Το «μυστήριο» του εκλογικού νόμου

Η «χαμηλή πτήση» του 28% της Νέας Δημοκρατίας στις ευρωεκλογές είναι πολύ πιθανό να φέρει και πάλι στο προσκήνιο τη συζήτηση για αλλαγή του εκλογικού νόμου. Η κουβέντα σε πολιτικά «πηγαδάκια» και πάνελ έχει ανοίξει παρά το γεγονός πως ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε πρόσφατη συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ δεν εμφανίστηκε θετικός σε ένα τέτοιο σενάριο τονίζοντας πως «οι κανόνες είναι αυτοί».

Όσοι πιστεύουν πως στην πορεία της τριετίας που απομένει μέχρι τις εκλογές ο πρωθυπουργός θα το ξανασκεφτεί επισημαίνουν πως ο πήχυς της αυτοδυναμίας δεν θα είναι εύκολο να επιτευχθεί. Αν και τα κόμματα που θα πάρουν το εισιτήριο για τη Βουλή θα καθορίσουν το «κατώφλι» του μαγικού αριθμού «151», μια ασφαλής πρόβλεψη τοποθετεί τον πήχυ περίπου στο 37%. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν είχε κάνει αποδεκτές ανάλογες εισηγήσεις την προηγούμενη τετραετία και δικαιώθηκε απολύτως. Αν αλλάξει γνώμη είτε θα προβεί σε κάποια ενέργεια σχετικά νωρίς – ώστε να μην κατηγορηθεί πως παραμονές των εκλογών προχώρησε σε αλλαγές για να ωφεληθεί – είτε θα παραμείνει πιστός σε ό,τι έχει πει που θεωρείται και το πιθανό σενάριο. Έχει επενδύσει, άλλωστε κατά τη θητεία του στο Μαξίμου στις σταθερές απόψεις που έχει διατυπώσει. Θα αποτελούσε παραδοχή ήττας μια διαφοροποίηση στο εκλογικό σύστημα μετά το αποτέλεσμα του Ιούνιου ακολουθώντας ουσιαστικά δημοσκοπήσεις που δεν δίνουν κάποιον επιπλέον «αέρα» στη Νέα Δημοκρατία.

Τι θα μπορούσε να αλλάξει αν τα πράγματα πάρουν άλλη τροπή; Είτε το μπόνους για την πρώτη δύναμη να επιστρέψει αυτομάτως στις 50 έδρες (σήμερα είναι κλιμακωτό) ή να προσμετράται η διαφορά με το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Από τη στιγμή, μάλιστα που ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ δεν δείχνουν σημεία ανάκαμψης και το εγχείρημα της ενωμένης κεντροαριστεράς δεν προχωρήσει η Νέα Δημοκρατία θα μπορούσε με τη διατήρηση ή το άνοιγμα της «ψαλίδας» να βγει επιπλέον κερδισμένη. Πολλοί θεωρούν πως ένας ειδικός συντελεστής είναι δίκαιο να εισαχθεί στο εκλογικό σύστημα. Είναι αλήθεια πως διαφορετική είναι η νίκη της Πειραιώς έναντι της Κουμουνδούρου το 2019 (39,5% – 31,5%) και άλλης τάξης το 2023 (40,5% – 17,8%).

Οι εθνικές κάλπες δεν είναι ευρωεκλογές και στο δρόμο προς αυτές στη γαλάζια παράταξη ευελπιστούν πως η συσπείρωση θα είναι μεγάλη με το διακύβευμα της πολιτικής σταθερότητας να βγαίνει μπροστά. Υπάρχει, άλλωστε ακόμα ένα εμπόδιο που δεν θα μπορέσει να ξεπεράσει η πλειοψηφία αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποφασίσει να κάνει αλλαγές. Για να ισχύσει ο νέος εκλογικός νόμος από τις επόμενες κάλπες θα πρέπει να ψηφιστεί από 200 βουλευτές, γεγονός που θεωρείται απίθανό. Αν προχωρήσει κάτι τέτοιο θα στηριχθεί μόνο από την πλειοψηφία και θα ισχύσει από τις μεθεπόμενες εκλογές. Όπως ακριβώς έγινε και το 2016 όταν ο Αλέξης Τσίπρας έφερε την απλή αναλογική.

Του Αντώνη Αντζολέτου