Με αφορμή τα πλημμυρικά φαινόμενα της περασμένης Τετάρτης στην περιοχή της Άνω Γλυφάδας , πέρα από τις παραλείψεις και τις ευθύνες της Πολιτείας , ο σημαντικότερος παράγοντας είναι το γεωμορφολογικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο αναπτύχθηκε τόσο η Γλυφάδα όσο και η Βούλα.
Η ανάπτυξη προχώρησε πιο γρήγορα από τις γεωλογικές αλλαγές. Όταν όμως αυτές αντέδρασαν το σκηνικό που δημιουργήθηκε ήταν σκηνικό απόλυτου τρόμου.
Η Αθηναϊκή Ριβιέρα προβάλλεται ως το νέο αναπτυξιακό στοίχημα της χώρας. Πολυτελείς κατοικίες, υπόγεια πάρκινγκ, μαρίνες και μεγάλης κλίμακας παρεμβάσεις αλλάζουν ριζικά τη φυσιογνωμία της νότιας ακτογραμμής. Όμως κάτω από τη Γλυφάδα και τη Βούλα,δύο από τους βασικούς πυλώνες αυτού του σχεδίου, υπάρχει ένα υπέδαφος που δεν σχεδιάστηκε για τέτοιες πιέσεις.
Και αυτό αρχίζει να φαίνεται.
Μεγάλο τμήμα της παραλιακής Γλυφάδας και της Βούλας δεν εδράζεται σε συμπαγή βράχο αλλά σε νεότερα ιζήματα: άμμους, αργίλους και προσχώσεις, υλικά που δημιουργήθηκαν από τη θάλασσα και παλαιά ρέματα. Πρόκειται για εδάφη με χαμηλή φέρουσα ικανότητα, τα οποία απαιτούν ειδική θεμελίωση.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η γεωτεχνική δυσκολία «λύνεται» με βαθιές πασσαλοθεμελιώσεις και εκτεταμένα υπόγεια έργα. Όμως αυτό έχει κόστος όχι μόνο οικονομικό, αλλά και γεωδυναμικό.
Υπάρχουν παραδείγματα που δεν έγιναν ποτέ πρωτοσέλιδα όπως :
Τοπικές καθιζήσεις σε σημεία της παραλιακής ζώνης της Γλυφάδας, που αντιμετωπίστηκαν με αποκαταστάσεις οδοστρωμάτων χωρίς να δοθεί δημόσια εξήγηση για τα αίτια.
Επαναλαμβανόμενα προβλήματα υγρασίας και εισροών σε υπόγεια κτίρια κοντά στη θάλασσα, αποτέλεσμα της άμεσης επαφής με τον υδροφόρο ορίζοντα.
Διαφορετική συμπεριφορά γειτονικών κτιρίων σε σεισμικά επεισόδια, φαινόμενο που αποδίδεται στην εναλλαγή χαλαρών και βραχωδών στρωμάτων κάτω από τον ίδιο δρόμο.
Δεν πρόκειται για καταστροφές, αλλά για ενδείξεις. Και στη γεωλογία, οι ενδείξεις έχουν σημασία.
Η νότια Αττική δεν είναι σεισμικά αθώα ζώνη. Το κρίσιμο όμως στοιχείο είναι ότι τα χαλαρά εδάφη της παραλιακής ζώνης μπορούν να ενισχύσουν τη σεισμική δόνηση. Αυτό σημαίνει ότι η πραγματική καταπόνηση ενός κτιρίου δεν εξαρτάται μόνο από τον σεισμό, αλλά από το τι υπάρχει από κάτω.
Σε περιοχές όπως η παραλιακή Γλυφάδα και τμήματα της Βούλας, οι ειδικοί μιλούν για ανάγκη μικροζωνικής προσέγγισης, δηλαδή διαφορετικών προδιαγραφών ακόμη και ανά οικοδομικό τετράγωνο. Στην πράξη, όμως, η πίεση της ταχύτητας και του κόστους συχνά υπερισχύει.
Τα μεγάλα έργα της Ριβιέρας δηλαδή οι μαρίνες, οι αναπλάσεις και οι υπόγειες υποδομές, παρεμβαίνουν άμεσα στο υπόγειο υδρολογικό σύστημα. Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, σε συνδυασμό με την απώλεια φυσικής απορρόφησης, δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον πίεσης όπου:
τα υπόγεια έργα λειτουργούν σαν φράγματα στη φυσική ροή
το νερό βρίσκει διέξοδο εκεί που το έδαφος είναι πιο αδύναμο
οι πλημμύρες δεν εμφανίζονται πια μόνο στην επιφάνεια
Η Ριβιέρα σχεδιάζεται ως «βιτρίνα», αλλά το υπέδαφος λειτουργεί ως αθέατο πεδίο σύγκρουσης.
Πέρα από την Άνω Γλυφάδα, εξαιρετικό και ίσως περισσότερο γεωλογικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η Βούλα και ειδικά το αντίστοιχο τμήμα της, το Πανόραμα
Το γεωλογικό υπόβαθρο του Πανοράματος χαρακτηρίζεται ως μη “συμπαγής” βράχος.
Το Πανόραμα Βούλας αναπτύσσεται στους νότιους πρόποδες του Υμηττού, σε ζώνη που κυριαρχούν οι ασβεστόλιθοι, οι δολομιτικοί ασβεστόλιθοι και τα σχιστολιθικά στρώματα σε εναλλαγές
Σε πρώτη ανάγνωση, αυτό θεωρείται καλό γεωτεχνικό υπόβαθρο. Όμως υπάρχει κρίσιμη λεπτομέρεια:
Οι ασβεστόλιθοι είναι έντονα καρστικοποιημένοι δηλαδή έχουν ρωγμές , υπόγειες κοιλότητες, ασυνέχειες σε μικρές αποστάσεις και αποτελούνται αποαπό ανομοιογενή πετρώματα.
Με απλά λόγια: δεν έχουμε «ενιαίο βράχο», αλλά βράχο με κενά.
Ο πιο υποτιμημένος παράγοντας του Πανοράματος είναι οι έντονες κλίσεις. Σε αυτόν προστίθενται και ατα τεχνητά πρανή απο εκσκαφές όπως και οι μεγάλες υψομετρικές διαφορές μεταξύ οικοπέδων.
Το πλαίσο αυτο δημιουργεί γεωτεχνικό ρίσκο πρανών, ειδικά όταν οι φυσικοί βράχοι κόβονται για να δημιουργηθούν υπόγεια, τα πρανή φορτώνονται με πολυώροφες κατασκευές και δεν τηρούνται επαρκή έργα αντιστήριξης
Σε τέτοιες ζώνες, τα προβλήματα δεν είναι άμεσα, αλλά εμφανίζονται μετά από έντονες βροχοπτώσεις, σεισμική διέγερση και χρόνια σταδιακή αποσάθρωση.
Στην Βούλα σε σχέση με το νερό παρουσιάζονται δύο εικόνες. Στο μεν παραλιακό τμήμα παροσυιάζεται υφαλμύρινση , ενώ στο Πανόραμα το φαινόμενο αυτό δεν υπάρχει .
Παρουσιάζονται όμως άλλα φαινόμενα όπως : η υπόγεια ροή νερού μέσα σε ρωγμές του ασβεστόλιθου, η συγκέντρωση υδάτων σε καρστικές κοιλότητες και η αιφνίδια εμφάνιση υγρασιών σε εκσκαφές
Αυτό σημαίνει ότι ένα ένα οικόπεδο μπορεί να είναι «στεγνό» και το διπλανό να έχει σοβαρό πρόβλημα νερών
Γι’ αυτό στο Πανόραμα οι γεωτεχνικές μελέτες δεν γενικεύονται.
Όσο αφορά τη σεισμική συμπεριφορά το θετικό στοιχείο είναι ότι δεν απαιτείται έχουμε τη σεισμική ενίσχυση των χαλαρών παράκτιων εδαφών όμως οι οι ρωγματώδεις ασβεστόλιθοι μπορεί να παρουσιάσουν τοπικές αστοχίες, τα πρανή και τοίχοι αντιστήριξης να είναι πιο ευάλωτοι και τέλος να υπάρχει αυξημένος κίνδυνος ολισθήσεων μικρής κλίμακας, όχι γενικευμένων κατολισθήσεων
Ο σεισμικός κίνδυνος στο Πανόραμα είναι ποιοτικά διαφορετικός, όχι ανύπαρκτος.
Το πραγματικό σημείο τριβής όμως όπως και στη Γλυφάδα είναι η δόμηση. Η γεωλογία της περιοχής είναι δεδομένη. Η σημασία βρίσκεται στον τρόπο που «πιέζεται»
Πιέζεται λοιπόν με μεγάλα υπόγεια σε επικλινή οικόπεδα, με πολλαπλά επίπεδα θεμελίωσης, με εκτεταμένες αντιστηρίξεις με τοίχους και πασσάλους και τέλος με γειτνίαση βαριών κατασκευών σε μικρά οικόπεδα
Συνηθισμένα φαινόμενα οι ρωγμές σε μεσοτοιχίες, οι διαφορικές καθιζήσεις και τα προβλήματα αποστράγγισης
Όχι μαζικά, αλλά επιλεκτικά και αθόρυβα.
Η γεωμορφολογική ιστορία της Γλυφάδας και της Βούλας εξηγεί γιατί οι περιοχές αυτές ήταν πάντα ελκυστικές: ήπιο ανάγλυφο, θάλασσα, εύκολη πρόσβαση. Όμως η ίδια αυτή ιστορία θέτει και όρια.
Το υπέδαφος δεν αντιδρά θεαματικά. Αντιδρά αργά, σωρευτικά και επιλεκτικά. Και αυτό είναι που το καθιστά επικίνδυνο όταν αγνοείται.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον δεν είναι αν η Ριβιέρα μπορεί να αναπτυχθεί. Είναι αν μπορεί να το κάνει χωρίς να εξαντλήσει τις αντοχές του εδάφους που τη στηρίζει.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
