Η αιφνιδιαστική επίθεση του Ισραήλ στο Ιράν είχε προφανή στόχο να διαταράξει απότομα το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και να επιμηκύνει τον χρόνο που θα χρειαζόταν για να αναπτύξει ατομικό όπλο.
Αλλά η κλίμακα των επιθέσεων, η επιλογή των στόχων από το Ισραήλ και τα ίδια τα λόγια των πολιτικών του υποδηλώνουν έναν άλλο, πιο μακροπρόθεσμο στόχο: την ανατροπή του ίδιου του καθεστώτος.
Τα χτυπήματα νωρίς στις 13 Ιουνίου έπληξαν όχι μόνο τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν και τα εργοστάσια κατασκευής πυραύλων, αλλά και πρόσωπα-κλειδιά στη στρατιωτική ιεραρχία της χώρας και τους πυρηνικούς επιστήμονές της, πλήγματα που φαίνεται να αποσκοπούν στη μείωση της αξιοπιστίας του Ιράν τόσο στο εσωτερικό όσο και μεταξύ των συμμάχων του στην περιοχή – παράγοντες που θα μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν την ιρανική ηγεσία, δήλωσαν οι ειδικοί.
«Υποθέτει κανείς ότι ένας από τους λόγους που το Ισραήλ το κάνει αυτό είναι ότι ελπίζει να δει αλλαγή καθεστώτος», δήλωσε ο κ. Michael Singh του Washington Institute for Near East Policy και πρώην ανώτερος αξιωματούχος του προέδρου George W. Bush.
«Θα ήθελε να δει τον λαό του Ιράν να εξεγείρεται», είπε, προσθέτοντας ότι οι περιορισμένες απώλειες αμάχων στον αρχικό γύρο των επιθέσεων μιλούν επίσης για έναν ευρύτερο στόχο.
Σε βιντεοσκοπημένη ομιλία του, λίγο αφότου ισραηλινά μαχητικά άρχισαν να πλήττουν ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις και συστήματα αεράμυνας, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου απηύθυνε απευθείας έκκληση στον ιρανικό λαό.
Οι ενέργειες του Ισραήλ κατά της συμμάχου του Ιράν Χεζμπολάχ οδήγησαν σε μια νέα κυβέρνηση στο Λίβανο και στην κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία, είπε.
Ο ιρανικός λαός είχε επίσης μια ευκαιρία: “Πιστεύω ότι η ημέρα της απελευθέρωσής σας είναι κοντά. Και όταν συμβεί αυτό, η μεγάλη φιλία μεταξύ των δύο αρχαίων λαών μας θα ανθίσει και πάλι”, είπε ο κ. Νετανιάχου.
Όμως, παρά τη ζημιά που προκάλεσε η πρωτοφανής ισραηλινή επίθεση, η επί δεκαετίες εχθρότητα προς το Ισραήλ – όχι μόνο μεταξύ των ηγετών του Ιράν αλλά και του πλειοψηφικού σιιτικού πληθυσμού του – εγείρει ερωτήματα σχετικά με την προοπτική να υποδαυλιστεί αρκετή δημόσια υποστήριξη για την εκδίωξη μιας εδραιωμένης θεοκρατικής ηγεσίας στην Τεχεράνη που υποστηρίζεται από πιστές δυνάμεις ασφαλείας.
Ο κ. Σινγκ προειδοποίησε ότι κανείς δεν γνωρίζει ποιες συνθήκες θα απαιτηθούν για τη συσπείρωση μιας αντιπολίτευσης στο Ιράν.
Η επίθεση της 13ης Ιουνίου ήταν η πρώτη φάση μιας παρατεταμένης επιχείρησης, όπως δήλωσε το Ισραήλ. Οι ειδικοί δήλωσαν ότι αναμένουν ότι το Ισραήλ θα συνεχίσει να επιτίθεται σε βασικές ιρανικές πυρηνικές υποδομές για να καθυστερήσει την πορεία της Τεχεράνης προς την πυρηνική βόμβα – ακόμη και αν το Ισραήλ από μόνο του δεν έχει τη δυνατότητα να εξαλείψει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Το Ιράν λέει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα προορίζεται μόνο για μη στρατιωτικούς σκοπούς. Ο πυρηνικός παρατηρητής του ΟΗΕ κατέληξε αυτή την εβδομάδα στο συμπέρασμα ότι παραβιάζει τις υποχρεώσεις του βάσει της παγκόσμιας συνθήκης για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων.
Οι πρώτες βολές του Ισραήλ είχαν στόχο ανώτερα στελέχη του στρατιωτικού και επιστημονικού κατεστημένου του Ιράν, κατέστρεψαν μεγάλο μέρος του συστήματος αεράμυνας της χώρας και κατέστρεψαν το υπέργειο εργοστάσιο εμπλουτισμού στην πυρηνική εγκατάσταση του Ιράν.
«Ως δημοκρατική χώρα, το κράτος του Ισραήλ πιστεύει ότι εναπόκειται στο λαό μιας χώρας να διαμορφώνει την εθνική του πολιτική και να επιλέγει την κυβέρνησή του», δήλωσε η ισραηλινή πρεσβεία στην Ουάσιγκτον στο Reuters. «Το μέλλον του Ιράν μπορεί να καθοριστεί μόνο από τον ιρανικό λαό».
Ο κ. Νετανιάχου έχει ζητήσει αλλαγή της κυβέρνησης του Ιράν, μεταξύ άλλων τον Σεπτέμβριο.
Η κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ενώ συναινεί στα πλήγματα του Ισραήλ και βοηθά τον στενό σύμμαχό της να αποκρούσει το πυραυλικό μπαράζ αντιποίνων του Ιράν, δεν έχει δώσει καμία ένδειξη ότι επιδιώκει αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη.
Ο Λευκός Οίκος και η αποστολή του Ιράν στα Ηνωμένα Έθνη στη Νέα Υόρκη δεν απάντησαν επίσης αμέσως σε αιτήματα για σχολιασμό του θέματος.
Το Ισραήλ πρέπει να προχωρήσει πολύ περισσότερο αν θέλει να διαλύσει τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, και στρατιωτικοί αναλυτές ανέκαθεν έλεγαν ότι μπορεί να είναι αδύνατο να αχρηστεύσει εντελώς τις καλά οχυρωμένες εγκαταστάσεις που είναι διάσπαρτες σε όλο το Ιράν.
Η ισραηλινή κυβέρνηση έχει επίσης προειδοποιήσει ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν δεν θα μπορούσε να καταστραφεί εξ ολοκλήρου μέσω μιας στρατιωτικής εκστρατείας.
«Δεν υπάρχει τρόπος να καταστραφεί ένα πυρηνικό πρόγραμμα με στρατιωτικά μέσα», δήλωσε ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ Tzachi Hanegbi στο ισραηλινό κανάλι 13 TV. Η στρατιωτική εκστρατεία θα μπορούσε, ωστόσο, να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες που θα ανέτρεπε το πυρηνικό πρόγραμμα.
Οι αναλυτές παραμένουν επίσης επιφυλακτικοί ότι το Ισραήλ θα έχει τα πυρομαχικά που απαιτούνται για να εξαλείψει μόνο του το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
«Το Ισραήλ πιθανότατα δεν μπορεί να εξουδετερώσει εντελώς το πυρηνικό σχέδιο από μόνο του χωρίς την αμερικανική συμμετοχή», δήλωσε στους δημοσιογράφους στις 13 Ιουνίου η κ. Sima Shine, πρώην επικεφαλής αναλύτρια της Μοσάντ και τώρα ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ.
Ενώ η ανατροπή του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης θα είχε αξία για το Ισραήλ, η ελπίδα για αλλαγή καθεστώτος θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί το Ισραήλ κυνήγησε τόσους πολλούς ανώτερους στρατιωτικούς, ρίχνοντας ενδεχομένως το ιρανικό κατεστημένο ασφαλείας σε σύγχυση και χάος.
«Αυτοί οι άνθρωποι ήταν πολύ ζωτικής σημασίας, πολύ ενημερωμένοι, πολλά χρόνια στη δουλειά τους και αποτελούσαν πολύ σημαντικό στοιχείο της σταθερότητας του καθεστώτος, συγκεκριμένα της σταθερότητας της ασφάλειας του καθεστώτος», δήλωσε η κ. Shine.
«Στον ιδανικό κόσμο, το Ισραήλ θα προτιμούσε να δει μια αλλαγή του καθεστώτος, δεν υπάρχει αμφιβολία γι’ αυτό», είπε.
Όμως μια τέτοια αλλαγή θα ήταν επικίνδυνη, δήλωσε ο κ. Jonathan Panikoff, πρώην αναπληρωτής αξιωματικός των εθνικών μυστικών υπηρεσιών των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή, ο οποίος τώρα εργάζεται στο Ατλαντικό Συμβούλιο.
Εάν το Ισραήλ καταφέρει να απομακρύνει την ηγεσία του Ιράν, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι ο διάδοχος που θα προκύψει δεν θα είναι ακόμη πιο σκληροπυρηνικός στην επιδίωξη σύγκρουσης με το Ισραήλ.
«Για χρόνια, πολλοί στο Ισραήλ επέμεναν ότι η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν θα προκαλούσε μια νέα και καλύτερη μέρα – ότι τίποτα δεν θα μπορούσε να είναι χειρότερο από το σημερινό θεοκρατικό καθεστώς», δήλωσε ο κ. Panikoff. «Αλλά η ιστορία μας λέει ότι πάντα μπορεί να είναι χειρότερα».
Πηγή The Straits Times
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
