Τρίπολη, 21 Ιανουαρίου: όταν το πειθαρχικό γίνεται μηχανισμός πειθάρχησης

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Η 21η Ιανουαρίου δεν αποτελεί μια τυπική διοικητική διαδικασία για την εκπαίδευση. Δεν είναι μια ακόμη συνεδρίαση ενός πειθαρχικού οργάνου. Είναι μια στιγμή που αποκαλύπτει με καθαρό τρόπο τη στρατηγική που ακολουθείται τα τελευταία χρόνια: τη μετατροπή θεμελιωδών συνδικαλιστικών δικαιωμάτων σε αντικείμενο ελέγχου, απειλής και τιμωρίας.

Τρεις εκπαιδευτικοί στην Τρίπολη παραπέμπονται σε πειθαρχικό συμβούλιο επειδή συμμετείχαν σε νόμιμα προκηρυγμένη απεργία – αποχή. Το γεγονός αυτό συνιστά ιστορική τομή. Για πρώτη φορά μετά τη μεταπολίτευση, η απεργιακή δράση δεν αντιμετωπίζεται απλώς πολιτικά ή επικοινωνιακά, αλλά πειθαρχικά, ως δυνητικό παράπτωμα.

Από τις «μεμονωμένες περιπτώσεις» στο συλλογικό μήνυμα

Η υπόθεση παρουσιάζεται ως ατομική. Στην πραγματικότητα, όμως, το μήνυμα είναι συλλογικό. Δεν στοχοποιούνται τρεις εργαζόμενες· δοκιμάζεται το όριο αντοχής ολόκληρου του κλάδου. Το ερώτημα που τίθεται δεν είναι αν θα τιμωρηθούν συγκεκριμένα πρόσωπα, αλλά αν θα γίνει αποδεκτό ότι η συμμετοχή σε συλλογικές αποφάσεις μπορεί να έχει προσωπικό κόστος.

Η επιλογή των νεοδιόριστων εκπαιδευτικών δεν είναι τυχαία. Πρόκειται για εργαζόμενους πιο εκτεθειμένους, χωρίς εργασιακή ασφάλεια, με αυξημένες οικονομικές και κοινωνικές πιέσεις. Όταν η διοίκηση επιλέγει αυτούς ως στόχο, δεν το κάνει από σύμπτωση, αλλά από υπολογισμό.

Η αξιολόγηση ως εργαλείο συμμόρφωσης

Η σύγκρουση γύρω από την αξιολόγηση δεν αφορά μόνο παιδαγωγικές επιλογές. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται το σχολείο και τη σχέση εξουσίας στο εσωτερικό του. Όταν μια διαδικασία επιβάλλεται με απειλές, πειθαρχικά και διοικητικές κυρώσεις, παύει να είναι εργαλείο βελτίωσης και μετατρέπεται σε μηχανισμό πειθάρχησης.

Η ποινικοποίηση της απεργίας – αποχής έρχεται να συμπληρώσει ένα ευρύτερο πλαίσιο: περιορισμό δικαιωμάτων, εντατικοποίηση, καλλιέργεια φόβου. Σε αυτό το περιβάλλον, ο εκπαιδευτικός καλείται να λειτουργήσει όχι ως παιδαγωγός με ελευθερία σκέψης, αλλά ως υπάλληλος υπό συνεχή επιτήρηση.

Όταν ο φόβος περνά το κατώφλι της τάξης

Καμία τέτοια πολιτική δεν μένει έξω από το σχολείο. Ο φόβος, η ανασφάλεια και η αυτολογοκρισία περνούν αναπόφευκτα στην εκπαιδευτική πράξη. Περιορίζουν τη δημιουργικότητα, φθείρουν τη σχέση εμπιστοσύνης με τους μαθητές και αλλοιώνουν τον παιδαγωγικό ρόλο του δασκάλου.

Ένα σχολείο που λειτουργεί με όρους πειθαρχικού ελέγχου δεν μπορεί να διαπαιδαγωγήσει ελεύθερους ανθρώπους. Και αυτό είναι ίσως η πιο σοβαρή συνέπεια.

Η 21η Ιανουαρίου δεν είναι τοπική υπόθεση

Η εξέλιξη στην Τρίπολη δεν αφορά μια περιοχή ούτε ένα σωματείο. Αφορά το σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας. Αν δημιουργηθεί δεδικασμένο, ανοίγει ο δρόμος για γενικευμένες διώξεις κάθε μορφής συλλογικής αντίστασης.

Γι’ αυτό η απάντηση δεν μπορεί να είναι αποσπασματική. Η παρουσία, η κινητοποίηση και η αλληλεγγύη αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για να μην εμπεδωθεί η λογική του φόβου.

Τι πραγματικά διακυβεύεται

Στις 21 Ιανουαρίου δεν κρίνεται απλώς μια πειθαρχική υπόθεση. Κρίνεται αν η απεργία θα συνεχίσει να είναι κατοχυρωμένο δικαίωμα ή αν θα μετατραπεί σε ατομικό ρίσκο. Αν ο εκπαιδευτικός θα έχει φωνή ή αν θα μάθει να σιωπά. Αν το δημόσιο σχολείο θα παραμείνει χώρος παιδαγωγικής ελευθερίας ή θα εξελιχθεί σε χώρο διοικητικού ελέγχου.

Η ιστορία της εκπαίδευσης δείχνει ότι τίποτα δεν κατακτήθηκε χωρίς συλλογική στάση. Και τίποτα δεν διατηρείται χωρίς αγώνα.