Καρκίνος προστάτη: Τα «σιωπηλά» πρώτα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσετε – Τι προειδοποιεί γιατρός του Χάρβαρντ

Ο καρκίνος του προστάτη συχνά εξελίσσεται «σιωπηλά», χωρίς εμφανή σημάδια, ενώ ακόμη κι όταν παρουσιαστούν ενοχλήσεις, αυτές μπορεί εύκολα να αποδοθούν σε άλλες, λιγότερο σοβαρές παθήσεις. Γιατρός του Χάρβαρντ εξηγεί πότε τα συμπτώματα είναι ακίνδυνα και πότε απαιτούν μεγαλύτερη προσοχή.

Ο προληπτικός έλεγχος με τη μέτρηση του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA) δίνει τη δυνατότητα να εντοπιστεί ο καρκίνος του προστάτη σε αρχικό στάδιο, πριν εμφανιστεί οποιαδήποτε ενόχληση. Παρ’ όλα αυτά, αρκετοί άνδρες διαγιγνώσκονται μόνο όταν η νόσος αρχίσει να προκαλεί συμπτώματα.

Ο Δρ. Marc B. Garnick, καθηγητής Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ και στο Beth Israel Deaconess Medical Center, αναλύει πώς μπορούν να ερμηνευτούν σωστά τα πρώτα σημάδια.

Ποια είναι τα πρώτα σημάδια

Όπως τονίζει ο ειδικός, η πλειονότητα των ανδρών με καρκίνο του προστάτη –ακόμη και σε προχωρημένα στάδια– δεν παρουσιάζει συμπτώματα. Όταν αυτά εμφανιστούν σε πρώιμη φάση, συνήθως σχετίζονται με την ούρηση. Στα λεγόμενα συμπτώματα του κατώτερου ουροποιητικού περιλαμβάνονται η συχνοουρία, η ξαφνική και έντονη ανάγκη για ούρηση, η δυσκολία στην έναρξη ή τη διακοπή της ροής, οι νυχτερινές επισκέψεις στην τουαλέτα και το αίσθημα ότι η κύστη δεν αδειάζει πλήρως. Τα προβλήματα αυτά μπορεί να προκύψουν όταν ο όγκος μεγαλώσει αρκετά ώστε να πιέζει την ουρήθρα.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ωστόσο, τα ίδια συμπτώματα προκαλούνται από άλλες παθήσεις του προστάτη. Η καλοήθης υπερπλασία, μια φυσιολογική διόγκωση του αδένα που εμφανίζεται με την ηλικία, είναι η συχνότερη αιτία. Παράλληλα, η προστατίτιδα –φλεγμονή του προστάτη και των γύρω ιστών– μπορεί επίσης να οδηγήσει σε αντίστοιχες ενοχλήσεις. Αν μάλιστα υπάρχει κάψιμο κατά την ούρηση, το πρόβλημα πιθανότατα αφορά την ουροδόχο κύστη και όχι τον προστάτη.

Σε κάθε περίπτωση, η παρουσία τέτοιων συμπτωμάτων επιβάλλει ιατρικό έλεγχο.

Πώς ξεχωρίζει ο γιατρός την καλοήθη υπερπλασία από τον καρκίνο

Αφού αποκλειστούν λοιμώξεις ή παθήσεις της κύστης, ο γιατρός πρέπει να διαπιστώσει αν τα συμπτώματα οφείλονται σε καλοήθη υπερπλασία ή σε καρκίνο του προστάτη.

Στην καλοήθη υπερπλασία παρατηρούνται συνήθως δύο κατηγορίες συμπτωμάτων:
– Συμπτώματα κένωσης, που σχετίζονται με απόφραξη της ροής των ούρων, όπως αδύναμη ή διακεκομμένη ροή και αίσθηση ατελούς κένωσης της κύστης.
– Συμπτώματα αποθήκευσης, που συνδέονται με υπερδραστήρια κύστη και περιλαμβάνουν επιτακτική ανάγκη για ούρηση και συχνοουρία, ημέρα και νύχτα.

Πότε γεννάται υποψία καρκίνου

Ένδειξη που μπορεί να εγείρει υποψία καρκίνου είναι η εμφάνιση μόνο συμπτωμάτων αποθήκευσης ή η ταχεία επιδείνωση των ουρολογικών ενοχλήσεων, κάτι που δεν είναι συνηθισμένο στην καλοήθη υπερπλασία.

Ο γιατρός μπορεί να προχωρήσει σε δακτυλική εξέταση από το ορθό. Αν ο προστάτης είναι ομοιόμορφα διογκωμένος, αυτό συνήθως υποδηλώνει καλοήθη υπερπλασία. Αν όμως υπάρχει ασυμμετρία ή ψηλαφηθεί σκληρό οζίδιο, απαιτείται παραπομπή σε ουρολόγο για περαιτέρω διερεύνηση.

Παρότι η δακτυλική εξέταση γίνεται σήμερα λιγότερο συχνά και πολλοί γιατροί δεν είναι επαρκώς εκπαιδευμένοι σε αυτή, ο Δρ. Garnick θεωρεί ότι παραμένει ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία της κλινικής εξέτασης.

Γιατί δεν πρέπει να υποτιμάται η καλοήθης υπερπλασία

Η καλοήθης υπερπλασία δεν είναι πάντα ακίνδυνη. Αν μείνει χωρίς θεραπεία, μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές, όπως νεφρική ανεπάρκεια ή οξεία επίσχεση ούρων, δηλαδή αιφνίδια πλήρη αδυναμία ούρησης. Γι’ αυτό είναι απαραίτητη η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή αντιμετώπιση.

Τι ρόλο παίζει το PSA

Το PSA μπορεί να βοηθήσει, αλλά δεν δίνει απόλυτες απαντήσεις. Αυξάνεται τόσο στην καλοήθη υπερπλασία όσο και στον καρκίνο, καθώς ένας διογκωμένος ή ερεθισμένος προστάτης απελευθερώνει μεγαλύτερες ποσότητες στο αίμα.

Στην πράξη, οι γιατροί συχνά χορηγούν πρώτα αγωγή για καλοήθη υπερπλασία και επαναλαμβάνουν την εξέταση PSA μετά από περίπου έξι εβδομάδες. Αν οι τιμές παραμένουν υψηλές, ακολουθεί μαγνητική τομογραφία προστάτη. Όταν η μαγνητική είναι φυσιολογική και το PSA αντιστοιχεί στο μέγεθος του προστάτη, μειώνεται η πιθανότητα καρκίνου και μπορεί να αποφευχθεί προσωρινά η βιοψία.

Συμπτώματα προχωρημένου καρκίνου

Ακόμη και σε προχωρημένο στάδιο, πολλοί άνδρες δεν έχουν ενοχλήσεις. Όταν εμφανιστούν συμπτώματα, ιδίως σε περιπτώσεις μεταστάσεων στα οστά, το πιο συχνό είναι ο επίμονος πόνος στη μέση ή στους ώμους. Αν ο πόνος επιμένει ή επιδεινώνεται παρά τη θεραπεία, απαιτείται απεικονιστικός έλεγχος.

Κόπωση και απώλεια βάρους

Η κόπωση και η απώλεια βάρους δεν αποτελούν συνήθη πρώιμα συμπτώματα του καρκίνου του προστάτη. Συνήθως εμφανίζονται μόνο σε πολύ προχωρημένες περιπτώσεις με εκτεταμένες μεταστάσεις.

Συμπέρασμα

Ο καρκίνος του προστάτη συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα, γεγονός που καθιστά τον προληπτικό έλεγχο ιδιαίτερα σημαντικό. Τα ουρολογικά προβλήματα δεν σημαίνουν απαραίτητα καρκίνο, αλλά δεν πρέπει ποτέ να αγνοούνται. Η έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση και διάγνωση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.