Οι αριθμοί δεν τρέφουν τους πολίτες...

Λίγα εικοσιτετράωρα μετα τις επίσημες δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, ο Πρωθυπουργός, στη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Τασούλα, επιχείρησε να παρουσιάσει ένα θριαμβευτικό αφήγημα «ευχάριστης» οικονομικής συγκυρίας, βασισμένο σε υποτιθέμενη μείωση φόρων και αύξηση δαπανών. Όμως, η πραγματικότητα που καταγράφει η Eurostat και αποτυπώνει η καθημερινότητα των πολιτών, διαψεύδει πανηγυρικά αυτό το αφήγημα ευμάρειας.

Η “ανάπτυξη” που στηρίζεται στην πληθυσμιακή συρρίκνωση

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα συγκριτικά στοιχεία της Eurostat, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ελλάδα αυξήθηκε σωρευτικά κατά 11,2% την περίοδο 2019–2024, έναντι μόλις 4,1% στην Ε.Ε. Μια πρώτη ανάγνωση θα μπορούσε να θεωρηθεί ενθαρρυντική. Ωστόσο, η ίδια η Eurostat αποκαλύπτει ότι περίπου το 20% αυτής της ανόδου οφείλεται στη μείωση του πληθυσμού κατά 3%, σε αντίθεση με την Ε.Ε. όπου ο πληθυσμός αυξήθηκε ελαφρά. Με απλά λόγια, λιγότεροι άνθρωποι μοιράζονται την ίδια πίτα, και αυτό εμφανίζεται ως οικονομικό «θαύμα».

Δείκτες που προδίδουν την κοινωνική πραγματικότητα

Το επιχείρημα της κυβέρνησης περί επιστροφής του «αναπτυξιακού πλεονάσματος» καταρρίπτεται όταν δει κανείς τα ποιοτικά δεδομένα που αφορούν την καθημερινότητα των Ελλήνων. Η αύξηση του ΑΕΠ, ακόμα και αν θεωρηθεί αληθινή, δεν συνοδεύτηκε από ουσιαστική βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης:

Το μερίδιο της εργασίας στο ΑΕΠ μειώθηκε από 36,8% το 2019 σε 35% το 2024, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 47,9%, αποτυπώνοντας τη στασιμότητα των μισθών σε σχέση με την παραγωγικότητα.
Οι μέσοι μισθοί υποχώρησαν από το 75% του ευρωπαϊκού μέσου όρου στο 72,7%, ενώ ο δείκτης υποκειμενικής φτώχειας στην Ελλάδα εκτοξεύτηκε στο 67%, το υψηλότερο στην Ευρώπη. Για σύγκριση, η επόμενη χώρα, η Βουλγαρία, καταγράφει 37%.
Οι καθυστερήσεις πληρωμών σε βασικές υποχρεώσεις (λογαριασμοί, ενοίκια, δάνεια) αυξήθηκαν από 36,4% το 2021 στο 42,8% το 2024, αποκαλύπτοντας μια κοινωνία σε κατάσταση οικονομικής ασφυξίας.
Ο δείκτης ικανοποίησης από τη ζωή στην Ελλάδα είναι 6,9 (2024), έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 7,3, φέρνοντας τη χώρα προτελευταία στην κατάταξη.

Η υποβάθμιση της διεθνούς θέσης της Ελλάδας

Η σχετική βελτίωση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ ως ποσοστό του ευρωπαϊκού μέσου όρου, από 66% το 2019 σε 70% το 2024, δεν μεταφράζεται σε αναβάθμιση της διεθνούς θέσης της Ελλάδας. Το 2015, η Ελλάδα βρισκόταν στο 69% και ξεπερνούσε τέσσερις χώρες. Το 2019 ξεπερνούσε μόνο τη Βουλγαρία και το 2024 συνεχίζει να ξεπερνά μόνο τη Βουλγαρία, ενώ Λετονία και Τουρκία την έχουν αφήσει πίσω.

Το success story της κυβέρνησης, στατιστικό τρικ ή πολιτική εξαπάτηση;

Το επιχείρημα ότι «μειώνουμε φόρους και αυξάνουμε δαπάνες» μοιάζει με κυνική προεκλογική προπαγάνδα, όταν ο πραγματικός κοινωνικός αντίκτυπος είναι η φτωχοποίηση, η εργασιακή ανασφάλεια και η φυγή των νέων στο εξωτερικό. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπόσχεται αυξήσεις το 2026, δηλαδή σε ενάμιση χρόνο από σήμερα, όταν χιλιάδες οικογένειες αδυνατούν να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες σήμερα.

Το αναπτυξιακό πλεόνασμα ως κενό περιεχομένου αφήγημα

Η έννοια του ΑΕΠ δεν αποτυπώνει κοινωνική ευημερία. Είναι δείκτης οικονομικής δραστηριότητας, όχι ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Η επιλογή της κυβέρνησης να εστιάσει σε αριθμητικούς στόχους, αποκρύπτοντας τις αυξανόμενες ανισότητες και την κοινωνική ανασφάλεια, δείχνει μια βαθιά ανάλγητη αντίληψη περί ανάπτυξης. Ανάπτυξη για ποιον; Ποιοι ωφελούνται όταν οι αριθμοί ανεβαίνουν αλλά τα ψυγεία είναι άδεια;

Οι αριθμοί που επικαλείται η κυβέρνηση δεν αντικατοπτρίζουν μια κοινωνία που αναπνέει, αλλά μια κοινωνία που υποφέρει με στατιστικά καμουφλάζ. Και όσο πλησιάζουν οι εξαγγελίες στη ΔΕΘ, τόσο γίνεται φανερό ότι ο Πρωθυπουργός δεν παρουσιάζει σχέδιο για το μέλλον, αλλά μια καλοστημένη ανακύκλωση ψευδαισθήσεων.