«ΣΑΛΟΣ!» Διορισμοί με στρογγυλοποίηση - Το ΕΔΔΑ καλεί σε απολογία την Ελλάδα

Το Στρασβούργο “ανοίγει φάκελο” για τους διορισμούς σε ΕΣΡ και ΑΔΑΕ – Παραδεκτή η προσφυγή του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών

Σημαντική εξέλιξη από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ), το οποίο έκανε δεκτή την προσφυγή του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών (ΔΣΑ) κατά των αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), που είχαν απορρίψει ως απαράδεκτες τις αιτήσεις ακύρωσης για τους διορισμούς μελών στις Ανεξάρτητες Αρχές ΕΣΡ και ΑΔΑΕ τον Σεπτέμβριο του 2023.

Το ΕΔΔΑ, αποδίδοντας ιδιαίτερη σημασία στην υπόθεση, την έχει ήδη χαρακτηρίσει ως “impact case” – δηλαδή υπόθεση υψηλής θεσμικής και νομικής βαρύτητας και την εξετάζει με διαδικασία προτεραιότητας, ζητώντας επίσημες εξηγήσεις από την ελληνική κυβέρνηση μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου 2025.

Το επίδικο: οι διορισμοί χωρίς την ειδική πλειοψηφία των 3/5

Η προσφυγή του ΔΣΑ επικεντρώνεται στον ισχυρισμό ότι η επιλογή των μελών για το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης και την Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών έγινε με αμφισβητούμενη ερμηνεία της συνταγματικά προβλεπόμενης πλειοψηφίας των 3/5 στη Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής.

Συγκεκριμένα, στις 28 Σεπτεμβρίου 2023, η Διάσκεψη (με 27 μέλη εκείνη την περίοδο) ενέκρινε με 16 ψήφους τους κυβερνητικούς υποψήφιους για ΕΣΡ και ΑΔΑΕ. Το ζήτημα ανέκυψε διότι τα 3/5 των 27 μελών ισοδυναμούν με 16,2 ψήφους, αριθμός που κατά την εφαρμογή στρογγυλοποιήθηκε προς τα κάτω, γεγονός που κατά τον ΔΣΑ αντιβαίνει στο Σύνταγμα.

Μετά τη διαδικασία αυτή, εκδόθηκαν οι υπουργικές αποφάσεις 280/28.09.2023, 281/28.09.2023, 48024οικ./28.09.2023 και 48025οικ./28.09.2023, επικυρώνοντας τους διορισμούς. Ο ΔΣΑ προσέφυγε στο ΣτΕ στις 23 Νοεμβρίου 2023, όμως οι αποφάσεις 1639/2024 και 1640/2024 του ανωτάτου ακυρωτικού δικαστηρίου έκριναν τις αιτήσεις απαράδεκτες, επικαλούμενες έλλειψη εννόμου συμφέροντος εκ μέρους του Συλλόγου.

Τι υποστηρίζει ο ΔΣΑ – Ποια άρθρα της ΕΣΔΑ επικαλείται

Ο Δικηγορικός Σύλλογος, απευθυνόμενος πλέον στο ΕΔΔΑ, θέτει κρίσιμα ζητήματα παραβίασης θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως αυτά αποτυπώνονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Ειδικότερα:

Άρθρο 6 παρ. 1 (δικαίωμα πρόσβασης σε δικαστήριο)
Άρθρο 8 (σεβασμός στην ιδιωτική και οικογενειακή ζωή)
Άρθρο 10 (ελευθερία της έκφρασης)

Ο Σύλλογος επισημαίνει πως το ΕΣΡ και η ΑΔΑΕ αποτελούν κορυφαίους θεσμικούς πυλώνες του δημοκρατικού πολιτεύματος και ότι ο τρόπος συγκρότησής τους έχει άμεση επίδραση στην ποιότητα της δημοκρατίας και την προστασία των πολιτών από καταχρηστικές παρεμβάσεις.

“Η υπόθεση αφορά την καρδιά του κράτους δικαίου”

Σε επίσημη δήλωσή του, ο ΔΣΑ τονίζει πως «η υπόθεση εγείρει κρίσιμα ερωτήματα για τη συνταγματικότητα της συγκρότησης των Ανεξάρτητων Αρχών, την ουσιαστική ανεξαρτησία τους από την πολιτική εξουσία και τη δυνατότητα των θεσμικών φορέων, όπως οι Δικηγορικοί Σύλλογοι, να ασκούν έλεγχο και να προστατεύουν το κράτος δικαίου». Παράλληλα, δηλώνει αποφασισμένος να συνεχίσει τη νομική του προσπάθεια στο Στρασβούργο, διεκδικώντας την αναγνώριση του ενεργού εννόμου συμφέροντος των δικηγορικών συλλόγων για ζητήματα δημοκρατίας και δικαιοσύνης.

Το περιεχόμενο της κοινοποίησης του ΕΔΔΑ προς την Ελλάδα

Όπως αναφέρεται στην επίσημη ανακοίνωση του Δικαστηρίου, η υπόθεση αφορά την απορριπτική κρίση του ΣτΕ επί της αίτησης ακύρωσης που άσκησε ο ΔΣΑ, σχετικά με τον διορισμό μελών των δύο ανεξάρτητων αρχών. Παρά τη συνταγματική πρόβλεψη για ειδική πλειοψηφία κατά τον διορισμό, η κυβέρνηση προχώρησε στις τοποθετήσεις με 16 ψήφους, αριθμός που δεν ανταποκρίνεται, σύμφωνα με τον αιτούντα, στο όριο των 3/5 των μελών της Διάσκεψης.

Το Δικαστήριο ζητεί πλέον από την ελληνική κυβέρνηση επίσημες απαντήσεις επί του ζητήματος έως το φθινόπωρο, ανοίγοντας ένα θεσμικό μέτωπο με σοβαρές προεκτάσεις για τη διαφάνεια και τη συνταγματική λειτουργία των ανεξάρτητων θεσμών στη χώρα.

Η επίσημη ενημέρωση του ΕΔΑΑ: