Το Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Η Ελλάδα βαδίζει σε τρεις δεκαετίες με συνεχιζόμενη μείωση πληθυσμού, δημογραφική γήρανση και σταθερά αρνητικό ισοζύγιο γεννήσεων – θανάτων.
Η ανάλυση της επίκουρης καθηγήτριας Ιφιγένειας Κοκκάλη («Δημογραφικό και υπογεννητικότητα στην Ελλάδα σήμερα: δημογραφικές αδράνειες και κοινωνικές προκλήσεις») τονίζει την κατάρρευση των γεννήσεων, που το 2023 περιορίστηκαν στις 72,3 χιλιάδες, σχεδόν οι μισές σε σχέση με τον μέσο όρο της εικοσαετίας 1951–1970.
Δραματικά στοιχεία
Από το 2011 έως το 2024, το αρνητικό φυσικό ισοζύγιο σε συνδυασμό με το αρνητικό μεταναστευτικό ισοζύγιο μείωσαν τον πληθυσμό κατά περίπου 500.000 άτομα.
Ο δείκτης γονιμότητας κινείται στα 1,3–1,4 παιδιά ανά γυναίκα, πολύ κάτω από το όριο αναπλήρωσης (2,07).
Σχεδόν το 23% του πληθυσμού είναι άνω των 65 ετών· το 2023 οι ηλικιωμένοι ξεπερνούσαν κατά ένα εκατομμύριο τα παιδιά έως 14 ετών.
Η ατεκνία αυξάνεται: στις γενιές γύρω από το 1980 αφορά πλέον 1 στους 5.
Από την άνοδο στην κατάρρευση
Η μείωση του πληθυσμού ξεκίνησε το 2011. Τις δύο προηγούμενες δεκαετίες (1991–2010), η μαζική είσοδος αλλοδαπών είχε προσφέρει θετικό μεταναστευτικό ισοζύγιο (+795.000), συγκράτησε τη γήρανση και ενίσχυσε τη γεννητικότητα. Μετά το 2011, η κρίση και η μαζική έξοδος νέων και οικονομικών μεταναστών αντιστρέφουν την τάση.
Οι παράγοντες της κρίσης
Η ανάλυση συνδέει την υπογεννητικότητα με βαθύτερες κοινωνικές αιτίες:
Φυγή νέων: όχι μόνο λόγω κρίσης, αλλά και λόγω έλλειψης θέσεων αντίστοιχων με τα προσόντα τους, περιορισμένων προοπτικών ανέλιξης, χαμηλών απολαβών και αναξιοκρατίας.
Στεγαστικό: η αδυναμία των νέων ζευγαριών να αποκτήσουν στέγη καθυστερεί τη συμβίωση, τον γάμο και την τεκνοποίηση.
Κοινωνικό πλαίσιο: ζητήματα ανοιχτής, ασφαλούς και ανεκτικής κοινωνίας επηρεάζουν τις αποφάσεις για παραμονή ή μετανάστευση.
Το διακύβευμα
Όπως καταλήγει η Κοκκάλη, η Ελλάδα κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε μια «παγίδα ατεκνίας» και μόνιμης φυγής νέων. Το δημογραφικό δεν είναι μόνο αριθμοί γεννήσεων, αλλά καθρέφτης κοινωνικών και πολιτικών αδυναμιών που απαιτούν άμεση στρατηγική απάντηση.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
