«Θα ζούμε με τις φωτιές» – Το τρομακτικό μέλλον που περιγράφει ο καθηγητής

Ο καθηγητής Φυσικών Καταστροφών, Κώστας Συνολάκης, μίλησε για τα πολλαπλά μέτωπα πυρκαγιών που πλήττουν τη χώρα, επισημαίνοντας την επιτακτική ανάγκη να προσαρμοστούμε στις νέες και απαιτητικότερες συνθήκες που επιφέρει η κλιματική κρίση.

«Οφείλουμε να αποδεχτούμε ότι πλέον θα ζούμε με τις φωτιές», δήλωσε χαρακτηριστικά. Αναφερόμενος στο φαινόμενο των πυρκαγιών που εκδηλώνονται στη ζώνη επαφής αστικού ιστού και δασικής έκτασης (wildland urban interface), εξήγησε ότι πρόκειται για αποτέλεσμα της επέκτασης των πόλεων μέσα στο φυσικό περιβάλλον. Όπως σημείωσε, «με την άνοδο της θερμοκρασίας λόγω της κλιματικής αλλαγής, η κατάσταση δυστυχώς θα επιδεινώνεται».

Σε παρέμβασή του στην εκπομπή «Σαββατοκύριακο από τις 5» της ΕΡΤNEWS, με τον δημοσιογράφο Δημήτρη Κοτταρίδη, υπογράμμισε ότι οι παρατεταμένες περίοδοι καύσωνα και η έντονη ξηρασία δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν την εκδήλωση και την εξάπλωση των πυρκαγιών. «Ο συνδυασμός της ξηρότητας στο έδαφος με τις υψηλές θερμοκρασίες καθιστά την καύσιμη ύλη ιδιαίτερα εύφλεκτη», τόνισε.

Το δάσος δεν προλαβαίνει να αναγεννηθεί

Ο καθηγητής έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τις συνέπειες των επαναλαμβανόμενων πυρκαγιών σε μικρά χρονικά διαστήματα. «Αν η φωτιά ξεσπά κάθε πενήντα χρόνια, το δάσος μπορεί να επουλωθεί φυσικά. Όταν όμως οι πυρκαγιές επανέρχονται ανά τέσσερα ή πέντε χρόνια, όπως συμβαίνει στο Κρυονέρι, τότε η φυσική αποκατάσταση καθίσταται αδύνατη και απαιτείται ανθρώπινη παρέμβαση», ανέφερε.

Μοιράστηκε και προσωπική εμπειρία: «Συχνάζω στην περιοχή για πεζοπορία και ποδήλατο. Θυμάμαι το τοπίο πριν από το 2021 και τη μεταμόρφωσή του μετά τη φωτιά. Είχε ξεκινήσει μια αργή φυσική αναδάσωση, όμως η νέα πυρκαγιά μάς γύρισε πίσω. Μπαίνουμε έτσι σ’ έναν φαύλο κύκλο που εμποδίζει την αναβίωση του οικοσυστήματος».

Σχετικά με την ανάγκη αντιπλημμυρικής προστασίας, επεσήμανε ότι το επόμενο μεγάλο ζήτημα είναι η διαχείριση των πλημμυρικών φαινομένων. «Η ένταση και η συχνότητα των πλημμυρών θα εξαρτηθεί από το αν και ποια έργα θα υλοποιηθούν. Δεν είναι μόνο θέμα του Κρυονερίου, αλλά ολόκληρης της χώρας».

Απαραίτητη η τοπική κινητοποίηση

Ο κ. Συνολάκης έθεσε στο επίκεντρο τη σημασία της τοπικής ετοιμότητας: «Αν δεν αποκτήσουμε έναν διαφορετικό τρόπο διαχείρισης των πυρκαγιών, με την ενεργοποίηση εθελοντών πυροσβεστών σε κάθε κοινότητα, δεν θα μπορέσουμε να ανταποκριθούμε στις προκλήσεις. Οι εθελοντές πρέπει να γνωρίζουν τον τόπο και να λειτουργούν υποστηρικτικά προς τα κρατικά συνεργεία. Δεν είναι δυνατόν να περιμένουμε επί ώρες την άφιξη εναέριων μέσων, όπως έγινε στην Κρήτη».

Έφερε ως παράδειγμα την πρόσφατη κατάσταση στο νησί: «Υπήρχε μόνο ένα ελικόπτερο στα Χανιά και ένα στο Ηράκλειο για όλη την Κρήτη. Αυτό είναι ανεπαρκές. Αν δεν υπάρξει άμεση επέμβαση, χάνονται κρίσιμα λεπτά». Τόνισε επίσης ότι, παρότι η Πυροσβεστική έχει αναβαθμιστεί σε εθνικό επίπεδο, απαιτείται ενίσχυση των τοπικών δομών. «Οι εθελοντές δεν είναι χρήσιμοι μόνο για την κατάσβεση αλλά και για την έγκαιρη εκκένωση, σώζοντας ανθρώπινες ζωές», σημείωσε.

Η τεχνολογία ως σύμμαχος

Σχολιάζοντας την επιχειρησιακή εικόνα στα πύρινα μέτωπα, ανέδειξε τον ρόλο της τεχνολογίας στην πρόληψη και την απόκριση. «Χρειαζόμαστε εργαλεία όπως οι θερμικές δορυφορικές απεικονίσεις και η τεχνητή νοημοσύνη, ώστε να μπορούμε να προβλέπουμε την πορεία των πυρκαγιών και να κατευθύνουμε αποτελεσματικά τα εναέρια μέσα. Πλέον έχουμε δυνατότητα πρόσβασης έως και σε πέντε δορυφορικές λήψεις ημερησίως από την ίδια περιοχή», είπε.

Τέλος, σχετικά με την αναδάσωση στις πληγείσες περιοχές, πρότεινε να απομακρυνθούμε από τη μονοκαλλιέργεια πεύκων. «Στο Κρυονέρι, για παράδειγμα, μπορούν να φυτευτούν έλατα ή πλατάνια. Το πεύκο είναι μεν εύκολη επιλογή, αλλά δεν είναι πάντα η ενδεδειγμένη», κατέληξε.