Η απάντηση του Υπουργείου Παιδείας στην Αναφορά με αριθμ. πρωτ. 499/19-11-2025* αποτελεί ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα διοικητικού λόγου που κρύβεται πίσω από άρθρα, παραγράφους και ΦΕΚ, αποφεύγοντας να αγγίξει την ουσία της σχολικής πραγματικότητας. Ένα κείμενο απολύτως «νόμιμο», αλλά βαθιά αποκομμένο από την καθημερινότητα των σχολείων, των εκπαιδευτικών και –κυρίως– των παιδιών.
Η Υπουργός Παιδείας παραθέτει με ακρίβεια το ισχύον θεσμικό πλαίσιο για τον αριθμό μαθητών στα Νηπιαγωγεία και τα Δημοτικά Σχολεία, επαναλαμβάνοντας τα γνωστά όρια: έως 25 μαθητές ανά τμήμα, ελάχιστα όρια που καθορίζουν αν ένα τμήμα «δικαιούται» να υπάρχει και ειδικές ρυθμίσεις για μαθητές με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Όμως, η απάντηση αυτή δεν απαντά στο πραγματικό ερώτημα: είναι παιδαγωγικά βιώσιμα αυτά τα όρια;
Τμήματα των 25 μαθητών: νόμιμα αλλά ασφυκτικά
Η επιμονή στον μέγιστο αριθμό των 25 μαθητών ανά τμήμα, τόσο στο Νηπιαγωγείο όσο και στο Δημοτικό, παρουσιάζεται ως αυτονόητη διοικητική ρύθμιση. Στην πράξη, όμως, σημαίνει υπερφορτωμένες τάξεις, περιορισμένη εξατομικευμένη προσέγγιση και εκπαιδευτικούς που καλούνται να διαχειριστούν ένα πλήθος παιδιών με διαφορετικές ανάγκες, ρυθμούς και δυσκολίες μέσα σε ασφυκτικές συνθήκες.
Ιδιαίτερα στο Νηπιαγωγείο, όπου η παιδαγωγική πράξη βασίζεται στη σχέση, την παρατήρηση και το παιχνίδι, τα όρια αυτά δεν ανταποκρίνονται ούτε στις σύγχρονες επιστημονικές προσεγγίσεις ούτε στην καθημερινή εμπειρία των νηπιαγωγών.
Ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες: ρυθμίσεις χωρίς ουσιαστική στήριξη
Ακόμη πιο προβληματική είναι η προσέγγιση για τους μαθητές με αναπηρία ή ειδικές μαθησιακές δυσκολίες. Το Υπουργείο δηλώνει ότι προβλέπεται ανώτατο όριο μαθητών ανά τμήμα και «δυνατότητα» μείωσης κατά τρεις μαθητές, μόνο όμως εφόσον δεν υπάρχει Τμήμα Ένταξης ή Παράλληλη Στήριξη.
Με άλλα λόγια, η μείωση του αριθμού μαθητών δεν αποτελεί δικαίωμα των παιδιών αλλά μια λογιστική διευθέτηση, που ενεργοποιείται υπό όρους. Και βεβαίως, η απάντηση αποσιωπά το βασικό πρόβλημα:
– τις ελλείψεις σε Παράλληλη Στήριξη
– τα υποστελεχωμένα Τμήματα Ένταξης
– τις καθυστερήσεις στις διαγνώσεις και στις τοποθετήσεις εκπαιδευτικών
Η ευθύνη μεταφέρεται σιωπηρά στο σχολείο, το οποίο καλείται να «μοιράσει» μαθητές και ανάγκες μέσα σε ένα άκαμπτο πλαίσιο αριθμών.
Μια απάντηση χωρίς πολιτική ευθύνη
Το κείμενο της απάντησης δεν περιλαμβάνει ούτε μία αναφορά σε:
παιδαγωγικά κριτήρια,
εκπαιδευτική ποιότητα,
συνθήκες εργασίας των εκπαιδευτικών,
πραγματικές ανάγκες των μαθητών.
Αντίθετα, περιορίζεται σε μια παράθεση νόμων, σαν το Υπουργείο να απαντά όχι σε κοινωνικό αίτημα αλλά σε λογιστικό έλεγχο.
Η Παιδεία, όμως, δεν είναι Excel. Δεν είναι απλώς αριθμοί ανά τμήμα και οργανικότητες σχολείων. Είναι σχέσεις, φροντίδα, συμπερίληψη και χρόνος. Και αυτά δεν χωρούν σε εγκυκλίους.
Το ζητούμενο παραμένει ανοιχτό
Η απάντηση της Υπουργού μπορεί να είναι τυπικά επαρκής, αλλά πολιτικά και παιδαγωγικά είναι φτωχή. Δεν δίνει καμία προοπτική βελτίωσης, καμία δέσμευση για μείωση μαθητών ανά τμήμα, καμία ουσιαστική στήριξη της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης.
Και τελικά, αφήνει αναπάντητο το βασικό ερώτημα που θέτουν εκπαιδευτικοί και γονείς:
Θέλουμε σχολεία που απλώς λειτουργούν εντός νόμου ή σχολεία που μορφώνουν πραγματικά τα παιδιά;
*Η Υπουργός Σοφίας Ζαχαράκη για το ζήτημα:
ΘΕΜΑ: «Απάντηση στην Αναφορά με αριθμ. πρωτ.499/19-11-2025»
Σε απάντηση του ανωτέρω Μέσου Κοινοβουλευτικού Ελέγχου, κάνουμε γνωστά τα ακόλουθα:
Σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 40 του ν.4589/2019 (Α΄13) τα Νηπιαγωγεία, ανάλογα με τον αριθμό των οργανικών θέσεων των νηπιαγωγών, είναι μονοθέσια, ή πολυθέσια. Στις σχολικές μονάδες απομακρυσμένων, δυσπρόσιτων και παραμεθόριων περιοχών ή περιοχών με δυσκολίες πρόσβασης ή περιοχών για τις οποίες απαιτείται μεταφορά/μετακίνηση μαθητών/τριών, ο ελάχιστος αριθμός μαθητών/τριών ανά τμήμα είναι πέντε (5), ενώ στα διθέσια και άνω Νηπιαγωγεία ο ελάχιστος αριθμός μαθητών/τριών ανά τμήμα είναι δεκαπέντε (15) σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 50 του ν. 4692/2020 (Α΄111). Ο μέγιστος αριθμός μαθητών/τριών ανά τμήμα στο Νηπιαγωγείο καθορίζεται στους είκοσι πέντε (25) σύμφωνα με τις προβλέψεις της παρ. 2 του άρθρου 6 του ΠΔ 79/2017 (Α’109) όπως τροποποιήθηκε και ισχύει (παρ. 4, κεφ. Α, της υπ΄αρ. Φ.7/106615/Δ1/04-09-2025 (ΑΔΑ: Ψ7ΤΞ46ΝΚΠΔ-Ω8Ψ) εγκυκλίου Υ.ΠΑΙ.Θ.Α.)
Η οργανικότητα-λειτουργικότητα των Δημοτικών Σχολείων προσδιορίζεται στην Φ.3/897/97652/Γ1/25-9-2006 (Β’ 1507) ΚYA. Σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 7 του π.δ. 79/2017 (Α’ 109), όπως αντικαταστάθηκε από την παρ. 3 του άρθρου 50 του ν. 4692/2020 (Α’ 111), ο μέγιστος αριθμός μαθητών/τριών ανά τμήμα στο Δημοτικό Σχολείο καθορίζεται στους είκοσι πέντε (25). Για τα επταθέσια και άνω σχολεία ο ελάχιστος αριθμός των μαθητών/τριών δεν μπορεί να είναι μικρότερος από δεκαπέντε (15) ανά τμήμα (παρ. 2, Κεφ. Α, της υπ’ αριθ. Φ.7/64519/Δ1/3-6-2025 (ΑΔΑ: 6ΔΦΕ46ΝΚΠΔ-ΗΓΠ) εγκυκλίου Υ.ΠΑΙ.Θ.Α.).
Περαιτέρω, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 6 του ν. 3699/2008 (Α’ 199), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 117 του ν. 5224/2025 (Α΄142), ορίζεται ότι:
- i) Ο αριθμός των μαθητών με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, που προβλέπονται στην παρ. 1 του άρθρου 3 και στην παρ. 2 του άρθρου 3, εκτός των ειδικών μαθησιακών δυσκολιών, όπως δυσλεξία, δυσγραφία, δυσαριθμησία, δυσαναγνωσία, δυσορθογραφία, δεν μπορεί να είναι ανώτερος του ενός (1) ανά τμήμα. Αν ύστερα από την κατανομή των μαθητών σε τμήματα της ίδιας τάξης προκύπτει ότι ο αριθμός των μαθητών του προηγούμενου εδαφίου είναι ανώτερος του ενός (1), ο αριθμός των μαθητών του τμήματος μπορεί να μειώνεται και να υπολείπεται συνολικά κατά τρεις (3) μαθητές από τον μέγιστο προβλεπόμενο από τις ισχύουσες διατάξεις αριθμό μαθητών ανά τμήμα, εφόσον στο σχολείο δεν λειτουργεί Τμήμα Ένταξης ή δεν παρέχεται υποστήριξη από εκπαιδευτικό παράλληλης στήριξης συνεκπαίδευσης στο συγκεκριμένο τμήμα.
- ii) Ο αριθμός των μαθητών με διαγνωσμένες ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, όπως δυσλεξία, δυσγραφία, δυσαριθμησία, δυσαναγνωσία, δυσορθογραφία δεν μπορεί να είναι ανώτερος των τεσσάρων (4) ανά τμήμα. Αν ύστερα από την κατανομή των μαθητών σε τμήματα της ίδιας τάξης προκύπτει ότι ο αριθμός των μαθητών του προηγούμενου εδαφίου είναι ανώτερος των τεσσάρων (4), ο αριθμός των μαθητών του τμήματος μπορεί να μειώνεται και να υπολείπεται συνολικά κατά τρεις (3) μαθητές από τον μέγιστο προβλεπόμενο από τις ισχύουσες διατάξεις αριθμό μαθητών ανά τμήμα, εφόσον στο σχολείο δεν λειτουργεί Τμήμα Ένταξης ή δεν παρέχεται υποστήριξη από εκπαιδευτικό Παράλληλης Στήριξης Συνεκπαίδευσης στο συγκεκριμένο τμήμα.
Η ΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΣΟΦΙΑ ΖΑΧΑΡΑΚΗ»
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
