Παρασκευή , 25 Σεπτεμβρίου 2020
Τελευταία Νέα

ΠΩΣ ΕΚΛΕΓΕΤΑΙ ΕΝΑΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ στις ΗΠΑ! Είναι καλύτερο σύστημα από την Ελλάδα;..

ΠΩΣ ΕΚΛΕΓΕΤΑΙ ΕΝΑΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ στις ΗΠΑ! Είναι καλύτερο σύστημα από την Ελλάδα;..

Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν εκλέγεται απευθείας από το λαό. Αντιθέτως η επιλογή γίνεται από το Σώμα των Εκλεκτόρων.

Πώς λειτουργεί το Σώμα των Εκλεκτόρων;

Κάθε πολιτεία έχει έναν προκαθορισμένο αριθμό εκλεκτόρων, ίσο με το σύνολο των γερουσιαστών της (οι οποίοι είναι πάντοτε δύο για κάθε πολιτεία) και των αντιπροσώπων της στη Βουλή των Αντιπροσώπων (αυτός ο αριθμός ορίζεται ανάλογα με το πληθυσμιακό μέγεθος της πολιτείας. Έτσι οι Αμερικανοί πολίτες τυπικά δεν ψηφίζουν πρόεδρο αλλά προεδρικό εκλέκτορα.

Η μεγαλύτερη σε πληθυσμό πολιτεία της Καλιφόρνια διαθέτει 55 εκλεκτορικές ψήφους, ενώ ορισμένες μικρές πολιτείες και το εκλογικό διαμέρισμα της Κολούμπια (όπου βρίσκεται και η πρωτεύουσα Ουάσινγκτον έχουν μόνο τρεις εκλέκτορες.

Συνολικά το εκλεκτορικό σώμα απαρτίζεται από 538 εκλέκτορες. Σχεδόν σε όλες τις πολιτείες – με εξαίρεση το Μέιν και τη Νεμπράσκα εφαρμόζεται το πλειοψηφικό σύστημα για την εκλογή των εκλεκτόρων, δηλαδή ο νικητής υποψήφιος πρόεδρος που έχει διαφορά έστω και μιας ψήφου από τον αντίπαλό του αποσπά το σύνολο των εκλεκτόρων της πολιτείας.

Για να γίνει κάποιος υποψήφιος πρόεδρος χρειάζεται να συγκεντρώσει 270 ψήφους μέσα στο Σώμα των Εκλεκτόρων. Ο πρόεδρος δεν χρειάζεται να έχει συγκεντρώσει την πλειοψηφία της λαϊκής ψήφου. Έτσι ο Αλ Γκορ το 2000 αν και συγκέντρωσε περίπου 500 χιλιάδες περισσότερες ψήφους από τον κ. Μπους εντούτοις δεν πέρασε την είσοδο του Λευκού Οίκου.

Γιατί επελέγη αυτό το σύστημα;

Όταν συστάθηκαν οι Ηνωμένες Πολιτείες (1776) η διεξαγωγή μιας πανεθνικής εκλογικής εκστρατείας ήταν αδύνατη λόγω της έλλειψης των επικοινωνιών. Η κάθε πολιτεία διαφύλαγε με επίζηλο τρόπο τα δικαιώματά της στην ομοσπονδία, τα πολιτικά κόμματα θεωρούνταν ύποπτα και η αρχή της λαϊκής κυριαρχίας επίφοβη.

Μπους – Τσένι ή Κέρι Έντουαρντς;
Οι συντάκτες του Συντάγματος του 1787 απέρριψαν ως λύση τόσο την εκλογή του προέδρου από το Κογκρέσο – επικαλούμενοι την αρχή διάκρισης των εξουσιών – όσο και την εκλογή δια της λαϊκής ψήφου, γιατί φοβόντουσαν ότι οι ψηφοφόροι θα επέλεγαν τους τοπικούς τους υποψηφίους και οι μεγάλες σε πληθυσμό πολιτείες θα ηγεμόνευαν πολιτικά τις μικρότερες.

Ένας άλλος παράγοντας ήταν η προτίμηση που έδειξαν οι νότιες πολιτείες στο σύστημα εκλογής δια εκλεκτόρων. Οι σκλάβοι τότε δεν είχαν ψήφο αλλά μέτραγαν σαν 3/5 ενός προσώπου για να υπολογιστεί το μέγεθος της κάθε πολιτείας.

Η αρχική ιδέα ήταν ότι το Σώμα των Εκλεκτόρων θα απαρτιζόταν από μόνο τους επιφανείς πολίτες του κάθε συστατικού κράτους της ομοσπονδίας. Σιγά – σιγά η σύνθεση του εκλεκτορικού σώματος άλλαξε ώστε να αντιπροσωπεύει περισσότερο τη λαϊκή βούληση, όπως αυτή εκφράζεται το Νοέμβριο, κάθε 4 χρόνια.

Μα δεν είναι άδικο ο υποψήφιος που αναδεικνύεται νικητής να έχει τυχόν λάβει λιγότερες ψήφους συνολικά;

Η πιθανότητα αυτή θεωρείται μείζον μειονέκτημα του παρόντος συστήματος. Το 2000 ο υποψήφιος των Δημοκρατικών Αλ Γκορ έλαβε το 48,38% των συνολικών ψήφων έναντι 47,87% του Ρεπουμπλικάνου Τζορτζ Μπους.

Κι όμως ο κ. Μπους ήταν αυτός που ανακηρύχθηκε πρόεδρος καθώς συγκέντρωσε 27 ψήφους μέσα στο εκλεκτορικό σώμα, έναντι 266 του αντιπάλου του.

Τη διαφορά έκανε η πολιτεία της Φλόριντα με τις 25 ψήφους εκλεκτόρων που πήγαν όλες υπέρ του κ. Μπους, αν και η διαφορά του από το δεύτερο στην πολιτεία αυτή ήταν μόλις 537 ψηφοδέλτια.

Η Φλόριντα έκρινε το 2000 το αποτέλεσμα, με διαφορά 537 ψηφοδελτίων
Κάτι παρόμοιο παρατηρήθηκε το 1888 όταν ο Μπέντζαμιν Χάρισον εξελέγη πρόεδρος από το Σώμα των Εκλεκτόρων ενώ είχε συγκεντρώσει λιγότερες λαϊκές ψήφους από τον αντίπαλό του, Γκρόβερ Κλίβελαντ.

Ένα επιπλέον μειονέκτημα του συστήματος εκλεκτόρων είναι ότι σε ορισμένες πολιτείες το αποτέλεσμα θεωρείται βέβαιο υπέρ του ενός ή του άλλου υποψηφίου και έτσι οι πολίτες δεν έχουν κάποιο κίνητρο για να ψηφίσουν. Αλλά και οι υποψήφιοι δεν διεξάγουν προεκλογικό τους αγώνα σε πολιτείες όπου δεν έχουν την ελπίδα να βγουν πρώτοι.

Υπάρχουν πλεονεκτήματα στο σύστημα;

Το σύστημα του εκλεκτορικού σώματος επιβιώνει χάρη στις ιστορικές του ρίζες και επειδή συνήθως αντικατοπτρίζει τη λαϊκή βούληση. Επίσης γιατί παρέχει μεγαλύτερο ειδικό βάρος στις μικρότερες πολιτείες, κάτι που αποτελεί βασική αξία για το αμερικανικό Σύνταγμα.

Για παράδειγμα η μεγαλύτερη πολιτεία, η Καλιφόρνια, διαθέτει το 12,03% του πληθυσμού των ΗΠΑ ενώ στο Σώμα των Εκλεκτόρων οι 55 ψήφοι της αντιπροσωπεύουν το 10,22% του συνόλου.

Στο άλλο άκρο, στην αραιοκατοικημένη πολιτεία του Γουαϊόμινγκ ζει το 0,18% του αμερικανικού λαού αλλά οι τρεις ψήφοι της μέσα στους εκλέκτορες αντιπροσωπεύουν ποσοστό 0,56%.

Επίσης το σύστημα αυτό σημαίνει ότι ο υποψήφιος για να εκλεγεί πρόεδρος θα πρέπει να αποσπάσει εκλεκτορικές ψήφους απ’ όλη τη χώρα.

Τι συμβαίνει εάν κανείς υποψήφιος δεν έχει την πλειοψηφία στο Σώμα;

Τότε η απόφαση για τον πρόεδρο λαμβάνεται από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, καθώς οι έδρες της είναι αναλογικά με τον πληθυσμό της χώρας και αντιπροσωπεύουν καλύτερα από τη Γερουσία τη λαϊκή βούληση.

Σε περίπτωση εκλογικού αδιεξόδου ο πρόεδρος επιλέγεται από τη Βουλή των Αντιπροσώπων
Σε αυτή την περίπτωση οι αντιπρόσωποι κάθε πολιτείας έχουν μόνο μία ψήφο, κάτι που έχει σαν αποτέλεσμα αυτή την ψήφο την ελέγχει το κόμμα που ήλθε πρώτο στην πολιτεία. Για την εκλογή προέδρου απαιτείται η απόλυτη πλειοψηφία ανάμεσα στις 50 πολιτείες.

Εν προκειμένω ο νυν πρόεδρος Τζορτζ Μπους μάλλον θα επανεκλεγόταν εάν καλείτο να ψηφίσει η Βουλή των Αντιπροσώπων.

Ο αντιπρόεδρος επιλέγεται από τη Γερουσία, και τα 100 συνολικά μέλη του σώματος αυτού έχουν από μία ψήφο.

Δεσμεύονται οι εκλέκτορες να ψηφίσουν τον υποψήφιο με τα χρώματα του οποίου επελέγησαν;

Σε ορισμένες πολιτείες η ψήφος των εκλεκτόρων είναι κατά συνείδηση αλλά πρακτικά οι εκλέκτορες πάντα ψηφίζουν τον υποψήφιο που απέσπασε την πλειοψηφία στην πολιτεία τους.

Σε άλλες πολιτείες οι εκλέκτορες υποχρεώνονται νομικά να ψηφίσουν τον υποψήφιο που πλειοψήφησε.

Ορισμένες φορές υπήρξαν εκλέκτορες ή ομάδες εκλεκτόρων (αυτοί αποκαλούνται «άπιστοι εκλέκτορες») που ψήφισαν άλλον υποψήφιο για πρόεδρο, αλλά αυτό συνέβη σπανίως και σε καμιά περίπτωση αυτοί δεν καθόρισαν το τελικό αποτέλεσμα.

Το 2000 ένας εκλέκτορας από τους τρεις που έστειλε το εκλογικό διαμέρισμα Κολούμπια δήλωσε αποχή.

Εάν το εκλογικό αποτέλεσμα είναι αμφίρροπο, ένας «άπιστος» εκλέκτορας μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα, το οποίο μάλλον θα αντιμετωπιστεί δια της δικαστικής οδού.

Οι εκλέκτορες επιλέγονται σε κάθε πολιτεία από τα κόμματα, πριν τις εκλογές – συνήθως με ψηφοφορία στο κομματικό συνέδριο. Μετά τις εκλογές (και φέτος στις 13 Δεκεμβρίου) οι εκλέκτορες συγκεντρώνονται στις πρωτεύουσες των 50 πολιτειών για να ψηφίσουν.

Τα αποτελέσματα διαβιβάζονται επισήμως στη Γερουσία στις 6 Ιανουαρίου και ο νεοεκλεγείς πρόεδρος ορκίζεται στις 20 Ιανουαρίου.
Πηγή bbc.co.uk

Διαβάστε την συνέχεια του άρθρου...
Shares