ΝΟΡΒΗΓΙΚΗ ΜΚΟ ΚΑΤΑΓΓΕΛΕΙ: Η ΕΠΙΘΕΣΗ ΤΟΥ ΙΣΡΑΗΛ ΑΥΞΑΝΕΙ ΤΟΥΣ ΦΟΒΟΥΣ ΓΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΕΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΩΝ ΓΙΑ ΚΑΤΑΣΚΟΠΙΑ ΣΤΟ ΙΡΑΝ
Ο Esmail Fekri, ένας νεαρός άνδρας που είχε φυλακιστεί για δύο χρόνια με κατηγορίες κατασκοπείας, καταδικάστηκε σε θάνατο για «κατασκοπεία υπέρ του Ισραήλ». Ο Οργανισμός Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Ιράν, με έδρα τη Νορβηγία, προειδοποίησε ότι το Ιράν ενδέχεται να επιταχύνει τις εκτελέσεις κρατουμένων που κατηγορούνται για κατασκοπεία μετά την επίθεση του Ισραήλ. Ο Φεκρί ήταν η πρώτη επιβεβαιωμένη περίπτωση που συνέβη κάτι τέτοιο. Ο Φεκρί «καταδικάστηκε σε θάνατο σε μια σύντομη δίκη 10 λεπτών με βάση ομολογίες που έγιναν κατά την ανάκριση», σύμφωνα με τον οργανισμό. Η δίκη πραγματοποιήθηκε στο Τμήμα 26 του Επαναστατικού Δικαστηρίου της Τεχεράνης, υπό την προεδρία του Ιμάν Αφσάρι, με την ποινή να επιβεβαιώνεται αργότερα στο Τμήμα 39 του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Ο Φεκρί αναγκάστηκε να απαντά στις ερωτήσεις των ανακριτών σε όλα τα στάδια της ανάκρισης και της δίκης χωρίς πρόσβαση σε δικηγόρο.
Παρά το γεγονός ότι δεν είχε κυβερνητική θέση ή πρόσβαση σε διαβαθμισμένες πληροφορίες, ομολόγησε τις κατηγορίες για «κατασκοπεία και παροχή εμπιστευτικών πυρηνικών, πυραυλικών και ναυτικών πληροφοριών στο Ισραήλ».
Πηγές κοντά στην οικογένεια Φεκρί δήλωσαν ότι η θανατική ποινή επιβλήθηκε μόνο με βάση ομολογίες που έγιναν κατά την ανάκριση υπό απειλή και εκφοβισμό. Μεταφέρθηκε από την Πτέρυγα 4 των φυλακών Εβίν της Τεχεράνης στις φυλακές Κεζελχεσάρ στο Καράτζ τον Φεβρουάριο, όπου πιθανότατα έλαβε χώρα η εκτέλεση.
Η υπόθεση φωτίζει ένα μοτίβο διώξεων που ο Μαζιάρ Εμπραχίμι γνωρίζει καλά. Ο Εμπραχίμι ήταν ένας από τους κατηγορούμενους σε αυτό που αποκαλεί κατασκευασμένη υπόθεση δολοφονιών πυρηνικών επιστημόνων, αρχικά καταδικασμένος σε κατασκοπεία και εκτέλεση πριν αφεθεί ελεύθερος μετά από διαφωνίες μεταξύ δύο υπηρεσιών ασφαλείας. Ως αντιπρόσωπος πωλήσεων για ευρωπαϊκές και αμερικανικές εταιρείες οπτικοακουστικού εξοπλισμού στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή, ο Εμπραχίμι συνελήφθη και κατηγορήθηκε για κατασκοπεία σε έναν οικονομικό ανταγωνισμό μεταξύ του ραδιοτηλεοπτικού οργανισμού και ενός από τους εργολάβους του.
Υπέμεινε 26 μήνες κράτησης και βασανιστηρίων τόσο σοβαρά που ομολόγησε εγκλήματα που δεν διέπραξε ποτέ. «Όταν μπαίνεις σε κέντρα κράτησης ή υπηρεσίες ασφαλείας, η πρόσβασή σου σε όλα διακόπτεται εντελώς», δήλωσε ο Εμπραχίμι. «Όσα έχετε ακούσει για την ατμόσφαιρα ασφαλείας, τις ανακρίσεις και τη φυλακή σας αδειάζουν την καρδιά. Αυτά τα πράγματα κάνουν έναν άνθρωπο εξαιρετικά αβοήθητο. Είναι ακριβώς σαν να σε πιάνουν μόνο και αβοήθητο σε μια απέραντη έρημο σε απόλυτο σκοτάδι μια νύχτα». Ο Εμπραχίμι άντεξε δύο μήνες πριν καταρρεύσει. «Ήμουν σε αυτή την κατάσταση και άντεξα μόνο δύο μήνες. Μετά έγραψα και ομολόγησα ό,τι έλεγαν. «Οι αξιωματικοί ασφαλείας συχνά προσπαθούν να συμπεριφέρονται με τρόπο που σε κάνει να νιώθεις ότι δεν έχεις καμία αξία», εξήγησε. Πρόσθεσε: «Ξεκινούν με ψυχολογική παρενόχληση και στη συνέχεια, ανάλογα με το τι θέλουν, αρχίζουν να βασανίζουν μέχρι να πεις και να γράψεις τελικά αυτό που θέλουν. «Εκτός από αυτά που λένε για να βασανίσουν την ψυχή σου και να σε προσβάλουν και να σε ταπεινώσουν, κάνουν τα πάντα στο σώμα σου. Δεν έχει σημασία αν το δέρμα σου είναι ξεφλουδισμένο ή τα κόκαλά σου είναι σπασμένα. Σε χτυπούν μέχρι να ομολογήσεις τελικά». Ο Εμπραχίμι συνελήφθη στη 1 π.μ. και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στην Εισαγγελία του Έβιν γύρω στις 10 π.μ. για την απαγγελία κατηγοριών. «Αφού επέστρεψαν, άρχισαν τα βασανιστήρια», θυμήθηκε. «Πρώτα, ήρθαν αρκετοί άνθρωποι και είπαν να συνεργαστούμε μαζί μας. Ρώτησα τι θέλεις και απλώς με χτύπησαν. Πρώτα χτύπησαν, και όταν τελικά σε συντρίψουν, μόνο τότε έρχονται να σου πουν τι θέλουν. «Ομολόγησα για να μην με χτυπήσουν με καλώδια και με βασανίσουν», είπε ο Εμπραχίμι. «Με ξάπλωναν σε ένα κρεβάτι και με χτυπούσαν με καλώδια όσο περισσότερο μπορούσαν. Γελούσαν και έλεγαν ότι τα πόδια σου έχουν γίνει τόσο μεγάλα όσο το κεφάλι σου».
Οι διώξεις κατασκοπείας του Ιράν στοχεύουν ιδιαίτερα ευάλωτους πληθυσμούς που δεν έχουν τους πόρους ή τις γνώσεις για να αντισταθούν στο σύστημα. Ο Έντρις Α’άλι, ένας 33χρονος Κούρδος κολμπάρ*, είναι ένα άλλο παράδειγμα. Συνελήφθη στην περιοχή Σαρντάστ να μεταφέρει αλκοόλ και καταδικάστηκε σε θάνατο με βάση ομολογίες που η οικογένειά του λέει ότι αναγκάστηκαν να υποβληθούν σε «σοβαρά σωματικά βασανιστήρια». Κατηγορείται μαζί με τον Azad Shojaei και τον Ahmad Rasoul Ahmad, Ιρακινό πολίτη, για κατασκοπεία υπέρ του Ισραήλ σε σχέση με τη δολοφονία του πυρηνικού επιστήμονα Mohsen Fakhrizadeh. Σύμφωνα με πηγές, ο A’ali έπεσε «θύμα κατασκευής υποθέσεων από τις υπηρεσίες ασφαλείας» λόγω «της άγνοιάς του και της εκμετάλλευσης της έλλειψης γνώσεών του σχετικά με νομικά θέματα από τους αξιωματικούς ασφαλείας».
Η ποινή του A’ali εκδόθηκε στο Τμήμα 3 του Επαναστατικού Δικαστηρίου της Ούρμια υπό τον Δικαστή Reza Najafzadeh. Μια πηγή κοντά στον Κούρδο πολίτη αποκάλυψε τις τακτικές που χρησιμοποιήθηκαν για να εξασφαλιστεί η ομολογία του. «Στο Τμήμα Πληροφοριών της Ούρμια, του είπαν να γράψει και να υπογράψει ό,τι σας πούμε, ώστε να αφεθείτε ελεύθερος, και επιβεβαίωσε ό,τι του υπαγορεύτηκε μπροστά στην κάμερα, λέγοντας ότι είχε έγγραφα στο φορτίο αλκοόλ του που υποτίθεται ότι θα παραδίδονταν στο Ισραήλ». Ο Azad Shojaei, από το Sardasht και πατέρας δύο παιδιών, είναι μια άλλη περίπτωση συστηματικής κακοποίησης. Συνελήφθη πέρυσι με κατηγορίες που σχετίζονται με τη δολοφονία του Fakhrizadeh, ενώ κατηγορήθηκε επίσης, για «μεταφορά όπλων, πυρομαχικών και προσωπικού που σχετίζονται με τη δολοφονία του Mohsen Fakhrizadeh από το ιρακινό Κουρδιστάν στο Ιράν, υπό την κάλυψη του λαθρεμπορίου αλκοόλ». Ο Shojaei υπέμεινε πάνω από οκτώ μήνες ανάκρισης χωρίς επαφή με την οικογένειά του.
Υπό ψυχολογική πίεση, ομολόγησε ότι έφερε δύο drones από το ιρακινό Κουρδιστάν στο Ιράν. Η θανατική του καταδίκη έχει επιβεβαιωθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο και βρίσκεται επί του παρόντος σε πτέρυγα θανατοποινιτών στις φυλακές της Ούρμια. Ο Mohammad Amin Mahdavi, ένας 26χρονος με αναπηρίες, ομολόγησε ότι συνεργάστηκε με το Ισραήλ υπό βασανιστήρια το φθινόπωρο του 2023. Πρόσθετες κατηγορίες για «προσβολή ισλαμικών ιεροτήτων» προστέθηκαν για να διασφαλιστεί η θανατική του καταδίκη, η οποία εκδόθηκε από το Τμήμα 15 του Ισλαμικού Επαναστατικού Δικαστηρίου της Τεχεράνης υπό τον Δικαστή Abolghasem Salavati. Ο Αφσίν Γκουρμπάνι, ένας 26χρονος δάσκαλος και οικονομικός ακτιβιστής, αντιμετωπίζει την εκτέλεση για «συνεργασία πληροφοριών και κατασκοπεία υπέρ του εχθρικού σιωνιστικού καθεστώτος» και «συλλογή διαβαθμισμένων εμπιστευτικών και άκρως εμπιστευτικών και μυστικών πληροφοριών μέσω μη εξουσιοδοτημένων ατόμων και παροχή τους στον εχθρικό αξιωματικό της Μοσάντ ονόματι Ντέιβιντ».
Η στοχοποίηση τεχνικών επαγγελματιών εμφανίζεται στην περίπτωση του Ρουζμπέχ Βάντι, πρώην πυρηνικού ειδικού στον Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας του Ιράν, ο οποίος συνελήφθη πριν από ενάμιση χρόνο. Ο Αχμαντρεζά Τζαλάλι, γιατρός και ειδικός διαχείρισης κρίσεων που συνελήφθη το 2016, έχει υποστεί χρόνια ψυχολογικών βασανιστηρίων μέσω επαναλαμβανόμενων εικονικών εκτελέσεων. Κατηγορούμενος για «διαφθορά στη Γη μέσω κατασκοπείας και πώλησης πληροφοριών στο Ισραήλ», ο Τζαλάλι έχει σταλεί στην απομόνωση πολλές φορές για εκτέλεση, στο πλαίσιο αυτού που οι παρατηρητές αποκαλούν πολιτική ομηρίας του Ιράν για να πιέσει τις δυτικές χώρες. Η διαδικασία εξαναγκαστικής ομολογίας φτάνει στο αποκορύφωμά της με τηλεοπτικές δηλώσεις που ολοκληρώνουν την ταπείνωση των κρατουμένων. Ο Εμπραχίμι περιέγραψε τη χορογραφημένη φύση αυτών των μεταδόσεων: «Μετά την τηλεοπτική ομολογία, οι ανακρίσεις έληξαν και η υπόθεση παραδόθηκε στη δικαιοσύνη για δίκη. Είπα την αλήθεια στο δικαστήριο. Είπα ότι με βασάνισαν και δέχτηκα τις κατηγορίες μου για να αποφύγω τα βασανιστήρια». Ωστόσο, πολλοί κρατούμενοι συνεχίζουν τις ψευδείς ομολογίες τους ακόμη και στο δικαστήριο. «Δυστυχώς, πολλοί κρατούμενοι όπως αυτοί οι άνθρωποι που είναι κόλμπαρ ομολογούν επίσης στο δικαστήριο επειδή τους υπόσχονται ελευθερία και ελαφρύτερες ποινές, ενώ η ομολογία στο δικαστήριο στις περισσότερες περιπτώσεις σημαίνει έκδοση και εκτέλεση ποινών που μπορούν να στερήσουν τη ζωή των κατηγορουμένων».
Δύο κατηγορούμενοι, ο Νάσερ Μπεκρζαντέχ και ο Σαχίν Βασάφ, αρχικά έλαβαν θανατικές ποινές που ανατράπηκαν από το Ανώτατο Δικαστήριο και παραπέμφθηκαν σε ισοδύναμα τμήματα. Δεδομένου ότι τέτοια τμήματα έχουν ιστορικά εκδώσει θανατικές ποινές για παρόμοιους κατηγορούμενους, ο Οργανισμός Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Ιράν θεωρεί ότι εξακολουθούν να κινδυνεύουν με εκτέλεση.
Ο όρος “κολμπάρ” (ή κολμπέρ) αναφέρεται σε εργάτες που μεταφέρουν εμπορεύματα στις πλάτες τους διασχίζοντας τα σύνορα του Ιράν, του Ιράκ, της Συρίας και της Τουρκίας, είτε νόμιμα είτε παράνομα. Οι περισσότεροι κολμπάρ ζουν στο ιρανικό Κουρδιστάν, όπου οι κουρδικές επαρχίες είναι από τις φτωχότερες της χώρας.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
