Θα εξάγει η Τουρκία εγχώριους εξτρεμιστές του «Ισλαμικού Κράτους»;

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Η Τουρκία δεν είναι πλέον απλώς μια χώρα διέλευσης για ένα παρακλάδι της εξτρεμιστικής ομάδας «Ισλαμικό Κράτος».

Οι ειδικοί λένε ότι η ομάδα έχει γίνει πιο επαγγελματική στην Τουρκία και θα μπορούσε να αποτελέσει κίνδυνο στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Μια έκτακτη είδηση το πρωί της 29ης Δεκεμβρίου πέρυσι προκάλεσε πανεθνική φρίκη στην Τουρκία: Ακολούθησε οκτάωρη ανταλλαγή πυροβολισμών στην πόλη Γιάλοβα κατά τη διάρκεια επιδρομής σε ένα σπίτι όπου κρύβονταν μέλη της ομάδας «Επαρχία Χορασάν» του «Ισλαμικού Κράτους», ή ISKP. Το ISKP είναι παρακλάδι της εξτρεμιστικής ομάδας «Ισλαμικό Κράτος».

Τρεις αστυνομικοί σκοτώθηκαν, ενώ οκτώ άλλοι και ένας φύλακας ασφαλείας τραυματίστηκαν, μερικοί σε κρίσιμη κατάσταση. Σύμφωνα με το τουρκικό Υπουργείο Εσωτερικών, οι αστυνομικοί παρακολουθούσαν συγκεκριμένες ενδείξεις ότι η εξτρεμιστική ομάδα σχεδίαζε να πραγματοποιήσει επιθέσεις σε μεγάλους εορτασμούς της παραμονής της Πρωτοχρονιάς σε όλη τη χώρα. Λόγω της οξείας απειλής, το γερμανικό Υπουργείο Εξωτερικών αυστηροποίησε επίσης τις ταξιδιωτικές του συμβουλές για την Τουρκία και προέτρεψε για ιδιαίτερη προσοχή. Το γεγονός ότι οι έξι ύποπτοι για τρομοκρατία που σκοτώθηκαν δεν ήταν αλλοδαποί αλλά Τούρκοι πολίτες αποτέλεσε έκπληξη για το κοινό.

Για πολύ καιρό, η επικρατούσα αφήγηση στην Τουρκία ήταν ότι αυτού του είδους οι ομάδες χρησιμοποιούσαν κυρίως τη χώρα ως σημείο διέλευσης για επιχειρήσεις στην κεντρική Ασία ή τη Μέση Ανατολή. Αλλά στη Γιάλοβα αποδείχθηκε ότι ο επικεφαλής του πυρήνα και όλα τα μέλη ήταν Τούρκοι, με ένα μεγάλο οπλοστάσιο στη διάθεσή τους. Όπως ανέφεραν αργότερα τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, δύο από τους άνδρες που σκοτώθηκαν είχαν προηγουμένως φυλακιστεί αφού κρίθηκαν ένοχοι για συμμετοχή σε τρομοκρατική οργάνωση και απόπειρα δολοφονίας. Είχαν αφεθεί ελεύθεροι με αναστολή μόλις επτά μήνες νωρίτερα, παρά το γεγονός ότι η ριζοσπαστικοποίησή τους ήταν γνωστή στις αρχές.

Σύμφωνα με τα αρχεία της υπόθεσης, οι άνδρες φέρεται να θεωρούσαν τα μέλη της οικογένειάς τους «αμαρτωλούς και εχθρούς» επειδή δεν ήθελαν να ακολουθήσουν την εξτρεμιστική θρησκευτική τους ιδεολογία. Οι αρχές λένε ότι ένας από τους άνδρες προσπάθησε ακόμη και να πάρει τη μητέρα του με τη βία σε εδάφη του «ΙΚ» στο Αφγανιστάν και το Πακιστάν, για να την οδηγήσει στο «μόνο σωστό μονοπάτι». Οι τουρκικές αρχές γνώριζαν επίσης ότι η ομάδα είχε κηρύξει τους αστυνομικούς νόμιμους στόχους.

Το περιστατικό έχει πυροδοτήσει έκτοτε μια έντονη συζήτηση σχετικά με το αν η τουρκική κυβέρνηση υποτιμά την απειλή που θέτουν οι ριζοσπαστικοί ισλαμιστές εξτρεμιστές. Η παρουσία του «ΙΚ» σε τουρκικό έδαφος δεν είναι κάτι καινούργιο. Από το 2012, πιστεύεται ότι μεταξύ 5.000 και 8.000 Τούρκοι πολίτες έχουν ενταχθεί στην οργάνωση στη Συρία και το Ιράκ. Πολλοί επέστρεψαν μετά την εκπαίδευσή τους και πραγματοποίησαν τρομοκρατικές επιθέσεις μεταξύ 2015 και 2017, σκοτώνοντας σχεδόν 300 άτομα. Τα τελευταία χρόνια, το ISPK, που ιδρύθηκε το 2015 για να δράσει αρχικά στο Αφγανιστάν και το Πακιστάν, έχει αποκτήσει ερείσματα στην Τουρκία και έχει επαγγελματοποιήσει τα δίκτυά του.

Ο Τούρκος ειδικός σε θέματα ασφαλείας Μπουράκ Γιλντιρίμ επιβεβαίωσε ότι η Τουρκία δεν ήταν πλέον απλώς μια χώρα διέλευσης για την οργάνωση, αλλά είχε γίνει κόμβος στρατολόγησης και χρηματοδότησης. Είπε ότι το ISPK αναζητούσε ειδικά υποστηρικτές στα πιο χαμηλού εισοδήματος προάστια των μεγάλων πόλεων της Τουρκίας. «Οι ριζοσπαστικοί στρατολόγοι εστιάζουν σε εκείνους, και ιδιαίτερα στους ντόπιους, που θεωρούν την επίσημη γραμμή των θρησκευτικών αρχών υπερβολικά φιλελεύθερη», είπε. Πολλά μέλη του «ΙΚ» κατέφυγαν στην Τουρκία μετά την ήττα της ομάδας στη Συρία το 2019 και την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία στο Αφγανιστάν το 2021.

Σύμφωνα με τις τουρκικές υπηρεσίες πληροφοριών, το ISPK έγινε ολοένα και πιο επαγγελματικό με την υποστήριξη της κεντρικής Ασίας. Στο μηνιαίο αγγλόφωνο περιοδικό του, «Voice of Khorasan», το ISPK περιγράφει την Τουρκία ως τη χώρα όπου αναλαμβάνει τις περισσότερες υλικοτεχνικές δραστηριότητες και επιθέσεις.

Για ένα διάστημα, φαινόταν ότι η τουρκική κυβέρνηση ήταν πρόθυμη να ανεχθεί τέτοιες ομάδες στο έδαφός της, εφόσον οι στόχοι τους ήταν οι Σύριοι Κούρδοι ή η δικτατορία του Μπασάρ Άσαντ στη Συρία. Ο Χουσεΐν Τσιτσέκ, πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης, δήλωσε ότι η ομάδα ήταν ανεκτή για γεωπολιτικούς λόγους, αλλά τώρα, με έναν διαφορετικό ηγέτη στην εξουσία στη Συρία που υποστηρίζει η Τουρκία, η κατάσταση έχει αλλάξει. Η άμεση απειλή της τρομοκρατίας εντός της Τουρκίας έχει αυξηθεί μαζικά από το 2024, πρόσθεσε, και η κορυφαία προτεραιότητα της κυβέρνησης ήταν πλέον η εσωτερική ασφάλεια.

Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι οι τοπικές δυνάμεις ασφαλείας πραγματοποίησαν σχεδόν 1.400 επιδρομές εναντίον δομών του «ΙΚ» μόνο το 2024. Οι επιδρομές συνεχίστηκαν το 2025. Στο τέλος του περασμένου έτους, συνελήφθησαν περισσότεροι από 500 ύποπτοι για μέλη του «ΙΚ».

Η τουρκική μυστική υπηρεσία συνέλαβε επίσης ηγετικά στελέχη του ISPK στην περιοχή των συνόρων μεταξύ Αφγανιστάν και Πακιστάν και τους μετέφερε στην Τουρκία. «Το ISPK έχει μάθει από τα λάθη του και τις εδαφικές του ήττες στη Μέση Ανατολή», δήλωσε ο Γιλντιρίμ, εξηγώντας ότι τα τελευταία χρόνια η ομάδα είχε δημιουργήσει στρατηγικές επαφές με ένοπλες πολιτοφυλακές στην Αφρική για να αποκτήσει πρόσβαση σε νέες πηγές όπλων και στρατηγικές μάχης. Είπε ότι αυτό έκανε την ομάδα «ακόμα πιο επικίνδυνη». Ο μακροπρόθεσμος στρατηγικός στόχος, είναι, να εκμεταλλεύεται οποιοδήποτε κενό εξουσίας με σκοπό την εγκαθίδρυση «χαλιφάτου».

Σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Μετανάστευσης και Προσφύγων της Γερμανίας, υπήρχαν συνολικά 23 ομάδες του Ισλαμικού Κράτους σε όλο τον κόσμο το 2024, αλλά το ISPK χαρακτηρίζεται ως το πιο επικίνδυνο. Από το 2024, η ομάδα έχει πραγματοποιήσει επιθέσεις στο Ιράν, τη Ρωσία και την Αυστραλία.