Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η ανεργία των νέων: πολιτικές «μπαλώματα» πάνω σε ένα δομικό αδιέξοδο

Η ανεργία των νέων στην Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει ένα από τα πιο επίμονα και αποσιωπημένα αδιέξοδα του ευρωπαϊκού εγχειρήματος.

Τον Νοέμβριο του 2025, το ποσοστό ανεργίας των νέων κάτω των 25 ετών διαμορφώθηκε στο 15,1% σε επίπεδο ΕΕ, ενώ σε χώρες όπως η Ισπανία άγγιξε το 25% το τρίτο τρίμηνο του ίδιου έτους.

Παρά ταύτα, η απάντηση των Βρυξελλών δεν ήταν μια συνολική στρατηγική επένδυσης στη νέα γενιά, αλλά η ενεργοποίηση του EU Talent Pool: μιας ψηφιακής πλατφόρμας προσέλκυσης εργαζομένων από τρίτες χώρες.

Πίνακας I.

Βασικά στοιχεία νεανικής ανεργίας στην ΕΕ (2025)

ΠερίοδοςΠοσοστό ανεργίας νέων (κάτω των 25) – ΕΕΑριθμός νέων ανέργων (εκ.)
Ιανουάριος 202514.6% σε ΕΕ (σταθερό)~2.856 εκατ
Φεβρουάριος 202514.5% σε ΕΕ~2.835 εκατ
Μάρτιος 202514.5% σε ΕΕ~2.822 εκατ
Μάιος 202514.8% σε ΕΕ~2.864 εκατ
Ιούλιος 202514.4% σε ΕΕ~2.801 εκατ
Αύγουστος 202514.6% σε ΕΕ~2.819 εκατ
Οκτώβριος 202515.2% σε ΕΕ~2.960 εκατ
Νοέμβριος 202515.1% σε ΕΕ~2.923 εκατ

Πηγές: Eurostat (ποσοστά βασισμένα σε εργασιακή έρευνα EU-LFS)

Η επιλογή αυτή αποκαλύπτει μια βαθιά αντίφαση.

Από τη μία, η ΕΕ αναγνωρίζει επισήμως ότι η ανεργία των νέων παραμένει σε ανησυχητικά επίπεδα. Από την άλλη, επιλέγει να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις στην αγορά εργασίας όχι με αναβάθμιση δεξιοτήτων, αναδιάρθρωση της εκπαίδευσης ή ουσιαστική σύνδεση πανεπιστημίων και παραγωγής, αλλά με εξωτερική εισαγωγή εργατικού δυναμικού.

Το επιχείρημα της «ασυμφωνίας δεξιοτήτων» (skills mismatch) χρησιμοποιείται ως άλλοθι.

Όμως η ασυμφωνία αυτή δεν είναι φυσικό φαινόμενο· είναι αποτέλεσμα δεκαετιών ευρωπαϊκών πολιτικών που προώθησαν την ευελιξία χωρίς ασφάλεια, τη μαζική πανεπιστημιοποίηση χωρίς στρατηγικό σχεδιασμό και την απορρύθμιση της εργασίας εις βάρος των νέων. Αντί η Ένωση να επενδύσει σοβαρά στη μετατροπή αυτών των δεξιοτήτων, επιλέγει τη συντομότερη –και πολιτικά πιο βολική– διαδρομή.

Ακόμη πιο προβληματικό είναι το γεγονός ότι το EU Talent Pool λειτουργεί σε εθελοντική βάση για τα κράτη-μέλη. Αυτό υπονομεύει οποιαδήποτε συνοχή στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας και μετατρέπει την πολιτική απασχόλησης σε ένα άθροισμα εθνικών αποσπασματικών επιλογών, την ώρα που το πρόβλημα είναι δομικά πανευρωπαϊκό.

Στην πράξη, η ΕΕ στέλνει ένα σαφές μήνυμα στη νεολαία της: δεν αποτελεί προτεραιότητα. Αντί να διαμορφώσει θέσεις εργασίας με προοπτική, αξιοπρεπείς αμοιβές και σταθερότητα, προσαρμόζει την αγορά στις άμεσες ανάγκες των εργοδοτών. Η νεανική ανεργία αντιμετωπίζεται όχι ως κοινωνική βόμβα, αλλά ως στατιστικό μέγεθος που «εξισορροπείται» με εισαγόμενη εργασία.

Το αποτέλεσμα είναι μια Ευρώπη που γερνά, αποξενώνει τους νέους της και ταυτόχρονα αναρωτιέται γιατί αυξάνεται η αποχή, η δυσπιστία και ο ευρωσκεπτικισμός. Η ανεργία των νέων δεν αποτελεί μόνο οικονομικό ζήτημα, αλλά και αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών και προτεραιοτήτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Και μέχρι η ΕΕ να το αναγνωρίσει αυτό, καμία πλατφόρμα, όσο «ψηφιακή» κι αν είναι, δεν θα καλύψει το κενό.

Πίνακας: Βασικά στοιχεία νεανικής ανεργίας στην ΕΕ (2025)

ΠερίοδοςΠοσοστό ανεργίας νέων (κάτω των 25) – ΕΕΑριθμός νέων ανέργων (εκ.)
Ιανουάριος 202514.6% σε ΕΕ (σταθερό)~2.856 εκατ
Φεβρουάριος 202514.5% σε ΕΕ~2.835 εκατ
Μάρτιος 202514.5% σε ΕΕ~2.822 εκατ
Μάιος 202514.8% σε ΕΕ~2.864 εκατ
Ιούλιος 202514.4% σε ΕΕ~2.801 εκατ
Αύγουστος 202514.6% σε ΕΕ~2.819 εκατ
Οκτώβριος 202515.2% σε ΕΕ~2.960 εκατ
Νοέμβριος 202515.1% σε ΕΕ~2.923 εκατ

Πηγές: Eurostat (ποσοστά βασισμένα σε εργασιακή έρευνα EU-LFS)