Εκπαιδευτικοί σε ρόλο γραμματέα: Η γραφειοκρατία «τρώει» τον χρόνο του σχολείου

Φάκελοι, πλατφόρμες και επαναλαμβανόμενες καταχωρίσεις επιβαρύνουν διευθυντές και διδάσκοντες – Η πρόβλεψη του 1985 για σχολικές γραμματείες και οι τέσσερις αλλαγές που χρειάζονται

Ένας πίνακας που πρέπει να συμπληρωθεί. Μια πλατφόρμα που χρειάζεται ενημέρωση. Τα ίδια στοιχεία που ζητούνται ξανά, αυτή τη φορά σε διαφορετικό αρχείο. Στη σχολική καθημερινότητα, οι μικρές διοικητικές απαιτήσεις συσσωρεύονται και αποκτούν μεγάλο αποτύπωμα: περιορίζουν τον διαθέσιμο χρόνο για το παιδαγωγικό έργο.

Το ζήτημα της γραμματειακής υποστήριξης αναδεικνύει ο Χρήστος Κάτσικας σε άρθρο του στο alfavita.gr, επισημαίνοντας ότι το οργανωτικό κενό καλύπτεται από τους διευθυντές και τους εκπαιδευτικούς. Το τίμημα εμφανίζεται στην προετοιμασία του μαθήματος, στη συνεργασία μεταξύ συναδέλφων και στην επικοινωνία με τους μαθητές.

Το σχολείο λειτουργεί με διπλά καθήκοντα

Η αλληλογραφία, τα μητρώα, τα υπηρεσιακά έγγραφα και οι διοικητικές προθεσμίες αποτελούν απαραίτητες λειτουργίες. Χρειάζονται προσωπικό, συνέχεια και σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων.

Όταν λείπει η γραμματεία, οι εργασίες αυτές μεταφέρονται στο διδακτικό προσωπικό. Η διεύθυνση καλείται να συντονίσει ταυτόχρονα τη σχολική ζωή και τη διαχείριση ενός διαρκούς όγκου αιτημάτων.

Η πρόσθετη προσπάθεια των εκπαιδευτικών καταλήγει να καλύπτει μια πάγια ανάγκη στελέχωσης. Όμως ο χρόνος που αφιερώνεται στις καταχωρίσεις δεν μπορεί την ίδια στιγμή να διατεθεί στον σχεδιασμό μιας εκπαιδευτικής δράσης ή στην υποστήριξη ενός μαθητή.

Η πρόβλεψη υπάρχει από το 1985

Το αίτημα για σχολικές γραμματείες έχει μακρά θεσμική ιστορία. Ο ν. 1566/1985, στο άρθρο 19 παράγραφος 6, προέβλεπε γραμματεία σε σχολικές μονάδες δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με περισσότερους από 200 μαθητές.

Για λύκεια με περισσότερους από 500 μαθητές προβλεπόταν δεύτερος γραμματέας και, πάνω από 800, τρίτος. Για τα 12θέσια και μεγαλύτερα δημοτικά, υπήρχε δυνατότητα τοποθέτησης γραμματέα με κοινή υπουργική απόφαση.

Η αναφορά αυτή αναδεικνύει πόσο παλιό είναι το ζήτημα. Το σημερινό αίτημα χρειάζεται συγκεκριμένη απάντηση για τις ανάγκες κάθε σχολείου, τις θέσεις προσωπικού και τη χρηματοδότησή τους.

Ψηφιοποίηση που εξοικονομεί χρόνο

Η ηλεκτρονική διαχείριση μπορεί να διευκολύνει ουσιαστικά τα σχολεία, εφόσον συνοδεύεται από κατάργηση περιττών διαδικασιών.

Όταν πληροφορίες που έχουν ήδη καταχωριστεί ζητούνται εκ νέου σε πίνακες, ηλεκτρονικά μηνύματα και έντυπα, η τεχνολογία δεν αποδίδει το αναμενόμενο όφελος.

Η επιτυχία της ψηφιοποίησης μετριέται στον χρόνο που επιστρέφει στο σχολείο, στην αποφυγή διπλών υποβολών και στη μείωση των λαθών.

Τέσσερις παρεμβάσεις με πρακτικό αποτέλεσμα

Στο άρθρο καταγράφεται επίσης η πρόταση της ΠΟΣΥΠ για δυνατότητα τοποθέτησης γραμματέων σε σχολεία με περισσότερους από 200 μαθητές και δεύτερου γραμματέα σε Γενικά και Επαγγελματικά Λύκεια με περισσότερους από 400 μαθητές.

Η ουσία βρίσκεται στην καθημερινή λειτουργία: κάθε περιττή διοικητική διαδικασία που καταργείται και κάθε ανάγκη που καλύπτεται με προσωπικό απελευθερώνουν χρόνο για την εκπαίδευση.