχεια γεννά επιχειρηματικές ιδέες

Η νεοσύστατη αλυσίδα ακούει στο όνομα «Yenir», που στα τουρκικά σημαίνει ειρωνικά και κυριολεκτικά «Φαγώσιμο». Η εταιρεία «Yenir Teknoloji» άνοιξε το πρώτο κατάστημα στα τέλη του 2023 στην Κωνσταντινούπολη και, μέσα σε ελάχιστο χρόνο, επεκτάθηκε με πέντε καταστήματα σε τέσσερις πόλεις.

Τι πουλάει; Προϊόντα που οι μεγάλες αλυσίδες αποσύρουν. Τρόφιμα που κοντεύουν στην λήξη τους ή έχουν περάσει την ένδειξη «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από». Και ποιοι τα αγοράζουν; Εδώ είναι το πιο ανησυχητικό… Ο στόχος δεν είναι οι άποροι ή οι περιθωριοποιημένοι. Ο στόχος είναι η μεσαία τάξη.

Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Servet Akdogan, στάθηκε ειλικρινής μιλώντας στο Bloomberg: «Ο στόχος μας δεν είναι οι άποροι, αλλά οι άνθρωποι μεσαίου εισοδήματος».

Επταπλάσιες τιμές και η κατάρρευση των μισθωτών

Οι αριθμοί ζαλίζουν και εξηγούν το φαινόμενο. Παρά το γεγονός ότι ο πληθωρισμός στην Τουρκία πήγε στο 30,9% στα τέλη του 2025, η ζημιά έχει γίνει. Από το 2021, οι τιμές των τροφίμων έχουν σχεδόν επταπλασιαστεί. Το αποτέλεσμα; Ο μέσος μισθωτός της πόλης, αυτός που κάποτε ζούσε αξιοπρεπώς, τώρα κυνηγάει το γάλα, το τυρί, τα αυγά και το λάδι σε τιμές «ευκαιρίας», αδιαφορώντας αν το προϊόν είναι «φρέσκο» ή αν έχει αρχίσει να μετράει μέρες καθυστέρησης. Η ανάγκη για βασικά αγαθά μετατρέπει την ημερομηνία λήξης από «κόκκινη γραμμή» σε «ψιλά γράμματα».

Μήπως έρχεται και στα μέρη μας;

Διαβάζοντας την είδηση, είναι αδύνατον να μην κάνουμε τους συνειρμούς με την ελληνική πραγματικότητα. Με το ελαιόλαδο να έχει γίνει είδος πολυτελείας, την φέτα να πωλείται σαν χρυσάφι και τα «καλάθια του νοικοκυριού» να προσφέρουν παρηγοριά, πόσο να απέχουμε άραγε από ένα ελληνικό «Yenir»;

Η ακρίβεια στην Ελλάδα επιμένει πεισματικά, ροκανίζοντας το εισόδημα της μεσαίας τάξης. Αν οι τιμές συνεχίσουν αυτό το ράλι και οι μισθοί παραμένουν καθηλωμένοι, η ιδέα του να αγοράζουμε μακαρόνια και κονσέρβες που έληξαν… προχθές, αλλά τρώγονται ακόμα, ίσως να μην φαντάζει πια σενάριο επιστημονικής φαντασίας, αλλά η επόμενη μεγάλη «επιτυχία» στην αγορά λιανικής.