Παρά τη γενικευμένη πτωτική πορεία του καπνίσματος στην Ευρώπη, η Ελλάδα εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στις χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά καπνιστών, υπερβαίνοντας σταθερά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Το κάπνισμα παραμένει εδώ και δεκαετίες ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες πρόωρης θνησιμότητας και επιβάρυνσης της δημόσιας υγείας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα τελευταία είκοσι χρόνια καταγράφεται μια αργή αλλά σταθερή μείωση της χρήσης καπνού σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όπως αποτυπώνεται στα στοιχεία της Eurostat και στις επαναλαμβανόμενες έρευνες Eurobarometer και European Health Interview Survey (EHIS). Εντούτοις, η ελληνική περίπτωση παρουσιάζει ιδιαιτερότητες και, σε ορισμένες πτυχές, προκαλεί ανησυχία, καθώς τα ποσοστά καπνιστών παραμένουν υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η θέση της Ελλάδας σε ευρωπαϊκό επίπεδο
Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία, το 36% του ελληνικού πληθυσμού ηλικίας 15 ετών και άνω δηλώνει ότι καπνίζει. Το ποσοστό αυτό κατατάσσει την Ελλάδα στη δεύτερη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά τη Βουλγαρία, όπου το αντίστοιχο ποσοστό αγγίζει το 49%, και σημαντικά πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, που υπολογίζεται περίπου στο 24%.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η εικόνα του καπνίσματος στις γυναίκες, καθώς η Ελλάδα καταγράφει την υψηλότερη επικράτηση στην ΕΕ: περίπου το 32% των Ελληνίδων καπνίζει, έναντι μέσου ευρωπαϊκού όρου που δεν ξεπερνά το 21%.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 2010, τα στοιχεία της Eurostat και άλλων ευρωπαϊκών ερευνών κατέτασσαν την Ελλάδα μεταξύ των χωρών με τα υψηλότερα ποσοστά καθημερινών καπνιστών, με το 23% έως 29% του ενήλικου πληθυσμού να δηλώνει καθημερινή χρήση καπνού το 2019.
Μακροχρόνιες εξελίξεις
Παρότι τα διαθέσιμα δεδομένα από το 2006 έως σήμερα δεν καλύπτουν με την ίδια πληρότητα όλες τις χρονικές περιόδους, η συνολική εικόνα καταδεικνύει ορισμένες σαφείς τάσεις. Στα τέλη της δεκαετίας του 2000 και στις αρχές της δεκαετίας του 2010, η Ελλάδα συγκαταλεγόταν συστηματικά στις χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά καπνιστών στην ΕΕ, ενώ σε ορισμένες περιόδους καταλάμβανε ακόμη και την πρώτη θέση. Εκτιμάται ότι στις αρχές της δεκαετίας του 2000 περίπου τέσσερις στους δέκα ενήλικες κάπνιζαν τακτικά, ποσοστό από τα υψηλότερα στην Ευρώπη.
Κατά την περίοδο 2010–2019 παρατηρήθηκε σταδιακή μείωση, με την επικράτηση του καπνίσματος να υποχωρεί στο εύρος του 30–35%. Παρά τη μείωση αυτή, τα στοιχεία του EHIS δείχνουν ότι σχεδόν το 24% του πληθυσμού εξακολουθούσε να καπνίζει καθημερινά το 2019.
Την περίοδο 2020–2024, η τάση φαίνεται να σταθεροποιείται σε επίπεδα σαφώς υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Σύμφωνα με δεδομένα που δημοσιεύθηκαν έως το 2024, περίπου το 36% του πληθυσμού στην Ελλάδα εξακολουθεί να καπνίζει, διατηρώντας τη χώρα στις πρώτες θέσεις της σχετικής κατάταξης στην ΕΕ.
Συνολικά, αν και η πορεία είναι πτωτική σε σύγκριση με τα ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα του παρελθόντος, ο ρυθμός μείωσης στην Ελλάδα παραμένει βραδύτερος από ό,τι σε άλλα κράτη-μέλη, με τη συνήθεια να εμφανίζει ισχυρή ανθεκτικότητα, ιδίως στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες.
Η συνολική εικόνα στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι περίπου το 24% του πληθυσμού ηλικίας 15 ετών και άνω καπνίζει σήμερα. Το ποσοστό αυτό είναι μειωμένο σε σχέση με το 2017, όταν ανερχόταν περίπου στο 26%, γεγονός που επιβεβαιώνει μια σταδιακή –αν και αργή– υποχώρηση της χρήσης καπνού. Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει ότι οι πολιτικές πρόληψης και περιορισμού του καπνίσματος αποδίδουν, ωστόσο η πρόοδος δεν είναι ομοιόμορφη μεταξύ των κρατών-μελών.
Παρά τη μείωση, η Ευρώπη εξακολουθεί να καταγράφει σχετικά υψηλά ποσοστά καπνίσματος σε σύγκριση με άλλες περιοχές του κόσμου, ιδίως λόγω της μεγαλύτερης επικράτησης στους άνδρες, παρά τις εντατικές πολιτικές δημόσιας υγείας.
Διαφορές μεταξύ χωρών
Η κατανομή του καπνίσματος στην ΕΕ παρουσιάζει έντονες διαφοροποιήσεις. Υψηλά ποσοστά καταγράφονται στη Βουλγαρία, όπου περίπου το 37% του πληθυσμού καπνίζει, καθώς και στην Κροατία, με ποσοστό κοντά στο 35%. Αντίστοιχα αυξημένη είναι η επικράτηση στη Λετονία και τη Λιθουανία, ιδιαίτερα μεταξύ των ανδρών.
Στον αντίποδα, η Σουηδία εμφανίζει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά καπνίσματος στην Ένωση, περίπου 8%. Χαμηλά ποσοστά καταγράφονται επίσης στις Κάτω Χώρες, στο Βέλγιο και στο Λουξεμβούργο (περίπου 11%), καθώς και στη Δανία (περίπου 14%).
Παρά τις συνολικές μειώσεις, το κάπνισμα παραμένει σαφώς πιο διαδεδομένο στους άνδρες σε σύγκριση με τις γυναίκες σχεδόν σε όλα τα κράτη-μέλη. Σε επίπεδο ΕΕ, περίπου το 28% των ανδρών καπνίζει, έναντι 21% των γυναικών. Σε ορισμένες χώρες, όπως η Βουλγαρία, η ψαλίδα είναι ιδιαίτερα έντονη, με σχεδόν τους μισούς άνδρες να καπνίζουν, γεγονός που αναδεικνύει πόσο βαθιά ριζωμένη παραμένει η συνήθεια σε ορισμένες ευρωπαϊκές κοινωνίες.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
