Το μεγάλο ψέμα της φορολογικής «ανάσας»

Φορολογική «ανάσα» για τους νέους ή επικοινωνιακό τέχνασμα;

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη παρουσίασε με τυμπανοκρουσίες τη νέα φορολογική ελάφρυνση για τους νέους ως μια «μεγάλη νίκη» για τη νέα γενιά. Όμως, αν δούμε τα δεδομένα, το αφήγημα καταρρέει και η εξαγγελία αποδεικνύεται περισσότερο επικοινωνιακή άσκηση παρά ουσιαστική κοινωνική πολιτική.

Στην Ελλάδα ο συνολικός πληθυσμός των κάτω των 25 ετών ανέρχεται περίπου σε 1,1 εκατομμύριο, εκ των οποίων οι ηλικίες 18–24 φτάνουν τις 750.000. Όμως, από αυτούς μόνο ένας στους πέντε έχει κανονική, σταθερή εργασία. Οι υπόλοιποι είναι σπουδαστές, άνεργοι ή εργάζονται περιστασιακά, συχνά σε επισφαλείς και κακοπληρωμένες θέσεις. Δηλαδή, μιλάμε για περίπου 200.000 νέους με μόνιμη απασχόληση.

Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Ο μέσος μισθός για τους νέους ξεκινά πολύ κοντά στον κατώτατο, γύρω στις 10–12 χιλιάδες ευρώ ετησίως καθαρά. Για να φτάσει κάποιος τις 20.000 ευρώ, πρέπει είτε να ανήκει σε πιο προνομιούχους κλάδους όπως η πληροφορική, η ναυτιλία, τα χρηματοοικονομικά, ορισμένα εξειδικευμένα τεχνικά επαγγέλματα, είτε να διαθέτει οικογενειακή επιχείρηση με υψηλά δηλωμένα κέρδη.

Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι λιγότερο από το 5% των νέων κάτω των 25 έχει δηλωμένο εισόδημα άνω των 20.000 ευρώ. Σε απόλυτους αριθμούς αυτό σημαίνει μόλις 4.000–15.000 άτομα σε ολόκληρη τη χώρα. Επομένως, η εξαγγελόμενη «φοροελάφρυνση» αφορά μια ισχνή μειοψηφία, που ούτως ή άλλως έχει καταφέρει να ενταχθεί σε υψηλά αμειβόμενα επαγγέλματα ή οικογενειακές δομές με σημαντικά έσοδα.

Αντίθετα, η συντριπτική πλειοψηφία των νέων εργαζομένων μένει στο περιθώριο, παλεύοντας με μισθούς που μετά βίας καλύπτουν το ενοίκιο, τα βασικά αγαθά και το κόστος ζωής στις σημερινές συνθήκες ακρίβειας. Για αυτούς δεν υπάρχει καμία ουσιαστική φορολογική ανακούφιση. Το κράτος συνεχίζει να τους βλέπει ως «δεύτερης κατηγορίας» πολίτες, περιοριζόμενο σε υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα.

Το ερώτημα είναι απλό, πώς μπορεί μια κυβέρνηση να μιλά για στήριξη της νεολαίας, όταν το 95% των νέων μένει έξω από τη «μεγάλη φοροελάφρυνση»; Μπορεί να θεωρείται κοινωνική πολιτική μια ρύθμιση που αφορά λίγες χιλιάδες προνομιούχους; Ή μήπως πρόκειται για ακόμη μια επικοινωνιακή βιτρίνα, που στόχο έχει να κρύψει το αληθινό πρόβλημα, την έλλειψη αξιοπρεπών μισθών, σταθερών θέσεων εργασίας και προοπτικής για τη νέα γενιά;

Η ουσία είναι ότι το κράτος και η κυβέρνηση αποφεύγουν να αγγίξουν τα δομικά ζητήματα, τον κατώτατο μισθό που παραμένει εξευτελιστικός, την εργασιακή επισφάλεια, την αδυναμία πρόσβασης σε στέγη. Αντί για πραγματικές μεταρρυθμίσεις, επιλέγουν να παρουσιάζουν «φορολογικά δωράκια» για μια μικρή μειοψηφία, ώστε να στηρίξουν επικοινωνιακά το αφήγημα της «στήριξης των νέων».

Με λίγα λόγια, όταν ο Μητσοτάκης μιλά για φορολογική ανακούφιση της νεολαίας, μιλά για μια ελίτ 4.000–15.000 νέων. Οι υπόλοιποι 700.000 νέοι κάτω των 25 συνεχίζουν να ζουν με τον εφιάλτη της ανεργίας, της μετανάστευσης και της επισφάλειας. Αυτό δεν είναι κοινωνική πολιτική