Η έναρξη λειτουργίας ενός διχαστικού γιγαντιαίου φράγματος πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων στον ποταμό Νείλο έχει πυροδοτήσει μια τεταμένη διπλωματική διαμάχη μεταξύ Αιθιοπίας και Αιγύπτου, με το Κάιρο να την καταδικάζει ως «παράνομη μονομερή πράξη» και να διαμαρτύρεται στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Κατά τη διάρκεια τελετής εγκαινίων την Τρίτη, ο πρωθυπουργός της Αιθιοπίας, Άμπι Άχμεντ, περιέγραψε το Μεγάλο Φράγμα της Αιθιοπικής Αναγέννησης, αξίας 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ, ως «σύμβολο της αιθιοπικής ενότητας και των εθνικών επιτευγμάτων». Αρκετοί περιφερειακοί ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου της Κένυας Γουίλιαμ Ρούτο και του προέδρου της Σομαλίας Χασάν Σεΐχ Μοχάμουντ, παρευρέθηκαν στην εκδήλωση.
Η Αίγυπτος πιστεύει ότι το φράγμα θα απειλήσει την παροχή νερού της και θα προκαλέσει ελλείψεις. Μετά τα εγκαίνια, το Κάιρο προειδοποίησε ότι διατηρεί το δικαίωμα να λάβει όλα τα μέτρα που προβλέπονται από το διεθνές δίκαιο και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών για να «υπερασπιστεί τα υπαρξιακά συμφέροντα του λαού του». Το Σουδάν, ένα άλλο έθνος που βρίσκεται στα κατάντη του ποταμού, έχει επίσης εκφράσει ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια του φράγματος και τον κίνδυνο μη συντονισμένων απελευθερώσεων νερού. Καθώς η διπλωματική διαμάχη κλιμακώνεται, η Κίνα έχει σε μεγάλο βαθμό αποφύγει να πάρει θέση. Ωστόσο, παρατηρητές ανέφεραν ότι οι ισχυροί δεσμοί του Πεκίνου και με τα τρία έθνη το θέτουν σε καλύτερη θέση για να μεσολαβήσει από οποιοδήποτε άλλο τρίτο μέρος.
Η συμμετοχή της Κίνας στο μεγαλύτερο υδροηλεκτρικό φράγμα της Αφρικής περιλαμβάνει την παροχή δανείων για σχετικές υποδομές και τη σύναψη συμβάσεων με κινεζικές εταιρείες για την προμήθεια εξοπλισμού και την κατασκευή ορισμένων τμημάτων. Τα δάνεια που παρέχονται από κινεζικές εταιρείες και τράπεζες περιλαμβάνουν 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ για τη χρηματοδότηση των γραμμών παροχής ηλεκτρικής ενέργειας του φράγματος. Συμβάσεις ανατέθηκαν σε εταιρείες όπως η China Gezhouba Group και η Voith Hydro Shanghai για διάφορα τμήματα του έργου. Το Πεκίνο έχει μέχρι στιγμής αποφύγει έναν άμεσο διαμεσολαβητικό ρόλο, ζητώντας αντ’ αυτού μια ειρηνική λύση με επικεφαλής την Αφρική. Ωστόσο, ο Seifudein Adem, ειδικός σε θέματα παγκόσμιων υποθέσεων από την Αίγυπτο και επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Doshisha στο Κιότο της Ιαπωνίας, δήλωσε ότι οι ισχυροί δεσμοί και η εμπιστοσύνη της Κίνας τόσο με την Αίγυπτο όσο και με την Αιθιοπία σήμαιναν ότι βρισκόταν σε καλύτερη θέση να διαδραματίσει διαμεσολαβητικό ρόλο. «Μπορεί να το κάνει πιο αποτελεσματικά και, αν το επιθυμεί, πιο δυναμικά από οποιοδήποτε άλλο τρίτο μέρος», είπε.
Η διαμάχη για το φράγμα είναι ένα από τα πιο σημαντικά ζητήματα στα οποία έχει εμπλακεί ο ειδικός απεσταλμένος της Κίνας για το Κέρας της Αφρικής, Xue Bing, στο πλαίσιο της ευρύτερης προσπάθειας του Πεκίνου να προωθήσει την ειρήνη και την ανάπτυξη στην περιοχή. Ο Adem δήλωσε ότι το σημείο εκκίνησης για την Κίνα θα ήταν να πείσει την Αίγυπτο ότι η εποχή που μπορούσε να ασκεί ολοκληρωμένο έλεγχο στον Νείλο είχε παρέλθει οριστικά. Είπε ότι αυτό συνέβη επειδή μια ειρηνική επίλυση των υφιστάμενων και νόμιμων διαφορών για τον Νείλο ήταν προς το συμφέρον όλων των κρατών που βρέχονται από την κοιλάδα του Νείλου, καθώς και της Κίνας.
«Το γεγονός ότι τόσο η Αίγυπτος όσο και η Αιθιοπία είναι μέλη των διευρυμένων BRICS καθιστά επίσης την Κίνα τον ιδανικό μεσολαβητή στο ζήτημα, σε περίπτωση που η Κίνα αποφασίσει να αναλάβει αυτόν τον απαιτητικό ρόλο», δήλωσε ο Adem. «Δεν θα με εξέπληττε καθόλου αν η διπλωματία του Νείλου με την πάροδο του χρόνου συρρικνωθεί έτσι». Το Πεκίνο έχει τεράστιες επενδύσεις στην Αιθιοπία, όπως στον σιδηρόδρομο Αντίς Αμπέμπα-Τζιμπουτί. Έχει επενδύσεις σε πετρέλαιο στο Σουδάν και είναι βασικός επενδυτής και εμπορικός εταίρος στην Αίγυπτο, ιδιαίτερα στην Οικονομική Ζώνη της Διώρυγας του Σουέζ και στη νέα διοικητική πρωτεύουσα ανατολικά του Καΐρου. Σύμφωνα με τον Adem, η Κίνα επιδιώκει προσεκτική διπλωματία όσον αφορά τις εντάσεις Αιθιοπίας-Αιγύπτου για τον Νείλο. «Κατανοεί τις ανησυχίες κάθε πλευράς και ως εκ τούτου μπορεί να συμβάλει στην επίλυσή τους», είπε. Η θέση της Κίνας ήταν διαφορετική από αυτή των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίες θεωρούνταν και οι δύο πιο φιλικές προς την Αίγυπτο, ή από αυτή της Αφρικανικής Ένωσης, η οποία φαινόταν να είναι πιο φιλική προς την Αιθιοπία, πρόσθεσε ο Adem. Οι συνομιλίες υπό την ηγεσία της Αφρικανικής Ένωσης που ξεκίνησαν το 2011 δεν έχουν καταφέρει να καταλήξουν σε δεσμευτική συμφωνία. Κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η κατάσταση ήταν επικίνδυνη και ότι το Κάιρο θα μπορούσε να καταλήξει να «ανατινάξει αυτό το φράγμα». Οι προσπάθειες της κυβέρνησής του να μεσολαβήσει για μια συμφωνία απέτυχαν μετά από χρόνια συνομιλιών.
Παρ ‘όλα αυτά, ο Abiy είπε ότι το φράγμα «σε καμία περίπτωση δεν θα βλάψει τους αδελφούς του» και είχε ως στόχο να «ηλεκτροδοτήσει ολόκληρη την περιοχή και να αλλάξει την ιστορία των μαύρων». Το φράγμα, μια εθνική πηγή υπερηφάνειας για τους Αιθίοπες, είναι ένα εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας 5.150 μεγαβάτ, που είναι υπερδιπλάσιο από την τρέχουσα χωρητικότητα της χώρας. Χρηματοδοτήθηκε κυρίως μέσω εγχώριων ομολόγων και δωρεών. Ο David Shinn, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Αιθιοπία και καθηγητής στη Σχολή Διεθνών Υποθέσεων Elliott του Πανεπιστημίου George Washington, δήλωσε ότι παρόλο που οι κινεζικές τράπεζες είχαν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη χρηματοδότηση τμημάτων του έργου, η κυβέρνηση της Κίνας, η οποία είχε στενές σχέσεις με την Αιθιοπία, το Σουδάν και την Αίγυπτο, ήταν προσεκτική ώστε να αποφύγει να εμπλακεί σε διαμάχη για το φράγμα με τους ηγέτες των τριών χωρών. Είπε ότι αυτή σχεδόν σίγουρα θα παραμείνει η θέση της Κίνας στο μέλλον. «[Η Κίνα] μπορεί να ζητήσει διάλογο μεταξύ των τριών μερών, αλλά θα αντισταθεί στο να πάρει θέση», είπε ο Shinn.
Είπε ότι, όπως και η Αιθιοπία, η Κίνα ήταν επίσης μια χώρα ανάντη που ασχολείται με ένα μεγάλο υδροηλεκτρικό έργο στο Θιβέτ, το οποίο θα εκτρέψει το νερό από την κατάντη Ινδία και το Νεπάλ. Έτσι, το Πεκίνο πιθανότατα θα «αποφύγει να λάβει οποιαδήποτε δημόσια θέση» σχετικά με την αφρικανική διαμάχη που θέτει σε κίνδυνο τα δικαιώματα των χωρών ανάντη. Σύμφωνα με τον John Calabrese, μη μόνιμο ανώτερο συνεργάτη στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής, η Κίνα υποστηρίζει συχνά τις «αφρικανικές λύσεις» και τη διαμεσολάβηση της Αφρικανικής Ένωσης. Είπε ότι αυτή η προσέγγιση επέτρεψε στο Πεκίνο να αποφύγει να διαδραματίσει άμεσο διαμεσολαβητικό ρόλο και το βοήθησε να πλοηγηθεί σε αντικρουόμενα συμφέροντα και να εξισορροπήσει τις σχέσεις του. Ο Calabrese είπε ότι η Αιθιοπία χαιρέτισε τις επενδύσεις και τη διπλωματική υποστήριξη της Κίνας, ενώ το Σουδάν το θεωρούσε σταθεροποιητικό οικονομικό εταίρο, και η Αίγυπτος – αν και απογοητευμένη από την κινεζική ουδετερότητα – εξακολουθούσε να εκτιμά τη σχέση
«Παρά τις αποκλίνουσες αυτές προσδοκίες, η Κίνα δεν έχει πληρώσει κανένα προφανές τίμημα για την προσέγγισή της», είπε. Ωστόσο, ο Calabrese δήλωσε ότι η απόφαση της Αιθιοπίας να θέσει σε λειτουργία το φράγμα, παρά τις προειδοποιήσεις των δύο γειτόνων της, ενέχει τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης της περιοχής, γεγονός που θα έθετε σε κίνδυνο τις κινεζικές επενδύσεις, τις αλυσίδες εφοδιασμού και τα έργα της Πρωτοβουλίας «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος». «Επίσης, αυξάνει τον κίνδυνο το Πεκίνο να παρουσιαστεί ως υποστηρικτής της Αιθιοπίας, επιδεινώνοντας τους δεσμούς με την Αίγυπτο και το Σουδάν και διαβρώνοντας τα κέρδη από την ήπια ισχύ», είπε. Το Πεκίνο θα επιδιώξει να περιορίσει αυτούς τους κινδύνους, να διατηρήσει τη φήμη του ως ουδέτερου αναπτυξιακού εταίρου και να διατηρήσει την πρόσβαση και στις τρεις αγορές, πρόσθεσε ο Calabrese.
πηγή:scmp.com
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
