Το Ιράν βίωσε τη σοβαρότερη εσωτερική αναταραχή από την εποχή της Ισλαμικής Επανάστασης του 1979, με τις διαμαρτυρίες να έχουν ξεπεράσει τα αρχικά οικονομικά αιτήματα και να μετατρέπονται σε ευθεία αμφισβήτηση του ισλαμιστικού καθεστώτος. Οι κινητοποιήσεις έχουν εξαπλωθεί σε μεγάλο μέρος της χώρας, αφήνοντας πίσω τους εκατοντάδες νεκρούς και χιλιάδες συλλήψεις, αποτυπώνοντας το βάθος της κοινωνικής οργής.
Παρά το εύρος των διαδηλώσεων, το κεντρικό αίτημα για πολιτική αλλαγή παραμένει ανοργάνωτο και ακέφαλο, ανεξάρτητα από το αν θα υπάρξει ή όχι εξωτερική, αμερικανική, παρέμβαση. Tο πρόβλημα δεν είναι μόνο το καθεστώς, αλλά και οι βαθιές, ιστορικές διαιρέσεις της ιρανικής αντιπολίτευσης, που καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη την ανάδειξη μιας αξιόπιστης ηγεσίας για την επόμενη μέρα.
ΡΕΖΑ ΠΑΧΛΑΒΙ: ΟΝΟΜΑ ΜΕ ΒΑΡΟΣ, ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΕΝΟΤΗΤΑ
Στο κενό ηγεσίας, ξεχωρίζει η φιγούρα του Ρεζά Παχλαβί, γιου του εκθρονισμένου σάχη, ο οποίος ζει στις ΗΠΑ και απευθύνει εκκλήσεις για διαδηλώσεις και γενικές απεργίες, φτάνοντας μέχρι και στο σημείο να ζητά αμερικανική επέμβαση. Η παρουσία του στα διεθνή μέσα και οι επαφές του με κύκλους της Ουάσινγκτον τον έχουν αναδείξει σε ορατό πρόσωπο της αντιπολίτευσης, όχι όμως και σε καθολικά αποδεκτό ηγέτη.
Η νοσταλγία του ονόματος Παχλαβί λειτουργεί για ένα μέρος του πληθυσμού, ιδιαίτερα για όσους δεν έζησαν τη διακυβέρνηση του σάχη και αγνοούν τις αιτίες της ανατροπής του, διαφθορά, αυταρχισμό, σπατάλη. Ωστόσο, η στάση του Ρεζά Παχλαβί, ο οποίος δεν επιδιώκει ουσιαστική σύγκλιση με άλλες πολιτικές ή κοινωνικές ομάδες, ενισχύει την καχυποψία απέναντί του.
ΜΙΑ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ ΔΙΑΣΠΑΣΜΕΝΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΟΦΑΣΙΣΤΗ
Στο εσωτερικό και τη διασπορά συνυπάρχουν μοναρχικοί, ρεπουμπλικάνοι, αριστεροί, εθνοτικές μειονότητες και πρώην υποστηρικτές της Ισλαμικής Δημοκρατίας, όλοι με διαφορετικά οράματα για το μέλλον του Ιράν. Αυτή η πολυδιάσπαση αποδείχθηκε καθοριστική το 2023, όταν ένας συνασπισμός προσωπικοτήτων κατέρρευσε μέσα σε λίγους μήνες λόγω έλλειψης στρατηγικής, οργανωτικής συνοχής και εσωτερικών συγκρούσεων.
Xωρίς ενωμένη και οργανωμένη αντιπολίτευση, η πτώση του καθεστώτος, ειδικά με ειρηνικό τρόπο, είναι εξαιρετικά απίθανη. Πολλοί Ιρανοί διστάζουν να κινητοποιηθούν μαζικά, ακριβώς επειδή δεν βλέπουν καθαρό σχέδιο μετάβασης ούτε πρόσωπα που να εμπνέουν εμπιστοσύνη και ασφάλεια.
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ Ο ΦΟΒΟΣ ΝΕΑΣ ΑΥΤΑΡΧΙΑΣ
Η υποστήριξη προς τον Παχλαβί είναι εμφανώς χαμηλότερη στις περιοχές εθνοτικών μειονοτήτων, όπως Κούρδοι, Βαλούχοι και Αζέροι, οι οποίοι δεν αισθάνονται ότι εκπροσωπούνται. Παράλληλα, μέσα στην αντιπολίτευση εντείνεται ο φόβος ότι η ανάδειξη ενός μόνο προσώπου μπορεί να οδηγήσει όχι στη δημοκρατία, αλλά σε μια νέα μορφή αυταρχικής εξουσίας.
Όπως τονίζουν ακτιβιστές και πολιτικοί αναλυτές, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι απλώς η πτώση του ισλαμικού καθεστώτος, αλλά το αν το Ιράν μπορεί να αποφύγει την επανάληψη των ίδιων λαθών. Χωρίς ενιαίο μέτωπο, σαφή στρατηγική και πολιτική ωριμότητα, η ιστορική ευκαιρία που διαμορφώνεται σήμερα κινδυνεύει να χαθεί.
Το Ιράν βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι.
Γράφει ο Σαλαμινομάχος
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
