Σε μια κίνηση που εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την κατάσταση της θρησκευτικής ελευθερίας στην Ουκρανία, η κυβέρνηση του Κιέβου προχωρά στην επιβολή απαγόρευσης εις βάρος της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (UOC), κατηγορώντας την ότι δεν έχει διακόψει πλήρως τους δεσμούς της με το Πατριαρχείο Μόσχας. Η απόφαση, που έρχεται μετά από μήνες στοχευμένων ενεργειών, φαίνεται να επιδιώκει τη θεσμική εξάλειψη ενός εκ των δύο κυριότερων ορθοδόξων κλάδων της χώρας.
Η Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία, υπό τον Μητροπολίτη Ονουφρίο, είχε ήδη καταδικάσει απερίφραστα την εισβολή της Ρωσίας από το 2022 και είχε ανακοινώσει την αποκοπή της από τη Μόσχα. Παρά τις δηλώσεις ανεξαρτησίας και την άρνησή της να μνημονεύει τον Πατριάρχη Κύριλλο, η ουκρανική κυβέρνηση επιμένει ότι οι «διοικητικές της ρίζες» παραμένουν ρωσικές. Σε μια ιδιαίτερα ανησυχητική εξέλιξη, το Κίεβο έχει προσφύγει στη Δικαιοσύνη ζητώντας την πλήρη απαγόρευση της δραστηριότητας της UOC, ενώ ταυτόχρονα ανακαλεί την υπηκοότητα Ορθοδόξων επισκόπων και κινείται νομικά εναντίον μοναστηριών και ενοριών.
Η κρατική Υπηρεσία για την Εθνοπολιτική και την Ελευθερία της Συνείδησης (DESS) δημοσίευσε την «εύρεση» ότι η UOC λειτουργεί ουσιαστικά ως «παρακλάδι του κράτους-επιτιθέμενου (Ρωσία)». Πρόκειται για ακραία ρητορική, επικίνδυνα συγγενή με τακτικές ιδεολογικού αποκλεισμού και ανελεύθερης ταύτισης θρησκείας και πολιτικής.
Η κυβέρνηση απαιτεί από την UOC να αποδείξει την πλήρη διοικητική της ανεξαρτησία με την τροποποίηση των καταστατικών εγγράφων της και την επίσημη καταγγελία οποιασδήποτε ρωσικής διεκδίκησης σε ναούς της στις κατεχόμενες περιοχές. Ο Μητροπολίτης Ονουφρίος, ωστόσο, αρνείται να υποκύψει σε αυτόν τον κρατικό εκβιασμό, επιμένοντας ότι η ήδη δηλωμένη ανεξαρτησία είναι επαρκής.
Ο νομικός εκπρόσωπος της Εκκλησίας, Ρόμπερτ Άμστερνταμ, δήλωσε ότι η κυβέρνηση «σκόπιμα αγνοεί τα τεκμήρια ανεξαρτησίας της UOC, τα οποία περιλαμβάνουν και τη δημιουργία ενοριών στο εξωτερικό για την εξυπηρέτηση των Ουκρανών προσφύγων – κάτι που καταδεικνύει έμπρακτα την αυτοτέλεια». Κατήγγειλε, μάλιστα, πολιτικά υποκινούμενη επίθεση με στόχο «την εξόντωση κάθε ανεξάρτητου θεσμού».
Θρησκευτική κάθαρση με πρόσημο «πατριωτισμού»
Το κυβερνητικό αφήγημα ότι δεν θίγεται η «πίστη» αλλά μόνο η «συνεργασία με τον επιτιθέμενο» είναι υποκριτικό. Δεκάδες κληρικοί της UOC διώκονται ποινικά, πολλές φορές με ασαφείς ή αβάσιμες κατηγορίες για «συνεργασία με τη Ρωσία». Οι ίδιες πρακτικές, που άλλοτε καταγγέλλονταν από τη Δύση ως αυταρχικές, εφαρμόζονται σήμερα από την ουκρανική κυβέρνηση με πλήρη πολιτική κάλυψη.
Η πλειοψηφία των Ουκρανών, περίπου 70%, δηλώνει Ορθόδοξη σύμφωνα με το Κέντρο Κοινωνιολογίας του Κιέβου (2024). Όμως, ενώ η UOC διατηρεί σημαντική παρουσία με εκατοντάδες ενορίες και μοναστήρια, η κρατική πολιτική ευνοεί μονομερώς την ανταγωνιστική Εκκλησία της Ουκρανίας (OCU), η οποία ιδρύθηκε το 2019 με την υποστήριξη του Πατριάρχη Βαρθολομαίου και την ευλογία των ΗΠΑ. Η αναγνώριση αυτή προκάλεσε τη διακοπή κοινωνίας από τη Μόσχα και ενέτεινε τη σύγκρουση εντός της Ορθοδοξίας.
Πίεση από Ουάσιγκτον – Βολική σιωπή για το Κίεβο
Παρά τις συνεχείς εκθέσεις της Επιτροπής των ΗΠΑ για τη Θρησκευτική Ελευθερία και του ΟΗΕ, που προειδοποιούν ότι η ουκρανική νομοθεσία ενδέχεται να τιμωρεί ολόκληρες θρησκευτικές κοινότητες για πράξεις μεμονωμένων ατόμων, οι Δυτικοί σύμμαχοι συνεχίζουν να στηρίζουν πολιτικά το Κίεβο, κλείνοντας τα μάτια σε πρακτικές που θυμίζουν ολοκληρωτισμό.
Η Ουάσιγκτον, ενώ καταγγέλλει τον θρησκευτικό αυταρχισμό της Ρωσίας στις κατεχόμενες περιοχές, δεν φαίνεται να έχει αντίστοιχη ευαισθησία για τον ουκρανικό κρατικό παρεμβατισμό. Η νέα κυβέρνηση Τραμπ εκφράζει σκεπτικισμό για τη συνέχιση της βοήθειας στην Ουκρανία, και η καταπάτηση της θρησκευτικής ελευθερίας ενδέχεται να μετατραπεί σε ένα επιπλέον επιχείρημα των αντιφρονούντων.
Ορθοδοξία υπό διωγμό – ή απλώς ενοχλητική ανεξαρτησία;
Η UOC δεν είναι απλώς άλλη μία Εκκλησία. Είναι θεσμικά αυτόνομη, με πνευματική παράδοση αιώνων, κοινωνικές δομές και ζωντανή παρουσία στις τοπικές κοινότητες. Η προσπάθεια να εκλείψει, διά της διοικητικής απαγόρευσης και της ποινικοποίησης, μαρτυρεί μια πολιτική στρατηγική αποκλεισμού όσων δεν στοιχίζονται με το επίσημο κρατικό αφήγημα.
Η Ορθοδοξία στην Ουκρανία μετατρέπεται πλέον σε ιδεολογικό εργαλείο – όχι σε καταφύγιο πίστης και καταλλαγής. Η κρατική παρέμβαση στα εσωτερικά της Εκκλησίας, η τιμωρητική ρητορική και οι απειλές κατά μοναχών και ιερέων διαμορφώνουν ένα τοπίο που απέχει πολύ από τα ευρωπαϊκά πρότυπα ελευθερίας πίστης.
Η δημοκρατία δεν κρίνεται από τη στάση της απέναντι στους συμμάχους της, αλλά από τον τρόπο με τον οποίο μεταχειρίζεται εκείνους που δεν συμφωνούν μαζί της. Και η Ουκρανία σήμερα δείχνει να απομακρύνεται από αυτή τη θεμελιώδη αρχή.
με πληροφορίες από apnews.com
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
