Σχεδόν 7 στα 10 ευρώ που δηλώθηκαν από τα φυσικά πρόσωπα ως εισόδημα στην Ελλάδα το 2023 προέρχονται από μισθωτές υπηρεσίες και συντάξεις. Αυτό καταδεικνύει η πρόσφατη μελέτη της Μονάδας Οικονομικής Ανάλυσης της Eurobank, αποκαλύπτοντας ότι τα μεσαία εισοδηματικά στρώματα δέχονται τις μεγαλύτερες πιέσεις από την άκαμπτη και μη τιμαριθμοποιημένη φορολογική κλίμακα. Η επιχειρηματική δραστηριότητα συνεισέφερε μόλις το 9% του φορολογητέου εισοδήματος.
Σύμφωνα με τους συγγραφείς της έκθεσης, Δρ. Τάσο Αναστασάτο, Δρ. Θεόδωρο Ράπανο και Δρ. Θεόδωρο Σταματίου, η μη προσαρμογή της φορολογικής κλίμακας στον πληθωρισμό οδηγεί σε ένα φαινόμενο που αποκαλείται «ολίσθηση κλιμακίου». Πρόκειται για μια αυτόματη μετάβαση των φορολογουμένων σε υψηλότερα φορολογικά επίπεδα, χωρίς αντίστοιχη αύξηση της αγοραστικής τους δύναμης.
| Κατηγορία Εισοδήματος | Ποσοστό (%) |
|---|---|
| Μισθοί & Συντάξεις | 70% |
| Επιχειρηματική Δραστηριότητα | 9% |
| Λοιπές Πηγές (ενοίκια, τόκοι, αγροτικά) | 21% |
Ο πληθωρισμός αυξάνει τον φόρο ακόμα και σε πραγματικά μειωμένα εισοδήματα
Στην πράξη, η στασιμότητα των φορολογικών ορίων σημαίνει ότι οι μισθολογικές αυξήσεις που δίνονται για να αντισταθμίσουν την ακρίβεια, φορολογούνται με υψηλότερους συντελεστές, μετατρέποντας τον πληθωρισμό σε άτυπη φορολογική επιβάρυνση. Ακόμα και τα νοικοκυριά που δεν έλαβαν αυξήσεις, χάνουν αγοραστική ισχύ ενώ συνεχίζουν να πληρώνουν τον ίδιο φόρο. Έτσι, η μη τιμαριθμοποίηση καταλήγει σε έμμεση φορολογική επιβάρυνση που αυξάνει τα κρατικά έσοδα περιορίζοντας την ιδιωτική κατανάλωση.
Τρεις εναλλακτικές τιμαριθμοποίησης – Οι επιπτώσεις στον προϋπολογισμό
Η Eurobank επεξεργάζεται τρία σενάρια τιμαριθμικής προσαρμογής της φορολογικής κλίμακας: πλήρης, μερική και ήπια (βασισμένη στο μοντέλο της Πορτογαλίας). Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης από το 9,9% το 2021 στο 11,1% το 2023 οφείλεται κατά 37% στη μη τιμαριθμοποίηση. Αν η κλίμακα είχε προσαρμοστεί πλήρως, τα έσοδα του 2023 από μισθούς, συντάξεις και επιχειρηματική δραστηριότητα θα ήταν 9,2% χαμηλότερα.
Σε απόλυτους αριθμούς, αυτό μεταφράζεται σε απώλεια περίπου €810 εκατ. το 2023 και σχεδόν €1 δισ. το 2025, χωρίς όμως να απειλείται το δημοσιονομικό όριο του 2% του ΑΕΠ για το πρωτογενές πλεόνασμα. Αν υιοθετηθεί το μερικό σενάριο της Πορτογαλίας, η απώλεια περιορίζεται σε €500 εκατ. το 2023 και €600 εκατ. το 2025.
Πλήγμα στα μεσαία στρώματα – Όφελος για τους λίγους
Η ανάλυση της Eurobank δείχνει ότι η ολίσθηση κλιμακίου επιβαρύνει πρωτίστως τα μεσαία στρώματα. Η μέση επιβάρυνση μισθωτών μεταξύ του 40ου και του 70ου εκατοστημορίου θα ήταν μειωμένη κατά 19% έως 32% υπό πλήρη τιμαριθμοποίηση. Στον αντίποδα, τα χαμηλότερα στρώματα δεν θα ωφελούνταν καθόλου, καθώς ήδη απαλλάσσονται από φόρους, ενώ τα υψηλότερα κλιμάκια θα είχαν περιορισμένο όφελος.
Η ίδια μελέτη επισημαίνει ότι για τα εισοδήματα από μισθούς, η μη τιμαριθμοποίηση ευθύνεται για ολόκληρη την αύξηση του μέσου φόρου κατά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ στα εισοδήματα από επιχειρήσεις η επίπτωση ήταν πολύ μικρότερη (μόλις 0,1 μονάδα σε συνολική αύξηση 1,1 μονάδας).
Πιο συμφέρουσα η τιμαριθμοποίηση από την κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης
Η μελέτη συγκρίνει επίσης την επίδραση της κατάργησης της εισφοράς αλληλεγγύης με αυτήν της τιμαριθμοποίησης. Αν και η κατάργηση είχε εξουδετερωτικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα, τα οφέλη ήταν άνισα κατανεμημένα: οι περισσότεροι μισθωτοί, εκτός από το πλουσιότερο 10%, θα πλήρωναν λιγότερους φόρους αν είχε εφαρμοστεί η τιμαριθμοποίηση αντί της κατάργησης της εισφοράς. Για παράδειγμα, ο μέσος μισθωτός θα κατέγραφε όφελος έως 41%.
Φορολογική ασφυξία στους μισθούς σε σύγκριση με την Ευρώπη
Αναφορικά με τη φορολογική θέση της Ελλάδας έναντι άλλων χωρών του ευρωπαϊκού Νότου, η μελέτη δείχνει ότι οι άγαμοι μισθωτοί στην Ελλάδα επιβαρύνονται φορολογικά περίπου όσο και οι αντίστοιχοι στην Ισπανία και την Ιταλία. Όμως η θέση της Ελλάδας επιδεινώνεται στην περίπτωση οικογενειών με παιδιά, καθώς το ελληνικό σύστημα παρέχει μικρότερες φορολογικές ελαφρύνσεις. Το όριο του ανώτατου φορολογικού συντελεστή (225% του διάμεσου μισθού) είναι το χαμηλότερο στην ομάδα σύγκρισης.
Ένα σύστημα που αποθαρρύνει την επιστροφή εξειδικευμένων εργαζομένων
Το ελληνικό υπόδειγμα, με υψηλή εξάρτηση από την κατανάλωση και χαμηλή αποταμίευση, συνδυάζεται με ένα φορολογικό σύστημα που επιβαρύνει δυσανάλογα τους μισθωτούς υψηλών προσόντων. Ειδικά όσοι εργάζονται σε τομείς αιχμής και καλούνται να επαναπατριστούν, βρίσκονται στο στόχαστρο της υψηλότερης φορολόγησης χωρίς επαρκή αντιστάθμιση. Η Eurobank υπογραμμίζει την ανάγκη παροχής κινήτρων στους μισθωτούς για ενίσχυση της απασχόλησης, αποταμίευσης και επενδυτικής κουλτούρας.
Τρεις εναλλακτικές προτάσεις για ένα δικαιότερο και αποτελεσματικότερο φορολογικό σύστημα
Η έκθεση προτείνει τρεις βασικές κατευθύνσεις:
Αυτόματος μηχανισμός τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των κλιμακίων, με σταθερότητα αλλά περιορισμένη ευελιξία.
Επιλεκτική τιμαριθμοποίηση των χαμηλότερων κλιμακίων ή του αφορολόγητου, ώστε να προστατευτούν οι πιο αδύναμοι χωρίς δημοσιονομικές εκτροπές.
Θεσμικό πλαίσιο ευέλικτης τιμαριθμοποίησης, βασισμένο σε προβλέψεις, στόχους και ανάλυση κόστους-οφέλους, που προσαρμόζεται στις πραγματικές συνθήκες.
Η Eurobank κλείνει τη μελέτη με την επισήμανση ότι η τιμαριθμοποίηση της κλίμακας αποτελεί δομικό εργαλείο με σταθερά οφέλη για τη φορολογική δικαιοσύνη και τη διαφάνεια, χωρίς να αποκλείει άλλες στοχευμένες ελαφρύνσεις και μεταρρυθμίσεις.
Πηγή: Έκθεση Eurobank «Πληθωρισμός και Φορολογική Επιβάρυνση των Νοικοκυριών»
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
