Η ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΩΣ ΚΑΘΕΣΤΩΣ – ΚΑΙ Η ΑΙΣΧΡΟΚΕΡΔΕΙΑ ΩΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ

Η ακρίβεια στην Ελλάδα δεν είναι πια συγκυριακό φαινόμενο. Δεν είναι «εισαγόμενη κρίση», ούτε απλό απότοκο του πολέμου, της πανδημίας ή της κλιματικής αλλαγής. Έχει μετατραπεί σε καθεστώς. Και μέσα σε αυτό το καθεστώς, η αισχροκέρδεια δεν είναι εξαίρεση, είναι δομικό στοιχείο λειτουργίας της αγοράς.

Η ελληνική αγορά-σούπερ μάρκετ κατέγραψε ρεκόρ τζίρου άνω των 16 δισ. ευρώ. Όχι επειδή οι Έλληνες τρώνε περισσότερο. Αλλά επειδή πληρώνουν περισσότερο για λιγότερα. Πρόκειται για μια ωμή μεταφορά εισοδήματος από τα νοικοκυριά προς τα ταμεία της λιανικής και των πολυεθνικών προμηθευτών. Και αυτό δεν είναι πληθωρισμός. Είναι εκμετάλλευση της ανάγκης.

Όταν ο πληθωρισμός πέφτει, αλλά οι τιμές δεν πέφτουν

Ο γενικός πληθωρισμός υποχωρεί. Το ενεργειακό κόστος έχει αποκλιμακωθεί. Οι πρώτες ύλες διεθνώς, σε πολλές κατηγορίες, έχουν φθηνύνει. Κι όμως, στο ράφι:

• τα κρέατα αυξάνονται διψήφια,

• τα βασικά τρόφιμα παραμένουν σε ιστορικά υψηλά,

• το ελαιόλαδο πωλείται ως είδος πολυτελείας σε μια χώρα παραγωγό.

Αυτό δεν είναι «καθυστέρηση προσαρμογής». Είναι ακαμψία προς τα κάτω με πλήρη συνείδηση. Οι τιμές ανεβαίνουν σαν ασανσέρ και κατεβαίνουν σαν σκάλα. Και συνήθως, δεν κατεβαίνουν ποτέ.

Το ελαιόλαδο: εθνικό προϊόν, εθνική ντροπή

Το ελληνικό ελαιόλαδο είναι το πιο κραυγαλέο παράδειγμα αισχροκέρδειας. Όταν:

• ο παραγωγός πληρώνεται 4,5–5 ευρώ το κιλό,

• και ο καταναλωτής πληρώνει 10 ευρώ το λίτρο,

δεν μιλάμε για κόστος. Μιλάμε για αλυσίδα υπερκερδών, με τον πιο αδύναμο κρίκο – τον καταναλωτή – να πληρώνει τον λογαριασμό.

Και το πιο προκλητικό; Όταν οι τιμές παραγωγού πέφτουν, η αγορά δεν βιάζεται. Περιμένει. Δοκιμάζει τις αντοχές της κοινωνίας. Μετράει μέχρι πού «αντέχει» το πορτοφόλι.

Αυτό δεν είναι ελεύθερη αγορά. Είναι αγορά χωρίς ηθικό φραγμό.

Η κρατική υποχώρηση και το μήνυμα προς την αγορά

Η απόσυρση του «καλαθιού του νοικοκυριού» δεν είναι απλώς αλλαγή πολιτικής. Είναι σήμα υποχώρησης. Το κράτος παραδέχεται ότι δεν μπορεί ή δεν θέλει να συγκρουστεί με την ακρίβεια.

Η στρατηγική «δώστε αυξήσεις μισθών για να αντέξουν τις τιμές» ισοδυναμεί με αποδοχή ότι: οι τιμές δεν θα πέσουν ποτέ.

Και αυτό στέλνει ένα καθαρό μήνυμα στην αγορά:
κρατήστε τις τιμές ψηλά – το κράτος θα προσαρμόσει την κοινωνία, όχι εσάς.

Ο καταναλωτής σε κατάσταση επιβίωσης

Ο Έλληνας καταναλωτής δεν «επιλέγει» ιδιωτική ετικέτα. Υποχωρεί σε αυτήν.
Δεν «κυνηγά προσφορές». Αναζητά ανάσες.
Δεν αγοράζει λιγότερα επειδή έγινε πιο συνειδητός. Αγοράζει λιγότερα επειδή δεν αντέχει περισσότερα.

Η κατανάλωση στην Ελλάδα δεν είναι πια πράξη ευημερίας. Είναι πράξη άμυνας.

Συμπέρασμα: Η ακρίβεια δεν είναι φυσικό φαινόμενο – είναι πολιτική και οικονομική επιλογή

Αυτό που ζούμε δεν είναι απλώς ακριβή ζωή. Είναι μια κανονικοποίηση της αισχροκέρδειας, με πρόσχημα τις κρίσεις και θύμα την κοινωνική συνοχή.

Η ακρίβεια στην Ελλάδα:

• βαθαίνει τις ανισότητες,

• διαλύει τη μεσαία τάξη,

• μετατρέπει τα βασικά αγαθά σε διαρκές άγχος.

Και όσο η αγορά δεν ελέγχεται ουσιαστικά και το κράτος αρκείται σε επικοινωνιακές παρεμβάσεις, η «νέα κανονικότητα» θα είναι μία: λιγότερη αξιοπρέπεια στο καλάθι, περισσότερα κέρδη στα ταμεία.

Γιώργος Καλτσίδης – Πτυχιούχος Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ

Ελληνικό Βιομηχανικό Σχέδιο- Οι σχεδιαστές που «δάμασαν» την Ύλη και την Τεχνολογία

ΕΠΟΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ

ΑΠΟΤΑΜΙΕΥΣΗ ΓΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗ; ΑΝΕΦΙΚΤΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ