Το κράτος στο σκοτάδι: Ασαφής περιουσία και ληξιπρόθεσμα χρέη 109 δισ. ευρώ

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

 

Η πρόσφατη έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τον απολογισμό εσόδων, εξόδων και ισολογισμό του 2024 αναδεικνύει σοβαρά προβλήματα στη διαχείριση της δημόσιας περιουσίας και των οικονομικών υποχρεώσεων του κράτους. Σύμφωνα με το Ανώτατο Δημοσιονομικό Δικαστήριο, η κατάσταση χαρακτηρίζεται από πλήρη ασάφεια: δεν υπάρχει ακριβής και ενιαία εικόνα της κρατικής περιουσίας, ενώ οι ληξιπρόθεσμες οφειλές φτάνουν τα 109,7 δισ. ευρώ και παραμένουν χωρίς αξιόπιστη παρακολούθηση.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στη λογιστική, αλλά έχει δομικό χαρακτήρα. Το κράτος διαχειρίζεται δισεκατομμύρια ευρώ σε ακίνητα, υποδομές, συμμετοχές και επενδύσεις χωρίς να διαθέτει βασικά εργαλεία γνώσης και ελέγχου. Δεν υπάρχει ενιαίο μητρώο περιουσίας, τα στοιχεία διαφέρουν μεταξύ των φορέων, οι αποτιμήσεις παρουσιάζουν σημαντικές αποκλίσεις και ένα μεγάλο μέρος των απαιτήσεων είτε δεν εισπράττεται είτε χαρακτηρίζεται ανεπίδεκτο είσπραξης. Αυτή η θολή βάση υπονομεύει τη σταθερότητα και τη βιωσιμότητα της οικονομίας και καθιστά τη διαχείριση των οικονομικών διαδικασιών πρακτικά τυφλή.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο επισημαίνει ότι η κρατική περιουσία είναι κακοχαρτογραφημένη και εκτεθειμένη σε απαξίωση. Τα στοιχεία για ακίνητα, υποδομές και συμμετοχές εμφανίζονται διαφορετικά σε κάθε φορέα, χωρίς ενιαία μεθοδολογία και διασταύρωση. Σοβαρές υπο- ή υπερεκτιμήσεις επενδύσεων εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ είναι πιθανές λόγω της έλλειψης αξιόπιστων στοιχείων και ελέγχου.

Η έλλειψη ενιαίου και λειτουργικού μητρώου κρατικής περιουσίας καθιστά αδύνατη την απάντηση σε απλά ερωτήματα: Τι ακριβώς ανήκει στο κράτος; Πού βρίσκεται; Σε ποια κατάσταση είναι; Αυτό το κενό ευνοεί την απαξίωση, την εγκατάλειψη, την καταπάτηση και την απώλεια αξίας περιουσιακών στοιχείων, χωρίς να γίνεται αντιληπτό έγκαιρα.

Παράλληλα, η έκθεση αναδεικνύει τα προβλήματα με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, οι οποίες περιλαμβάνουν απλήρωτα τιμολόγια προμηθευτών, καθυστερημένες επιστροφές φόρων, οφειλές νοσοκομείων, απλήρωτες επιχορηγήσεις και καθυστερημένες αποζημιώσεις ή επιδόματα. Το συνολικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο της φορολογικής διοίκησης φτάνει τα 109,7 δισ. ευρώ, ενώ ποσό 26,35 δισ. ευρώ θεωρείται ανεπίδεκτο είσπραξης, περιορίζοντας σημαντικά τις δυνατότητες της διοίκησης να εισπράξει έσοδα.

Η καταγραφή των υποχρεώσεων είναι κατακερματισμένη και ασυνεπής, με διαφορές μεταξύ διαφορετικών πληροφορικών συστημάτων, αποκλίσεις μεταξύ δεσμεύσεων και πραγματικών υποχρεώσεων και καθυστερήσεις στις εγγραφές. Το αποτέλεσμα είναι ότι η δημοσιονομική πίεση εμφανίζεται εκ των υστέρων και συχνά αιφνιδιάζει τον προϋπολογισμό των επόμενων ετών. Ο προϋπολογισμός, αντί να λειτουργεί ως εργαλείο πρόβλεψης και ελέγχου, μετατρέπεται σε μηχανισμό διαχείρισης κρίσεων.

Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ (Managing Public Procurement Risks in Greece, 2025), οι καθυστερήσεις στις πληρωμές συνδέονται άμεσα με αδύναμο σχεδιασμό, ανεπαρκή προϋπολογισμό και περιορισμένη διαχείριση κινδύνων στις δημόσιες συμβάσεις. Η έλλειψη έγκαιρης εντοπισμού των υποχρεώσεων οδηγεί σε συσσωρευμένα προβλήματα που υπονομεύουν τη διαφάνεια, τη ρευστότητα της αγοράς και την αξιοπιστία του κράτους.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει ότι η ασάφεια στην καταγραφή της δημόσιας περιουσίας και των χρεών δεν αποτελεί απλώς διοικητική αδυναμία, αλλά σοβαρό θεσμικό και δημοσιονομικό κίνδυνο. Χωρίς αξιόπιστα δεδομένα, το κράτος δεν μπορεί να ελέγξει, να προστατεύσει ή να αξιοποιήσει τα περιουσιακά του στοιχεία, ενώ η οικονομική διαχείριση παραμένει ατελής και τυφλή.