Σήμερα, στην Ασουνσιόν της Παραγουάης, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα πηγαίνουν να βάλουν υπογραφή σε μια συμφωνία μεταξύ ΕΕ–Mercosur που πλασάρεται ως ιστορική… Στο αφήγημα των Βρυξελλών μιλάμε για μια τεράστια ζώνη ελεύθερου εμπορίου, γύρω στους 720 εκατομμύρια ανθρώπους, και με πολιτικό φόντο της πολυμερούς συνεργασίας… , σε μια εποχή εμπορικών πολέμων!
Ποιος κερδίζει και ποιος χάνει;
Διότι ελεύθερο εμπόριο σημαίνει άρση δασμών, άνοιγμα αγορών, ποσοστώσεις σε ευαίσθητα αγροτικά προϊόντα, κανόνες που αλλάζουν την θέση σου στον ανταγωνισμό. Ακόμα και οι ίδιοι οι υποστηρικτές της συμφωνίας λένε ότι η Mercosur θα καταργήσει δασμούς στο μεγαλύτερο μέρος των ευρωπαϊκών εξαγωγών, με κερδισμένους κλάδους όπως η αυτοκινητοβιομηχανία και η βιομηχανία υψηλής προστιθέμενης αξίας. Την ίδια στιγμή, οι εισαγωγές των αγροτικών προϊόντων από τη Νότια Αμερική μπαίνουν με δασμολογικές ποσοστώσεις (tariff-rate quota: συγκεκριμένος όγκος εισαγωγών με χαμηλότερο δασμό, μετά επιστρέφει ο κανονικός). Για το βόειο κρέας, για παράδειγμα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρεται σε 99.000 τόνους με δασμό 7,5%.
Η ελληνική πραγματικότητα, στην Βόρεια Ελλάδα, παραγωγοί ρυζιού προειδοποιούν ότι η συμφωνία μπορεί να τους πετάξει απο την αγορά, λόγω των συνθηκών του αυξημένου κόστους και της ξηρασίας. Η Ελλάδα αναφέρεται ως τρίτη παραγωγός ρυζιού στην ΕΕ (μετά την Ιταλία και την Ισπανία), με περίπου 240.000 τόνους ετησίως, ενώ η συμφωνία προβλέπει 60.000 τόνους ρυζιού χωρίς δασμούς σε ορίζοντα πενταετίας από χώρες της Mercosur. Όταν ο παραγωγός βλέπει την τιμή να πιέζεται και να πουλά στα 0,25 ευρώ/κιλό, τότε δεν τον παρηγορεί κάτι…
Αν η συμφωνία ήταν τόσο «αθώα», δεν θα χρειαζόταν να συνοδευτεί από πακέτα κατευνασμού. Η ίδια η κυβέρνηση Μητσοτάκη, χαιρέτισε πρόταση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για πρόωρη πρόσβαση αγροτών σε κονδύλια ΚΑΠ ως μέρος της προσπάθειας να περάσει η συμφωνία πολιτικά. Κατουσίαν το μοντέλο είναι «υπογράψτε εσείς την συμφωνία και μετά βλέπουμε με τις επιδοτήσεις…». Αυτό δεν είναι στρατηγική.
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο είναι τα πρότυπα και το περιβάλλον, εκεί που η Ευρώπη παριστάνει τον παγκόσμιο ρυθμιστή, αλλά κάνει εκπτώσεις όταν το ζητά η γεωπολιτική. Περιβαλλοντικές οργανώσεις υποστηρίζουν ότι η συμφωνία ενισχύει εμπορικές ροές που συνδέονται με την αποψίλωση και την καταστροφή οικοσυστημάτων και λειτουργεί ως ανταλλαγή «ευρωπαϊκών εξαγωγών (αυτοκίνητα, χημικά, φυτοφάρμακα) με εμπορεύματα από πιεσμένες περιοχές». Στο ίδιο πνεύμα, οργανώσεις στη Γαλλία ζητούν δεσμευτικές ρήτρες με ελέγχους και κυρώσεις, προειδοποιώντας ότι αλλιώς ο παράγοντας «βιωσιμότητα» μένει στο κενό. Και στο πεδίο της ασφάλειας τροφίμων, το ίδιο το Reuters μετέδωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συζητά αυστηροποιήσεις σε ελέγχους και επίπεδα υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων για να «μαζέψει» την αντίδραση. το κενό εμπιστοσύνης υπάρχει, επειδή το κενό κανόνων είναι πραγματικό.
Και σαν να μην έφταναν αυτά, η συμφωνία χτίζεται με μια θεσμική τεχνική που περιορίζει τον δημόσιο έλεγχο. Το Reuters περιγράφει ότι το πακέτο χωρίζεται σε ένα Interim Trade Agreement (ITA), που περνά κυρίως από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, και σε ένα ευρύτερο EU–Mercosur Partnership Agreement (EMPA) που απαιτεί και εθνικές επικυρώσεις. Αυτό σημαίνει ότι η «υπογραφή» είναι μόνο η αρχή, ενώ ήδη καταγράφονται συζητήσεις για νομικές προσφυγές και μπλοκαρίσματα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Άρα η κυβέρνηση, αντί να πιέσει για ουσιαστικές εγγυήσεις υπέρ της ελληνικής παραγωγής, πήγε στη σωστή φωτογραφία, με τη λάθος πλευρά της ιστορίας για τον πρωτογενή τομέα.
Η συμφωνία Mercosur είναι συμφωνία ανακατανομής ισχύος.
Ενισχύει τους μεγάλους εξαγωγικούς κλάδους, χρησιμοποιεί τους αγρότες ως «ρυθμιστικό κόστος», μεταφράζει την αγροτική πίεση σε “πακέτα στήριξης” και βαφτίζει τη ζημιά «μεταβατική προσαρμογή».
Η κυβέρνηση που τη στηρίζει αναλαμβάνει και την ευθύνη για το επόμενο κύμα εγκατάλειψης καλλιεργειών, για το νέο άνοιγμα της ψαλίδας κέντρου-περιφέρειας, για την κοινωνική οργή που θα βαφτιστεί «λαϊκισμός» όταν ξεσπάσει. Και τότε θα ακουστεί η κλασική δικαιολογία… «η Ευρώπη αποφάσισε». Όχι. Κάποιοι ψήφισαν, κάποιοι έκαναν ότι δεν βλέπουν.
Σημειώνεται ότι η συμφωνία απομένει να επικυρωθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
