Δεν είναι λάθος... είναι αφήγημα!

Όταν δεν ξέρεις ούτε τι πληρώνεις: επικίνδυνη σύγχυση για τα μνημονιακά δάνεια

Σε μια περίοδο που οι πολίτες στενάζουν υπό το βάρος της ακρίβειας, η δημόσια διοίκηση της χώρας δείχνει να έχει χάσει την επαφή με τα ίδια της τα δεδομένα. Χαρακτηριστικό είναι το φιάσκο που σημειώθηκε πρόσφατα στην Ολομέλεια της Βουλής, όπου κυβερνητικός αξιωματούχος φάνηκε να αγνοεί ή να παραποιεί, το επιτόκιο των μνημονιακών δανείων που πληρώνει η Ελλάδα.

Συγκεκριμένα, στη συζήτηση για την πρόωρη αποπληρωμή των διμερών δανείων του πρώτου μνημονίου (GLF), ο υφυπουργός Οικονομικών ισχυρίστηκε πως τα δάνεια αυτά επιβαρύνονται με επιτόκιο κοντά στο 3,5%. Ωστόσο, επίσημο έγγραφο του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ), υπογεγραμμένο από τον γενικό διευθυντή Δημήτρη Τσάκωνα, το διαψεύδει ξεκάθαρα: το μέσο ετήσιο επιτόκιο εξυπηρέτησης είναι μόλις 1,5%.

Πρόκειται για μια απόκλιση που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη. Όταν η διαφορά φτάνει τα δύο ποσοστιαία σημεία σε δάνειο ύψους σχεδόν 53 δισ. ευρώ, το ερώτημα δεν είναι ρητορικό: αγνοούν τα στοιχεία ή επιλέγουν να τα αλλοιώνουν για να στηρίξουν αμφιλεγόμενες αποφάσεις;

Το πολιτικό πρόβλημα πίσω από το λογιστικό λάθος

Η ουσία της υπόθεσης δεν περιορίζεται σε έναν αριθμό. Η χώρα αντλεί σήμερα πάνω από 5 δισ. ευρώ τον χρόνο από τις διεθνείς αγορές για να αποπληρώνει αυτά τα φθηνά δάνεια, μόνο και μόνο για να παρουσιάσει στους δανειστές ένα «προφίλ φερεγγυότητας». Το τίμημα αυτής της επιλογής είναι διπλό: πρώτον, το Δημόσιο δανείζεται ακριβότερα από όσο πληρώνει σήμερα, και δεύτερον, το κόστος μετακυλίεται στους πολίτες, που βλέπουν τα εισοδήματά τους να μειώνονται και τις παροχές να περικόπτονται.

Η επιχειρηματολογία περί «υψηλότερου επιτοκίου» που δικαιολογεί την πρόωρη αποπληρωμή καταρρίπτεται εκ των έσω. Το ίδιο το έγγραφο του ΟΔΔΗΧ αποδεικνύει ότι τα διμερή δάνεια επιβαρύνονται με μέσο επιτόκιο 1,5%, κάτω από το σημερινό κόστος δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου. Παρά ταύτα, η κυβέρνηση επιμένει σε μια στρατηγική εξυπηρέτησης των αξιολογητών, αντί της ανακούφισης της κοινωνίας.

Πολιτική χωρίς σοβαρότητα και χωρίς διαφάνεια

Η ανεύθυνη διαχείριση ενός τόσο κρίσιμου οικονομικού ζητήματος εγείρει ερωτήματα για τη σοβαρότητα των δημοσιονομικών αποφάσεων. Πώς γίνεται να δίνεται διαφορετική εικόνα για το ίδιο επιτόκιο, ανάλογα με το βήμα στο οποίο στέκεται κανείς; Πόσο ασφαλής μπορεί να αισθάνεται μια κοινωνία, όταν το ίδιο το οικονομικό επιτελείο δεν γνωρίζει, ή δεν λέει, την αλήθεια για τις χρηματοδοτικές της υποχρεώσεις;

Η δημοσιονομική στρατηγική δεν μπορεί να βασίζεται σε ανακριβείς υποθέσεις, ούτε να εξυπηρετεί επικοινωνιακές σκοπιμότητες. Σε μια περίοδο που το κοινωνικό σώμα πιέζεται και η ανάγκη για δημοσιονομική ορθολογικότητα είναι μεγαλύτερη από ποτέ, η επιλογή να πετιούνται 5 δισ. ευρώ ετησίως για δάνεια που είναι ήδη φθηνά δεν είναι ούτε τεχνοκρατικά λογική ούτε πολιτικά υπεύθυνη.