Εξαφανίστηκαν τα ευρωπαϊκά κονδύλια της ανακύκλωσης – Ποιος θησαύρισε από τα σκουπίδια;

Καταιγιστικές διαστάσεις λαμβάνει η υπόθεση κακοδιαχείρισης ευρωπαϊκών κονδυλίων για έργα ανακύκλωσης στην Ελλάδα, την ώρα που η χώρα μας παραμένει ουραγός στην κυκλική οικονομία. Σύμφωνα με αποκάλυψη του Politico, η Ευρωπαϊκή Ένωση διερευνά πιθανή κακοδιαχείριση τουλάχιστον 11,9 εκατ. ευρώ που κατευθύνθηκαν στην ελληνική εταιρεία ΤΕΧΑΝ για την εγκατάσταση «μονάδων ανακύκλωσης».

Η υπόθεση έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά από αρνητικά ευρήματα που καταγράφει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην επισκόπηση εφαρμογής της περιβαλλοντικής πολιτικής 2025. Η έκθεση δείχνει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να υστερεί δραματικά στην ανακύκλωση, με το ποσοστό κυκλικής χρήσης υλικών να πέφτει στο 5,2% το 2023, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 11,8%.

Αστικά απόβλητα – σε κίνδυνο οι στόχοι

Η εικόνα είναι ακόμη πιο ανησυχητική στα αστικά απόβλητα. Η Ελλάδα κινδυνεύει να μην πετύχει:

• τον στόχο ανακύκλωσης αστικών αποβλήτων,

• τον στόχο για τα απορρίμματα συσκευασίας,

• και την υποχρέωση περιορισμού της υγειονομικής ταφής στο 10% έως το 2035.

Σήμερα, η ανακύκλωση αστικών αποβλήτων δεν ξεπερνά το 17% (2021), με την υγειονομική ταφή να παραμένει κυρίαρχη στο 80%, ενώ η αποτέφρωση αγγίζει μόλις το 2%.

Στις συσκευασίες, η κατάσταση είναι αντίστοιχα προβληματική: το ποσοστό ανακύκλωσης έπεσε από το 60% (2019) στο 43% το 2022, πολύ χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (65%). Η ίδια έκθεση σημειώνει ότι οι ελλείψεις στα στοιχεία για τις βιομηχανικές και εμπορικές συσκευασίες «φούσκωσαν» την αρνητική εικόνα.

Φόροι, μέτρα και παρανομίες

Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι εφαρμόστηκε φόρος υγειονομικής ταφής (20€/τόνο από το 2022, με προοδευτική αύξηση ως τα 55€/τόνο το 2027), ωστόσο τον χαρακτηρίζει χαμηλό σε σύγκριση με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη. Τα έσοδα, θεωρητικά, θα κατευθυνθούν σε δράσεις πρόληψης αποβλήτων, ανακύκλωσης και έρευνας.

Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα παραμένει εγκλωβισμένη σε πρόστιμα-μαμούθ:

• 72 εκατ. ευρώ συνολικά για τη μη παύση και αποκατάσταση παράνομων ΧΥΤΑ,

• άλλα 72 εκατ. ευρώ για την ελλιπή διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων.

Η Επιτροπή μιλά για «συστημικές αδυναμίες του διοικητικού συστήματος» και τονίζει ότι η χώρα «δεν σημείωσε καμία πρόοδο» στα κρίσιμα μέτωπα της οριστικής παύσης των παράνομων ΧΥΤΑ και της επεξεργασίας επικίνδυνων αποβλήτων.

Συμπέρασμα

Την ώρα που η Ελλάδα επιχειρεί να πείσει για τη μετάβασή της στην πράσινη ανάπτυξη, τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και η έρευνα για πιθανή κατάχρηση ευρωπαϊκών κονδυλίων από την ΤΕΧΑΝ αποκαλύπτουν ένα θολό τοπίο: χαμηλή απόδοση, χαμένες προθεσμίες, συσσωρευμένα πρόστιμα και καθυστερήσεις σε μέτρα που είχαν εξαγγελθεί.

Η υπόθεση αυτή δεν αφορά απλώς τη διαχείριση απορριμμάτων· αποτελεί καθρέφτη της αδυναμίας του ελληνικού κράτους να ανταποκριθεί στις στοιχειώδεις ευρωπαϊκές του υποχρεώσεις και κινδυνεύει να οδηγήσει σε νέες ευρωπαϊκές κυρώσεις.

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ

Νέο καθεστώς στο Δημόσιο – Σκληρό πλαίσιο για τους υπαλλήλους

ΕΠΟΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ

Απίστευτο αλλά ελληνικό: Ο άνθρωπος που θεσμοθέτησε τον νόμο, έγινε πρώτος ωφελημένος του