Πετρέλαιο στα πηγάδια του παραδείσου: Το Ελληνικό κάτω από το χαλί

Η Lamda Development, εταιρεία συμφερόντων Λάτση, γνώριζε ήδη από το 2023 για σοβαρή ρύπανση ακόμη και στην παραλία του Αγίου Κοσμά —στο σημείο όπου κατασκευάζονται οι πολυτελείς κατοικίες Cove Villas και Cove Residences—, με επίπεδα ρύπων 47 φορές πάνω από τα όρια της Γερμανίας και 470 φορές πάνω από αυτά της Αυστρίας.

Η συγκεκριμένη ρύπανση είχε εντοπιστεί, αλλά «θαφτεί» στη σελίδα 597 της περιβαλλοντικής μελέτης που η Lamda υπέβαλε το 2023, χωρίς ωστόσο ποτέ να ενημερώσει το κοινό ή τους κατοίκους. Μέχρι το τέλος του 2022, καμία από τις εμπλεκόμενες πλευρές —ούτε το ελληνικό κράτος, ούτε η αμερικανική βάση, ούτε η ίδια η Lamda— δεν είχε προβεί σε απορρύπανση, παρότι το ΤΑΙΠΕΔ γνώριζε για το πρόβλημα τουλάχιστον από το 2012.

Με βάση τη σύμβαση του 2014, η Lamda είχε αναλάβει την ευθύνη για τους περιβαλλοντικούς κινδύνους του πρώην αεροδρομίου, όμως αντί να ξεκινήσει άμεσα καθαριστικές εργασίες, περίμενε να ολοκληρωθεί ο σχεδιασμός και η έγκριση της συνολικής επένδυσης. Από το 2022, όταν άρχισαν τελικά οι εργασίες απορρύπανσης, έχουν αντληθεί περίπου 260 τόνοι καυσίμων από τα υπόγεια ύδατα — ωστόσο τα στοιχεία δείχνουν πως η ρύπανση εξαπλώνεται και πέρα από τα όρια της επένδυσης.

Το 2023, η ιστοσελίδα του πρωθυπουργού ανέφερε εσφαλμένα ότι η απορρύπανση θα ολοκληρωνόταν μέσα σε δύο μήνες, ενώ μέσα ενημέρωσης όπως ο ΣΚΑΪ μετέδιδαν ότι το έργο είχε ήδη τελειώσει. Παράλληλα, οι εκτεταμένες εκσκαφές της Lamda κατά μήκος του παραλιακού μετώπου φαίνεται να εντείνουν τη ροή ρυπασμένων υπόγειων υδάτων προς τη θάλασσα.

Παρότι το έργο έχει χαρακτηριστεί «το μεγαλύτερο αστικό αναπτυξιακό εγχείρημα στην Ευρώπη», δεν υπάρχει ενεργός μηχανισμός περιβαλλοντικής παρακολούθησης, καθώς η ειδική επιτροπή που είχε θεσμοθετήσει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ το 2019 (μία μόλις μέρα πριν τις εκλογές) δεν συγκροτήθηκε ποτέ από τη μετέπειτα κυβέρνηση της ΝΔ.

Καμία από τις κυβερνήσεις που διαχειρίστηκαν την ιδιωτικοποίηση —Σαμαρά, Τσίπρα και Μητσοτάκη— δεν απαίτησε να ολοκληρωθεί η απορρύπανση πριν την έναρξη των οικοδομικών εργασιών, όπως συνηθίζεται σε τέτοιου είδους έργα.

Η Lamda, από την πλευρά της, επιρρίπτει εμμέσως ευθύνες στο ελληνικό και αμερικανικό κράτος, υποστηρίζοντας ότι «παρά το γεγονός πως ο χώρος χρησιμοποιήθηκε επί δεκαετίες ως αεροδρόμιο και στρατιωτική εγκατάσταση, δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ διαδικασία απορρύπανσης».

Μετά από ενέργειες κατοίκων , εξώδικα των δήμων Γλυφάδας και Αλίμου και συλλογικές διαμαρτυρίες περίπου χιλίων κατοίκων, η εταιρεία αναγκάστηκε στις 21 Ιουλίου να παραδεχτεί για πρώτη φορά ότι αεροπορικά καύσιμα έχουν πράγματι μολύνει τα γειτονικά πηγάδια.

Σε ανακοίνωσή της υποστήριξε ότι «η παρουσία πετρελαιοειδών (και ειδικότερα αεροπορικών καυσίμων) στα πηγάδια οφείλεται στην παλαιότερη χρήση της περιοχής ως αεροδρομίου και δεν σχετίζεται με τις δικές της δραστηριότητες». Ωστόσο, μετρήσεις της ίδιας εταιρείας πριν από την έναρξη των έργων είχαν δείξει πολύ χαμηλότερα επίπεδα υδρογονανθράκων.

Η ρύπανση των υπόγειων υδάτων με τοξικές ουσίες δεν περιορίζεται σε ένα μόνο πηγάδι ή οικόπεδο· καταστρέφει έναν ολόκληρο υδροφόρο ορίζοντα —έναν πολύτιμο και δυσεύρετο φυσικό πόρο— που χρειάζεται πολλά χρόνια και τεράστια χρηματικά ποσά για να αποκατασταθεί, αν αυτό καταστεί ποτέ δυνατό

Πηγή: Reporters United