Λόγος Ιωάννη Μεταξά
(Ξενοδοχείον Μεγάλης Βρετανίας – 30 Οκτωβρίου 1940)
Κύριοι,
Έχω λογοκρισία και μπορώ να σας υποχρεώσω να γράφετε μόνο ό,τι θέλω. Αυτήν όμως την ώρα δεν θέλω μόνο την πέννα σας — θέλω και την ψυχή σας.
Γι’ αυτό σας κάλεσα σήμερα, για να σας μιλήσω με χαρτιά ανοιχτά. Θα σας πω τα πάντα, ακόμη και τα μεγάλα μου πολιτικά μυστικά. Θέλω να γνωρίζετε όλα τα σχετικά με την εθνική μας περιπέτεια, ώστε να γράφετε όχι συμμορφούμενοι προς τις οδηγίες μου, αλλά εμπνεόμενοι από προσωπική πίστη και γνώση των πραγμάτων.
Σας απαγορεύω να ανακοινώσετε το παραμικρό σε οποιονδήποτε και για οποιονδήποτε λόγο. Κάθε παράβαση αυτής της εντολής θα έχει τις συνέπειες που αρμόζουν, όταν σε πόλεμο ζωής ή θανάτου για το Έθνος προδίδεται ένα μεγάλο μυστικό, έστω και από αφέλεια.
Μη νομίσετε ότι η απόφαση του «ΟΧΙ» πάρθηκε στιγμιαία. Ούτε ότι μπήκαμε στον πόλεμο αιφνιδιαστικά ή χωρίς να προσπαθήσουμε να τον αποφύγουμε.
Από την κατάληψη της Αλβανίας το Πάσχα πέρυσι, το πράγμα φαινόταν. Από τον Μάιο είπα καθαρά στον κ. Γκράτσι ότι αν προσβαλλόταν η εθνική μας κυριαρχία, θα αντιστεκόμασταν με κάθε θυσία. Παράλληλα, έφταναν πληροφορίες αντίθετες από Ρώμη, Βουδαπέστη, Τίρανα.
Στις 16 Αυγούστου έγινε ο τορπιλισμός της «Έλλης». Από την πρώτη στιγμή διαπιστώθηκε ότι το έγκλημα ήταν ιταλικό. Εν τούτοις, δεν αποκαλύψαμε τις αποδείξεις που είχαμε. Ταυτόχρονα, διέταξα τα αντιτορπιλικά που συνόδευαν τους προσκυνητές της Τήνου, να κάνουν χρήση των όπλων αν δεχθούν επίθεση.
«Για να αποφύγουμε τον πόλεμο, θα έπρεπε να γίνουμε εθελοντές δούλοι!»
Τότε διέταξα να βολιδοσκοπηθεί το Βερολίνο. Μου διαμηνύθηκε εκ μέρους του Χίτλερ να αποφύγω κάθε πράξη που θα μπορούσε να θεωρηθεί πρόκληση προς την Ιταλία. Έκανα το παν για να μη δώσω αφορμή, αν και αντιλήφθηκα εξαρχής τι σήμαινε η “σύσταση” του Βερολίνου.
Έγινε φανερό ότι ο μόνος τρόπος να αποφύγουμε τον πόλεμο θα ήταν μια εκούσια προσχώρηση της Ελλάδας στη «Νέα Τάξη», που προϋπέθετε παραχώρηση εδαφών: δυτικά έως την Πρέβεζα προς την Ιταλία και ανατολικά έως το Δεδεαγάτς προς τη Βουλγαρία.
Δηλαδή, για να αποφύγουμε τον πόλεμο, θα έπρεπε να γίνουμε εθελοντές δούλοι, ακρωτηριάζοντας τη χώρα. Οι Άγγλοι φυσικά δεν θα το άφηναν αυτό αναπάντητο. Θα καταλάμβαναν την Κρήτη και τα νησιά μας, υπερασπιζόμενοι τα δικά τους συμφέροντα.
«Ο ελληνικός λαός θα εστρέφετο εναντίον της κυβέρνησης αν τον είχε καταδικάσει σε εθελούσια υποδούλωση.»
Αν δεχόμασταν την πρόταση του Βερολίνου, θα καταδικάζαμε το έθνος σε ατίμωση. Θα δημιουργούνταν τρεις Ελλάδες:
1️⃣ Η επίσημη κυβέρνηση των Αθηνών, δούλη και ακρωτηριασμένη.
2️⃣ Η πραγματική Ελλάς — ο λαός, που δεν θα δεχόταν ποτέ τέτοια προδοσία.
3️⃣ Μια «δημοκρατική» Ελλάς, που οι Άγγλοι θα δημιουργούσαν στα νησιά, υπό την κάλυψη του στόλου τους.
Έζησα τον Εθνικό Διχασμό του 1916. Ένας νέος διχασμός, ακόμη τραγικότερος, θα ήταν καταστροφή. Ο κίνδυνος αυτός είναι χειρότερος από τον ίδιο τον πόλεμο.
Πιστεύω ακράδαντα ότι τελικά η νίκη θα είναι με το μέρος μας, γιατί οι Γερμανοί δεν μπορούν να νικήσουν.
Η Ελλάδα είναι αποφασισμένη να μην προκαλέσει, αλλά και να μην υποκύψει. Είναι έτοιμη να υπερασπιστεί τα εδάφη της, ακόμη κι αν πέσει. Αυτή η στάση μάς χάρισε το πολυτιμότερο αγαθό: την ενότητα του λαού.
Η Τουρκία είναι σήμερα σύμμαχος των Άγγλων. Η Βουλγαρία παραμονεύει, αλλά δεν τολμά. Ο χρόνος δουλεύει κατά του Άξονα.
«Ακολουθώ την πολιτική του αείμνηστου Βενιζέλου και όχι του βασιλέως Κωνσταντίνου.»
Μετά την άδικη επίθεση της Ιταλίας, η πολιτική που ακολουθώ είναι του Ελευθερίου Βενιζέλου — της Ελλάδας που συντάσσεται με τη θάλασσα και την ελευθερία. Η Αγγλία είναι η φυσική μας φίλη και επανειλημμένα προστάτιδα.
Η νίκη θα είναι δική μας — του ελεύθερου κόσμου. Ο Άξονας έχει ήδη χάσει στη Δουνκέρκη.
«Η Ελλάς δεν πολεμά για τη νίκη. Πολεμά για τη δόξα και την τιμή της.»
Ξέρω ότι ο αγώνας θα είναι σκληρός, αλλά είμαι βέβαιος ότι η Ελλάδα θα βγει ένδοξη και μεγαλύτερη.
Το τηλεγράφημα του Τσώρτσιλ, που δημοσιεύθηκε σήμερα, προδικάζει πως τα Δωδεκάνησα θα είναι ελληνικά.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
