Ο ανθρώπινος οργανισμός διαθέτει μια εντυπωσιακή ικανότητα αυτοΐασης: όταν ο δερματικός ιστός ή άλλοι επιθηλιακοί ιστοί (δηλαδή οι ιστοί που καλύπτουν και προστατεύουν όργανα και επιφάνειες του σώματος) υφίστανται σοβαρή βλάβη, μπορούν να απαντήσουν με έντονη αναγέννηση. Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται αντισταθμιστικός πολλαπλασιασμός, δηλαδή μια διαδικασία κατά την οποία τα εναπομείναντα κύτταρα πολλαπλασιάζονται γρήγορα για να αντικαταστήσουν όσα χάθηκαν. Παρατηρήθηκε για πρώτη φορά τη δεκαετία του 1970 σε προνύμφες μυγών που ανέπτυξαν κανονικά φτερά ακόμη και μετά από βαριά ακτινοβολία.
Νέα έρευνα από το Ινστιτούτο Επιστημών Weizmann δείχνει ότι βασικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία παίζουν οι κασπάσες, ένζυμα που είναι γνωστά κυρίως για τη συμμετοχή τους στην απόπτωση – μια μορφή προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου, όπου ένα κύτταρο «αυτοκτονεί» όταν είναι γερασμένο ή κατεστραμμένο. Παραδόξως, η μελέτη δείχνει ότι οι ίδιες κασπάσες που συνήθως οδηγούν τα κύτταρα στον θάνατο μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να βοηθήσουν ορισμένα κύτταρα να επιβιώσουν και να γίνουν πιο ανθεκτικά.
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον Δρ Tslil Braun και τον καθηγητή Eli Arama, μελέτησε προνύμφες φρουτόμυγας που εκτέθηκαν σε ακτινοβολία. Με σύγχρονες γενετικές τεχνικές εντόπισαν έναν ειδικό πληθυσμό κυττάρων, τα λεγόμενα κύτταρα DARE. Σε αυτά τα κύτταρα ενεργοποιείται η αρχική κασπάση (το «κουμπί» της απόπτωσης), αλλά η διαδικασία σταματά πριν ολοκληρωθεί. Έτσι, τα κύτταρα δεν πεθαίνουν, αλλά αντίθετα πολλαπλασιάζονται έντονα και αναδομούν τον κατεστραμμένο ιστό, καλύπτοντας σχεδόν το μισό του μέσα σε δύο ημέρες.
Υπάρχει και ένας δεύτερος πληθυσμός, τα κύτταρα NARE, που επίσης αντέχουν στον θάνατο, αλλά δεν μπορούν να προκαλέσουν αναγέννηση χωρίς τη βοήθεια των DARE. Τα δύο είδη κυττάρων επικοινωνούν μεταξύ τους με χημικά σήματα, δημιουργώντας μια ισορροπία: τα DARE προωθούν την ανάπτυξη και τα NARE τη συγκρατούν, ώστε να αποφεύγεται η ανεξέλεγκτη υπερανάπτυξη.
Το εύρημα έχει μεγάλη σημασία και για τον καρκίνο. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι απόγονοι των κυττάρων DARE είναι πολύ πιο ανθεκτικοί σε νέα ακτινοβόληση, κάτι που μπορεί να εξηγεί γιατί όγκοι που επανεμφανίζονται μετά από θεραπεία είναι συχνά πιο επιθετικοί και δύσκολοι στη θεραπεία. Παράλληλα, η κατανόηση αυτού του μηχανισμού ανοίγει νέες προοπτικές τόσο για ταχύτερη επούλωση τραυμάτων όσο και για πιο αποτελεσματικές αντικαρκινικές θεραπείες στο μέλλον.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
